Jak podarować firmę dziecku i nie zapłacić podatku

Inaczej będzie musiał zapłacić podatek od remanentu likwidacyjnego – zarówno dochodowy jak i VAT. Dlatego transakcję trzeba odpowiednio zaplanować.

Zacznijmy jednak od obowiązków formalnych. Jeśli bowiem darczyńca chce całkowicie zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej, powinien wykonać następujące czynności:

- złożyć wniosek o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej,

- wystąpić z wnioskiem o skreślenie z Krajowego Rejestru Urzędowego Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON),

- złożyć zgłoszenie aktualizacyjne NIP,

- wyrejestrować się, jako ubezpieczony i płatnik, z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,

- powiadomić pisemnie Państwową Inspekcję Pracy oraz sanepid, jeśli działalność została do tych instytucji zgłoszona,

- wyrejestrować się jako podatnik VAT na formularzu VAT-Z,

- wykonać inne obowiązki, których wymagają przepisy, np. zamknąć księgi, zrobić remanent końcowy.

Jeśli w wyniku darowizny przedsiębiorstwa obdarowany rozpocznie prowadzenie działalności gospodarczej, tzn. jeśli wcześniej nie był jeszcze przedsiębiorcą, wówczas również na nim spoczywa wiele obowiązków. Oto niektóre z nich:

- złożenie wniosku o wpis w ewidencji działalności gospodarczej,

- wystąpienie z wnioskiem o wpisanie w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON),

- zarejestrowanie się, jako ubezpieczony i płatnik, w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych,

- powiadomienie pisemnie Państwowej Inspekcji Pracy oraz sanepidu, jeśli działalność podlega zgłoszeniu,

- dokonanie wszelkich niezbędnych zgłoszeń w urzędzie skarbowym – NIP, PIT (w tym wybór form opodatkowania i prowadzenia ksiąg), VAT,

- inne obowiązki, których wymagają przepisy, np. otwarcie ksiąg, remanent początkowy.

Przypomnijmy, że zgodnie z art. 55[sup]1[/sup] kodeksu cywilnego przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

- oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa),

- własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości,

- prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych,

- wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne,

- koncesje, licencje i zezwolenia,

- patenty i inne prawa własności przemysłowej,

- majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne,

- tajemnice przedsiębiorstwa,

- księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Należy oczywiście zadbać o to, aby przekazanie przedsiębiorstwa dziecku było należycie udokumentowane. Zgodnie z art. 75[sup]1[/sup] § 1 [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=70928]kodeksu cywilnego[/link] zbycie przedsiębiorstwa powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Jeśli jednak w skład przedsiębiorstwa wchodzą nieruchomości, transakcja powinna mieć formę aktu notarialnego. Tak wynika z art. 75[sup]1[/sup] § 4 kodeksu cywilnego.

[ramka][b]Pomyśl nad formą działalności[/b]

Przy okazji przekazywania dziecku przedsiębiorstwa warto zastanowić się, czy nie przekształcić firmy np. w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Może to być korzystne zwłaszcza wtedy, gdy firma dobrze prosperuje, rozwija się i ma dobre perspektywy. Podstawową zaletą spółki z o.o. jest ograniczenie odpowiedzialności wobec wierzycieli, zarówno biznesowych jak i publicznoprawnych (urząd skarbowy, ZUS), oraz pracowników. Odpowiedzialność majątkowa ograniczona jest do wysokości majątku spółki, podczas gdy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą odpowiada bez ograniczeń, całym swoim majątkiem.

Ponadto zaletą spółki z o.o., bardziej zwyczajową niż prawną, jest większe zaufanie podmiotów zewnętrznych, np. banków (kredyty) czy też dużych kontrahentów.

Podstawową wadą spółki z o.o. jest natomiast podwójne obciążenie uzyskanych za jej pośrednictwem dochodów. Są one opodatkowane najpierw w spółce (19 proc.), a następnie u wspólnika wypłacającego sobie dywidendę (też 19 proc.).

Można tego uniknąć, zakładając spółkę komandytową, która przy odpowiedniej konstrukcji oferuje ograniczoną odpowiedzialność majątkową, przy jednoczesnym zachowaniu prawa do jednokrotnego opodatkowania dochodów. [/ramka]