Partnerstwo publiczno-prywatne zamiast zamówienia publicznego

Zasady wynagradzania

Partnerstwo publiczno-prywatne, jak przewiduje ustawodawca, opiera się na podziale zadań i ryzyka pomiędzy podmiot publiczny i partnera prywatnego. Odmiennie niż jest to w klasycznym zamówieniu, wynagrodzenie wykonawcy nie jest wypłacane w trakcie realizacji lub bezpośrednio po jego zrealizowaniu. Ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym przewiduje, że wynagrodzenie to zależy od tzw. dostępności lub faktycznego wykorzystania infrastruktury, którą uprzednio wybudował partner prywatny. ?W praktyce oznacza to, że źródło wynagrodzenia stanowi eksploatacja infrastruktury – poprzez jej utrzymanie (płatności wyłącznie od podmiotu publicznego), zarządzanie i świadczenie usług publicznych (płatności od użytkowników obiektów) lub różnorodne modele mieszane. W zależności od konkretnego przedsięwzięcia partnerami prywatnymi mogą być zatem zarówno firmy budowlane, inwestorzy instytucjonalni, operatorzy obiektów czy dostawcy posiadający odpowiednie zaplecze finansowe. Z tego powodu umowy o PPP to kontrakty wieloletnie – zawierane zazwyczaj na okres od kilkunastu do nawet kilkudziesięciu lat. W tym czasie wykonawca musi uzyskać zwrot zainwestowanego kapitału i ponoszonych kosztów eksploatacyjnych wraz z zyskiem. Nie należy zapominać, że konieczność sfinansowania przedsięwzięcia przez stronę prywatną sprawia, iż „trzecią stroną" umowy ?o PPP staje się zwykle bank, który finansuje etap budowy obiektu. Jak ?z tego wynika, w większości przypadków PPP adresowane będzie do średnich przedsiębiorstw, gotowych podjąć się kompleksowej realizacji zadań publicznych we współpracy z zamawiającymi i przejąć znaczną część ryzyka realizacji projektu.

Procedura wyboru

Zasady wyboru partnera prywatnego istotnie różnią się od tradycyjnych zamówień publicznych. Wynika to przede wszystkim z negocjacyjnego charakteru postępowania i czasu jego trwania. Bez względu na podstawę prawną wyboru inwestora procedura jest zbliżona ?i obejmuje trzy główne elementy:

W pierwszym etapie strona publiczna w sposób ogólny określa parametry i funkcjonalności planowanego przedsięwzięcia oraz warunki udziału ?w postępowaniu. Celem pierwszego etapu jest wyselekcjonowanie odpowiedniej liczby potencjalnych partnerów, z którymi prowadzone będą negocjacje. Celem negocjacji jest ustalenie ?i omówienie wszelkich elementów przyszłej współpracy w ramach przedsięwzięcia PPP, w tym kwestii technicznych, finansowych, prawnych, organizacyjnych i innych związanych z realizacją projektu. Negocjacje te trwają zwykle kilka miesięcy, standardowo obejmują od czterech do sześciu tur negocjacyjnych.

Co po negocjacjach

Dopiero po ich zakończeniu strona publiczna tworzy specyfikację istotnych warunków zamówienia. Zdecydowaną przewagę procedury negocjacyjnej stanowi możliwość przedstawienia przez wykonawców własnej koncepcji projektu, rozwiązań technicznych, modeli finansowych, zakresu obowiązków na etapie eksploatacji infrastruktury. Warto podkreślić, że do wyboru wykonawcy w ramach PPP stosuje się także kryteria pozacenowe (np. podział zadań i ryzyka, efektywność wykorzystania infrastruktury, jakość), co stanowi kolejną różnicę w stosunku do klasycznych procedur przetargowych. Z wykonawcą, który złoży najkorzystniejszą ofertę, zawierana jest umowa. Z uwagi na wieloletni charakter kontraktów PPP i obszerny zakres zadań partnerów umowy te zazwyczaj są rozbudowane.

Autor jest radcą prawnym, wspólnikiem zarządzającym, Kancelaria Doradztwa Gospodarczego Cieślak & Kordasiewicz