Co więcej, pracodawca może grupować dni wolne wynikające z zasady przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy w niektórych tygodniach okresu rozliczeniowego, a w innych tygodniach tego okresu nie wyznaczać ich w ogóle. Ważne jest to, aby przeciętnie na każdy tydzień okresu rozliczeniowego – poza niedzielą – przypadał jeden dzień wolny od pracy (art. 129 § 1 k.p.).
Kiedy rozliczenie
Wymiar czasu pracy oblicza się dla poszczególnych okresów rozliczeniowych. Kodeks pracy nie wprowadza sztywnych okresów rozliczeniowych. O ich długości decyduje pracodawca, biorąc pod uwagę to, na co maksymalnie zezwala ustawa. Sposób ustalenia wymiaru czasu pracy zależy od tego, czy w miesiącu występują święta przypadające w inne dni niż niedziela oraz czy wypadają one na dzień wolny od pracy z tytułu zasady przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy.
Przy ustalaniu wymiaru czasu pracy ważne jest też to, że dla celów rozliczania czasu pracy przez tydzień rozumieć należy 7 kolejnych dni kalendarzowych, przypadających od pierwszego dnia danego okresu rozliczeniowego (art. 128 § 3 k.p.). Przykładowo pierwszy tydzień w styczniu 2014 r. rozpocznie się 1 stycznia w środę, a skończy 7 stycznia w wtorek. Natomiast pierwszy tydzień w maju rozpoczyna się pierwszego dnia tego miesiąca w czwartek, natomiast skończy się 7, w środę.
Wymiar czasu pracy w poszczególnych miesiącach wskazuje, ile dni i godzin podwładny powinien w tym okresie przepracować. Graficznym planem wyznaczonych zatrudnionemu godzin pracy jest tzw. harmonogram czasu pracy. Jeśli w takim grafiku konkretnej osoby szef przewidzi więcej godzin aktywności, niż wymiar ustalony zgodnie z kodeksem pracy, oznaczać to planowanie godzin nadliczbowych. A to jest zabronione. Jeśli natomiast harmonogram wskazuje mniej godzin pracy, niż wynika z ustalonego wymiaru, jest to planowanie przestoju. A to także jest niedopuszczalne.
Na cały rok i krócej
Zapewne wielu pracodawców skorzysta z nowego rozwiązania, jakim jest 12-miesięczny okres rozliczeniowy, wprowadzony dzięki nowelizacji kodeksu pracy z lipca 2013 r. Tym bardziej, że można to zrobić w każdym systemie czasu pracy. Dlatego obok przedstawiamy obliczenia dla 12-miesięcznego okresu rozliczeniowego. Przyjęliśmy przy nich założenie, że dni wolne od pracy z racji przeciętnie 5-dniowego tygodnia zadań przypadają w soboty.
Ten plan nie jest specjalnie skomplikowany. Nieco więcej zachodu wymaga stworzenie i przeliczenie jednomiesięcznych czy dłuższych okresów rozliczeniowych. Tradycyjnie przedstawiamy je w tabelach.
—współpr. a.abr.
W święta handel nie pracuje
We wszystkie dni świąteczne wolne od pracy, nawet te, które przypadają w niedziele nie wolno pracować w placówkach handlowych. Tym bardziej jest to zabronione, gdy święto pokrywa się z niedzielą, np. Wielkanoc czy Zielone Świątki (święto zesłania Ducha Świętego). Taki zakaz ustanawia art. 1519a k.p. Osoby zatrudnione w tej branży nie mogą w te dni wykonywać etatowego zajęcia. Wolno to jednak robić samym pracodawcom lub osobom zaangażowanym na umowy cywilnoprawne (np. zlecenie, o dzieło czy agencyjną). Tak najczęściej postąpi właściciel małego sklepu. Nie zrobi tego jednak supermarket czy wielka sieć handlowa. Zgodnie z wciąż aktualnym stanowiskiem Państwowej Inspekcji Pracy z 25 października 2007 r. w sprawie zakazu pracy w placówkach handlowych w święta (DPR-079-578/JS/ MF/07) dozwolona jest działalność aptek w dniach objętych zakazem pracy w handlu, a także stacji paliw. Inspekcja zaliczyła bowiem te placówki do usługowych, wykonujących prace konieczne ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności.
Wielkanoc po arabsku
Niebawem rozszerzy się katalog dopuszczalnej świątecznej i niedzielnej działalności etatowej. Na finiszu działań legislacyjnych jest bowiem nowelizacja kodeksu pracy (art. 1519 k.p.). Dozwolona będzie zdalna praca polegająca na świadczeniu usług drogą elektroniczną lub przy zastosowaniu urządzeń telekomunikacyjnych, jeśli usługa ta odbierana będzie poza granicami Polski przez kontrahenta, który w tym dniu może normalnie pracować. Kryterium dopuszczalności świątecznej aktywności etatowców u nas będzie zatem powszedni grafik odbiorcy. W praktyce możliwa będzie każda zdalna aktywność etatowca (np. z wykorzystaniem komputera, e-maila czy telefonu) w terminach dostosowanych do zagranicznych świąt. Wielu pracowników firmy przestawią na arabski czy izraelski kalendarz. Co więcej, dopuszczalna ma być także praca osób, które zapewniać będą prawidłowe funkcjonowanie tych zdalnych stanowisk (np. informatyków, serwisantów, a także sekretarek czy asystentów dyrektora). Tak szeroka lista dozwolonej pracy w praktyce wyeliminuje długie weekendy zarówno w centrach usług biznesowych, jak i we wszystkich korporacjach i firmach z kapitałem zagranicznym. Nowelizacja ma wejść w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia. Etap legislacyjny: ustawa skierowana do Senatu
—a.abr.