Zasiłek macierzyński przysługuje przedsiębiorczej matce, która urodzi dziecko w czasie ubezpieczenia chorobowego. Tak stanowi art. 29 ?ust. 1 pkt 1 ustawy z 25 czerwca ?1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. DzU z 2014 r., poz. 159; dalej: ustawa zasiłkowa). Świadczenie to należne jest przez okres ustalony przepisami kodeksu pracy jako okres: urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, na warunkach urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, a także urlopu rodzicielskiego.
Kolejność działań
Aby otrzymać zasiłek za czas dodatkowego urlopu macierzyńskiego czy urlopu rodzicielskiego, przedsiębiorcza mama musi złożyć w swoim oddziale ZUS wniosek o wypłatę tego świadczenia, podając okresy, za jakie świadczenie ma być wypłacone (np. wnoszę o wypłatę zasiłku macierzyńskiego w okresie od... do.... odpowiadającym okresowi dodatkowego urlopu macierzyńskiego). Takie pismo musi trafić do organu rentowego przed terminem rozpoczęcia korzystania z zasiłku za nowy okres. Problem w tym, z jakim wyprzedzeniem.
Jeden dzień...
Koncepcje są dwie. Zgodnie ?z pierwszą przedsiębiorcę czy zleceniobiorcę obowiązują takie same terminy na złożenie wniosku o wypłatę zasiłku macierzyńskiego jak pracownicę ubiegającą się o poszczególne urlopy (dodatkowy macierzyński czy rodzicielski). Wynikałoby ?z tego, że samozatrudniony składa wniosek o wybranie kolejnej transzy świadczenia 14 dni przed jego startem. Dlaczego? Ponieważ terminu tego nie precyzują ani przepisy ustawy zasiłkowej, ani rozporządzenia zasiłkowego, lecz tylko i wyłącznie przepisy kodeksu pracy, do którego odsyła przepis ustawy zasiłkowej. Tak orzekł Sąd Okręgowy w Warszawie ?w wyrokuz 23 lipca 2014 r. (VII Ua 19/14).
...czy dwa tygodnie
Zgodnie z drugą koncepcją pismo wystarczy złożyć dzień przed kolejnym rozdaniem zasiłkowym – czyli na dzień przed rozpoczęciem kolejnego okresu czy części okresu odpowiadającej odpowiednio dodatkowemu urlopowi macierzyńskiemu czy urlopowi rodzicielskiemu. Wynika on bowiem bezpośrednio z rozporządzenia MPiPS z 2 kwietnia 2012 r. ?w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania ?i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2012 r., poz. 444 ze zm.; dalej: rozporządzenie zasiłkowe). Zgodnie z nim wniosek wystarczy złożyć płatnikowi zasiłku macierzyńskiego przed terminem rozpoczęcia korzystania z niego za okres ustalony przepisami kodeksu pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego czy rodzicielskiego.
Druga koncepcja wydaje się słuszna. Art. 29 ust. 5 wprost przewiduje bowiem, że zasiłek macierzyński przysługuje „za okres ustalony przepisami kodeksu pracy jako okres" danego urlopu. Ustawa zasiłkowa nie odnosi się do zasad nabywania prawa do danego uprawnienia. W tym wypadku określenie „za okres ustalony przepisami kodeksu pracy jako okres" odnosi się do wymiaru danego urlopu (np. sześć tygodni dodatkowego urlopu macierzyńskiego czy 26 tygodni urlopu rodzicielskiego), a nie do innych aspektów nabycia tego uprawnienia.
