Jeżeli pozytywnie przełoży się to np. na jego cenę, dostępność, parametry użytkowe (jakość, wydajność, prostsza obsługa, wykonanie z lepszych materiałów itp), będzie można mówić o spełnieniu drugiej przesłanki, czyli zapewnieniu nabywcy lub użytkownikowi odpowiedniej części wynikających z porozumienia korzyści (nie muszą to być wyłącznie korzyści finansowe).
Jednocześnie, jak wskazują Cezary Banasiński i Eugeniusz Piontek, „ustawodawca nakazuje, by sposób, w jaki porozumienie przynosi korzyści rynkowe, był adekwatny i proporcjonalny do zakładanych kosztów wynikających z ograniczenia konkurencji, a samo ograniczenie nie było nadmiernie uciążliwe” (Komentarz do ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, LexPolonica).
Dlatego ograniczenia w konkurencji muszą być niezbędne do osiągnięcia przedmiotowych korzyści w każdym z istniejących aspektów, a więc zarówno co do ich zakresu podmiotowego, przedmiotowego, jak i czasowego, a zwłaszcza co do stopnia ich nasilenia.
Jeżeli zatem określone korzyści można uzyskać bez konieczności ograniczenia przedsiębiorców w drodze działań, które nie naruszają swobody uczestniczących w porozumieniu przedsiębiorców, albo też naruszają ją w mniejszym stopniu, antykonkurencyjne porozumienie nie podlega zwolnieniu na mocy art. 8.
Ostatnia przesłanka, która musi być spełniona, mówi o skutkach porozumienia. Jeżeli miałoby ono zostać uznane za legalne, w żadnym wypadku nie może stwarzać możliwości wyeliminowania z rynku konkurencji. Innymi słowy, porozumienia, które mogą prowadzić do eliminacji konkurencji na znaczniej części rynku, nie podlegają wyłączeniu na mocy art. 8. Z mocy prawa (art. 6 ust. 2 ustawy) będą one nieważne.
Na koniec warto zaznaczyć, że obowiązek udowodnienia, że wszystkie cztery przesłanki legalizujące zawarcie porozumienia ograniczającego konkurencję zostały spełnione, spoczywa na przedsiębiorcy. Stanowi o tym art. 8 ust. 2.
W praktyce oznacza to, że w razie wykrycia porozumienia i kontroli prowadzonej przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, organ ten nie ma obowiązku badania, czy przesłanki te zostały spełnione. To przedsiębiorca lub przedsiębiorcy powołujący się na nie muszą wykazać ich istnienie.
Ważne definicje
Ponieważ kluczowym słowem przy omawianiu tego tematu jest „porozumienie”, warto przytoczyć jego definicję.
Jest ona zawarta w art. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Przez porozumienia rozumie się:
- umowy zawierane między przedsiębiorcami, między związkami przedsiębiorców oraz między przedsiębiorcami i ich związkami albo niektóre postanowienia tych umów,
- uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub więcej przedsiębiorców lub ich związki,
- uchwały lub inne akty związków przedsiębiorców lub ich organów statutowych.
Towar zaś to rzeczy, jak również energia, papiery wartościowe i inne prawa majątkowe, usługi, a także roboty budowlane.
Rynek właściwy to rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji.
