Jaki skład sędziowski w drugiej instancji

Polskie gwarancje instancyjności, kontroli odwoławczej i kontroli ekstraordynaryjnej są chyba najbardziej rozbudowane w całej Europie. Liczne środki odwoławcze, zażalenia poziome i pionowe, wielorakie skargi, w tym prawo do skargi nadzwyczajnej, dają prawo do nieskończonego odwoływania się, co teoretycznie powinno zapewniać wysoką jakość orzecznictwa, ale z drugiej strony znacząco przedłuża postępowanie.

Jedną z gwarancji rzetelnego procesu jest prawo do kontroli instancyjnej. Jest to ważna gwarancja, albowiem minimalizuje ryzyko błędnych rozstrzygnięć oraz służy ujednoliceniu orzecznictwa sądowego, zapewniając jego transparentność. Niemniej rozbudowa środków koliduje z czasem postępowania i jego efektywnością. Ustawodawca balansuje zatem, tworząc system pomiędzy gwarancjami jakości a względami ekonomii postępowania. Uchwała SN Izby Pracy w sprawie III PZP 6/22 z 26 kwietnia 2023 r. otworzyła nowy rozdział w organizacji pracy sądów drugiej instancji w okresie postpandemii, wprowadzając z dnia na dzień zasadę orzekania przez sąd drugiej instancji w składach kolegialnych. Uchwała ta zaskoczyła sądy, nie miała też pisemnego uzasadnienia, wywołała więc ogromny chaos orzeczniczy. Warto wykorzystać ten moment na debatę nad wizją zadań i rolą sądów drugiej instancji.