Badania okresowe: nie tylko zawodowy kierowca musi badać wzrok

- Pracownik nie ma samochodu służbowego i nie ma podpisanej umowy o używaniu prywatnego auta w celach służbowych, ale sporadycznie jeździ nim w delegacje. Czy w skierowaniu na badania okresowe u tej osoby zaznaczamy takie badania dla kierujących pojazdami w celach służbowych?

– pyta czytelniczka.

Co do zasady każdy pracownik podlega badaniom okresowym (profilaktycznym), a ich częstotliwość wynika z przepisów. To jedna z czterech form analizowania stanu zdrowia ?i przydatności zawodowej zatrudnionych. Obowiązek kierowania przez pracodawcę na taki sprawdzian i poddania się mu przez etatowca wynika z art. 229 § 2 i 4 k.p. Niewykluczone jednak, że osoba, która sporadycznie prowadzi samochód na rzecz pracodawcy, przejdzie dodatkowe, specjalistyczne badania medyczne, w tym okulistyczne.

Co kilka lat

Częstotliwość badań okresowych ustala każdorazowo lekarz w zależności od stanu zdrowia pracownika oraz warunków charakterystycznych dla zajmowanego stanowiska. Precyzuje to załącznik do rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w kodeksie pracy (DzU nr 69, poz. 332 ze zm., dalej rozporządzenie). Przykładowo zatrudnieni przechodzą badania okresowe co:

- ?rok, gdy są narażeni na czynniki toksyczne, np. czteroetylek ołowiu,

- ?dwa lata, jeżeli wdychają szkodliwe pyły lub opary,

- ?trzy lata, gdy w zakładzie panuje gorący mikroklimat (po 45. roku życia badania trzeba wykonywać co dwa lata),

- ?cztery lata, jeżeli stale korzystają z komputera,

- ?pięć lat, gdy w biurach nie używają komputerów.

Zazwyczaj pracowników, którzy są poddawani niekorzystnym czynnikom psychospołecznym, np. stale muszą być w gotowości do odpowiedzi lub pracują na posadach decyzyjnych i związanych ?z odpowiedzialnością, lekarz bada co dwa-cztery lata. Okresowo mierzy im się też poziom cholesterolu oraz zaleca przeprowadzenie analizy elektrokardiogramu. Zwykle jednak odbywa się to w rzadszych odstępach czasu, bo zatrudniający ponoszą koszty tych opinii medycznych. Termin okresowego testu stanu zdrowia określa lekarz w wydanym zaświadczeniu po poprzednim badaniu.

Bez ryzyka

Wysyłając podwładnego do lekarza, szef musi określić w skierowaniu (zgodnie z § 4 rozporządzenia):

- ?rodzaj badania, jakie ma być wykonane,

- ?stanowisko, na którym pracownik jest zatrudniony,

- ?informacje o występowaniu na nim czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych oraz aktualne wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, wykonanych na tych stanowiskach.

Z kolei u przenoszonych na inne posady określa się te, na której dana osoba ma być zaangażowana. Wtedy w zleceniu pracodawca ma prawo podać dwa lub więcej stanowisk, w kolejności odpowiadającej potrzebom zakładu.

Nawet jeśli pracodawca nie jest pewny, że będzie wysyłać podwładnego w delegację, dla własnego bezpieczeństwa powinien sprawdzić, czy jest on zdrowy i nie ma przeciwwskazań do prowadzenia auta. W myśl rozporządzenia wolno mu to zakwalifikować np. jako prace wymagające pełnej sprawności psychoruchowej. Można wtedy zalecić badania ogólne, okulistyczne i neurologiczne. Trzeba je powtarzać co trzy-cztery lata, a gdy dotyczy to etatowca powyżej 50. roku życia – co dwa lata. Choć są one ustalone rzadziej niż standardowe sprawdziany dla np. pracowników biurowych, obejmują dodatkowe elementy. Zwraca się w nich uwagę np. na stan psychiczny zatrudnionego, a narządami krytycznymi są tu układ krążenia i ośrodkowy układ nerwowy.

Specjalnie ?dla kierujących

Na specjalistyczne badania może pracownika też wysłać starosta, jeśli kierował on w stanie nietrzeźwości, po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz gdy są uzasadnione i poważne zastrzeżenia do stanu jego zdrowia.