[srodtytul]... i kompensata[/srodtytul]
Weryfikując otrzymane dokumenty, komisja inwentaryzacyjna może zaproponować dokonanie kompensaty niektórych niedoborów i nadwyżek. W wielu przypadkach nie da się bowiem całkowicie wyeliminować sytuacji, że wydawany jest towar nieco inny, niż to wynika z dokumentacji. Podobne pomyłki mogą też wystąpić przy przyjmowaniu towaru. Dokonując kompensaty, uwzględnia się mniejsze ilości i niższe ceny.
[srodtytul]Różnicę trzeba odpowiednio ująć[/srodtytul]
Zgodnie z art. 27 ust. 1 przeprowadzenie i wyniki inwentaryzacji należy odpowiednio udokumentować i powiązać z zapisami ksiąg rachunkowych. Ustęp 2 dodaje, że ujawnione w toku inwentaryzacji różnice między stanem rzeczywistym a stanem wykazanym w księgach rachunkowych należy wyjaśnić i rozliczyć w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji.
Rozliczenia niedoborów, szkód i nadwyżek dokonuje się na koncie „Pozostałe rozrachunki”. Do konta tego powinna być prowadzona odpowiednia ewidencja analityczna: „Rozliczenia niedoborów” oraz „Rozliczenie nadwyżek”. Sposób księgowania ujawnionych różnic inwentaryzacyjnych uzależniony jest od przyczyn ich powstania, np. jeśli się okaże, że braki towarów nie przekraczają norm ubytków naturalnych, to powinny one zostać zaksięgowane na koncie „Wartość sprzedanych towarów”. Jeżeli tymi brakami zostanie odciążona osoba odpowiedzialna materialnie za te składniki majątku, to należy je przeksięgować na konto „Rozrachunki z pracownikami”. Jeszcze inaczej trzeba postąpić, jeśli podczas wyjaśniania przyczyn powstania niedoborów okaże się, że doszło do uszkodzenia kilku opakowań towarów ze względu na ich wadliwe opakowanie. Ich wartość powinna obciążyć pozostałe koszty operacyjne.
[srodtytul]Co jest kosztem podatkowym[/srodtytul]
Sądy administracyjne wielokrotnie orzekały, że braki w środkach obrotowych zawinione przez samego podatnika nie mogą być uznane za koszt podatkowy. Przykładem jest wyrok z 14 marca 2000 r. [b]Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (NSA III SA 1095/99)[/b]. W uzasadnieniu sąd wyjaśnił, że aby zaliczyć określony wydatek do kosztów uzyskania przychodów, podatnik musi wykazać jego związek z uzyskanym przychodem bądź z prowadzoną działalnością nakierowaną na uzyskanie przychodu. W postępowaniu podatkowym obowiązuje bowiem zasada, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne. Sąd podkreślił, że art. 27 ustawy o rachunkowości wymaga odpowiedniego udokumentowania wyników i rozliczenia inwentaryzacji. Naruszenie tego obowiązku nie pozostaje bez wpływu na możliwość zaliczenia niedoborów do kosztów uzyskania przychodów. Nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów braki w środkach obrotowych zawinione przez samego podatnika przez niewłaściwe składowanie towarów w miejscach ogólnie dostępnych (np. w holu). Także brak nadzoru nad magazynem oraz niepodjęcie próby przypisania odpowiedzialności za braki konkretnym osobom wyklucza zaliczenie niedoboru do kosztów uzyskania przychodów.
Podobnie orzekł [b]NSA w wyroku z 17 grudnia 2002 r. (NSA III SA 1152/01)[/b]. Podkreślił, że nie można zaliczyć do kosztów strat, które są wynikiem zdarzeń zależnych od woli podatnika. Chodzi np. o kradzieże, które są wynikiem niewłaściwych zasad przyjmowania towaru do hurtowni, sposobu jego wydawania czy organizacji kontroli i nadzoru.
[ramka][b]Nie tylko na koniec roku[/b]
[b]Inwentaryzację przeprowadza się również na dzień zakończenia działalności przez jednostkę oraz na dzień poprzedzający postawienie jej w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości.[/b] Można odstąpić od jej przeprowadzenia w sytuacji:
- ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu, jeżeli na podstawie art. 12 ust. 3 pkt 3 ustawy o rachunkowości firma nie zamyka ksiąg rachunkowych,
- połączenia lub podziału jednostek, z wyjątkiem spółek kapitałowych, jeżeli strony w drodze umowy pisemnej odstąpią od przeprowadzenia inwentaryzacji.[/b][/ramka]
[i]masz pytanie, wyślij e-mail do autora [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=70622BE73DB520F71600EE5C24442B08?id=324433]k.pilat@rp.pl[/link][/i]
