Zabytek to także układ urbanistyczny, park czy zespół budowlany

NSA w powyższym orzeczeniu wyjaśnił, że w przypadku wpisania do rejestru zabytków zespołu budowlanego jego elementami są tworzące go budynki. W takim przypadku przedmiotem ochrony jest ten zespół, który tworzą wchodzące w jego skład obiekty budowlane. Natomiast w razie wpisania do rejestru zabytków dodatkowo takiego budynku (nieruchomości), który wchodzi w skład zespołu, przedmiotem ochrony dodatkowej jest sam budynek ze względu na jego cechy zabytkowe.

NSA stwierdził także, że postępowanie przed organami ochrony zabytków ma charakter autonomiczny, a jego zakres wyznaczony jest przez ustawę z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej u.o.z.i.o.z.).

Organy ochrony zabytków mają obowiązek dbania o zachowanie cech zabytkowych układu, w związku z tym do ich kompetencji należy wydawanie pozwoleń na prowadzenie prac przy zabytku oraz wydawanie rozstrzygnięć, o których mowa w art. 45 u.o.z.i.o.z. w przypadku braku takich pozwoleń. Przeprowadzone postępowanie legalizacyjne stanowi zatem odrębną sprawę pozostającą bez wpływu na postępowanie w przedmiocie przywrócenia zabytku do stanu poprzedniego.

Należy zwrócić także uwagę, że art. 2 ust. 1 u.o.z.i.o.z. stanowi, że ustawa ta nie narusza przepisów innych ustaw, w tym prawa budowlanego. Również z art. 2 ust. 2 pkt 3 prawa budowlanego wynika, że jej przepisy nie naruszają przepisów odrębnych, w tym przepisów u.o.z.i.o.z. Oznacza to, że do obiektów budowlanych (robót budowlanych) objętych ochroną stosuje się zarówno jej przepisy u.o.z.i.o.z., jak i prawa budowlanego.

Podstawa prawna:

Art. 2 ust. 1 i 2 pkt 3, art. 3 pkt 2, 12, 13, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 36 ust. 1, art. 45 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (DzU. nr 162, poz. 1568 ze zm.).