Informatyczny ślad dłuższego pobytu w firmie może kosztować

Karty elektroniczne, którymi zatrudnieni potwierdzają przyjście i wyjście z firmy, indywidualne loginy komputerowe, zapisane w systemach daty i godziny sporządzenia dokumentów i prowadzenia służbowej korespondencji e-mailowej to już codzienność u wielu pracodawców. Inspektorzy pracy coraz częściej, po obejrzeniu kart ewidencji czasu pracy, proszą o informacje dotyczące wyrafinowanych śladów pozostawionych przez pracowników (np. loginy kasowe w marketach). Konfrontują te zapisy z kartami ewidencji czasu pracy i... stwierdzają istotne różnice.

[srodtytul]Dowody na kilogramy[/srodtytul]

[b]Coraz bardziej świadomi pracownicy umiejętnie wykorzystują te informatyczne ślady. Dochodząc przed sądami pracy wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, dołączają do pozwów kilogramy korespondencji e-mailowej, wykazy godzin logowania w systemach informatycznych, na ogół wprawiając tym swoich byłych szefów w zakłopotanie.[/b]

Tymczasem nie wszyscy pracodawcy wyciągnęli wnioski z tej już nienowej sytuacji. Nie interesują się zapisami w systemach informatycznych, uznając, że samo prowadzenie ewidencji czasu pracy oraz zabezpieczenie się regulaminowymi zapisami o trybie i formie zlecania pracy nadliczbowej wystarczająco chroni ich przed roszczeniami pracowniczymi.

Warto tu jednak przypomnieć ugruntowaną już w orzecznictwie zasadę, w myśl której [b]„polecenie pracy w godzinach nadliczbowych (…) nie wymaga szczególnej formy. Brak sprzeciwu przełożonego na wykonywanie w jego obecności przez pracownika obowiązków może być zakwalifikowany jako polecenie świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych”. Tak uznał Sąd Najwyższy w wyroku z 14 maja 1998 r. (I PKN 122/ 98)[/b].

Nawet więc gdy regulamin pracy przewiduje sformalizowaną procedurę zlecania pracy nadliczbowej (np. pismo zatwierdzone przez przełożonego), to jej niedochowanie w określonym wypadku wcale nie przekreśla ustalenia przez sąd pracy, że doszło do zlecenia takiej pracy.

Oczywiście „warunkiem przyjęcia dorozumianej zgody pracodawcy na pracę w godzinach nadliczbowych jest jego świadomość, że pracownik wykonuje taką pracę” [b](wyrok SN z 26 maja 2000 r., I PKN 667/99)[/b].

Problem jednak sprowadza się do tego, że przy tzw. śladach informatycznych szefom trudno powoływać się na niewiedzę. Warto zatem włożyć trochę wysiłku i od czasu do czasu sięgnąć do danych zapisanych w systemach informatycznych. A w razie potrzeby wyjaśnić różnice między zarejestrowanym w nich a zewidencjonowanym czasem pracy.

[srodtytul]Wyjaśnić różnice w zapisach[/srodtytul]

Nawet jeżeli szef ma w firmie opracowane szczegółowe zasady zlecania pracy w godzinach nadliczbowych czy – szerzej – pozostawania w zakładzie po normalnych godzinach pracy (stosownie do art. 104[sup]1[/sup] § 1 pkt 1 k.p. powinno to być ujęte w regulaminie pracy), to samo ich posiadanie nie gwarantuje bezpieczeństwa. Trzeba ich jeszcze skrupulatnie przestrzegać, a w razie zauważenia różnic między zapisami w karcie ewidencji czasu pracy a tymi w systemach informatycznych niezwłocznie wyjaśniać. O potrzebie roztropności w tym zakresie niech świadczy opisana sytuacja.

[ramka][b]Przykład[/b]