Prokuratoria Generalna wytoczyła Agencji 13 podobnych spraw. Ta jest pierwsza, którą rozpatrywał Sąd Najwyższy. Będzie miała znaczenie dla innych, w których niższe instancje wydawały rozbieżne wyroki.
Wykonajcie ustawę
Skarb Państwa, zastępowany przez Prokuratorię Generalną, domagał się zobowiązania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do przeniesienia na Skarb Państwa 5 tys. imiennych akcji w Pomorskim Hurtowym Centrum Rolno-Spożywczym, wycenianych na 5 mln zł. Jako podstawę żądania wskazał art. 49 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, który obowiązuje od 1 stycznia 2010 r. i stanowi, że jednostki sektora finansów publicznych nie mogą posiadać ani nabywać udziałów lub akcji w spółkach, a te, które posiadają, minister Skarbu Państwa przejmuje nieodpłatnie.
Gdy jednak wystąpił z takim żądaniem, agencja odmówiła wydania walorów, powołując się na wcześniejszy art. 40 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Stanowi on, że akcje i udziały objęte przez agencję zbywa ona w pierwszej kolejności producentom rolnym i ich związkom. To nie nastąpiło, może dlatego, że Rada Ministrów miała określić w rozporządzeniu szczegółowy sposób zbycia tych udziałów, jednak tego nie zrobiła. Agencja tłumaczy, że m.in. dlatego nie zbyła udziałów.
Sądy okręgowy i apelacyjny uwzględniły powództwa i nakazały wydanie akcji. Wskazały, że choć agencja formalnie jest odrębną osobą prawną, w sensie ekonomicznym stanowi element własności państwowej i jest zasilana z państwowych środków.
To jak wywłaszczenie
Pełnomocnik agencji mec. Wiktor Rusin przekonywał SN, że nie ma podstawy prawnej, by zmusić agencję do przekazania państwu majątku. Można to traktować jako niekonstytucyjne wywłaszczenie. Kwestionował też uprawnienie sądu cywilnego do rozstrzygania takiego sporu.