Zakaz pracy w święta i świąteczne niedziele wprowadziła ostatnia nowelizacja kodeksu pracy (DzU nr 176, poz. 1239.), która wejdzie w życie od 26 października br. Obowiązuje w każdej placówce handlowej. Przedsiębiorcy zastanawiają się jednak, co oznacza ten termin. Zapytaliśmy o to Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Z pisma, które otrzymaliśmy (patrz ramka), wynika, że placówka handlowa to każde miejsce, w którym prowadzi się sprzedaż detaliczną i hurtową. W grę wchodzi zatem sklep, w którym pracownik stoi za ladą lub przy kasie, hurtownia, stragan, dom wysyłkowy, a nawet firma, w której pracownik obsługuje sprzedaż internetową.
Zakaz pracy w święta nie oznacza, że palcówka handlowa musi być zamknięta. Można ją otworzyć, pod warunkiem że właściciel sam stanie za ladą i będzie sprzedawał. Chodzi jedynie o to, aby do pracy w święta nie angażować osób zatrudnionych na umowę o pracę. – Czy w święta mogą pracować zatrudnieni na umowy cywilnoprawne? – pytają przedsiębiorcy. Eksperci i resort pracy dopuszczają taką możliwość, ale podkreślają, że praca w święto wykonywana na podstawie umowy o dzieło czy zlecenia nie może zawierać elementów charakterystycznych dla stosunku pracy. Przykładowo zleceniobiorca nie może pracować w święto, jeżeli swoje obowiązki wykonuje w określonych godzinach, będąc do dyspozycji pracodawcy.
Firmy, które planują pracę na dni świąteczne, a rozkłady czasu pracy tworzą na dłuższe niż miesiąc okresy rozliczeniowe (październik, listopad, grudzień), muszą zmienić grafiki. Inaczej grozi im kara od 1 do 2 tysięcy złotych. A jeżeli inspektor skieruje wniosek o ukaranie takiego przedsiębiorcy do sądu grodzkiego, to zapłaci on nawet do 30 tys. zł. Pisaliśmy o tym w DF 10 października („W październiku trzeba zmienić grafiki”). Informowaliśmy też, że zakaz pracy w święta nie zawsze będzie skuteczny. Przykładem są firmy, które na mocy art. 151
9
kodeksu pracy zmieniły wewnętrzną definicję niedziel i świąt. Jeżeli określiły one, że doba świąteczna trwa przykładowo od 12 do 12 następnego dnia, to pracownik będzie stał za ladą do południa w święto. Mimo że zgodnie z grafikiem będzie to praca w święto, nie dojdzie do złamania przepisów.
