Młodzieżowy ośrodek wychowawczy zatrudnia nauczyciela w ramach stosunku pracy (praca wymieniona w pkt 21 załącznika nr 2 do ustawy pomostowej). Oprócz tego zawarł z nim umowę o dzieło, na podstawie której pracownik przygotowuje dla ośrodka materiały dydaktyczne.
Z tytułu tej umowy otrzyma on wynagrodzenie w kwietniu i maju 2010 r. Ustalając podstawę wymiaru składki na FEP za te miesiące, pracodawca powinien zsumować przychód zarówno z tytułu zatrudnienia w charakterze nauczyciela, jak i z tytułu wykonywanej umowy o dzieło.
Ustalając podstawę naliczenia składek na FEP, pracodawca powinien wyłączyć wszystkie te składniki, od których nie odprowadza składki emerytalnej i rentowej. Chodzi przede wszystkim o kwoty wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy i o kwoty zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego.
W podstawie wymiaru składki na FEP pracodawca nie uwzględnia również składników wymienionych w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.). Chodzi m.in. o:
- nagrody jubileuszowe, które według zasad określających warunki ich przyznawania przysługują pracownikowi nie częściej niż co pięć lat,
- odprawy pieniężne przysługujące w związku z przejściem na emeryturę lub rentę,
- ekwiwalenty pieniężne za użyte przy wykonywaniu pracy narzędzia, materiały lub sprzęt, będące własnością pracownika,
- świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
- zapomogi losowe w razie klęsk żywiołowych, indywidualnych zdarzeń losowych lub długotrwałej choroby.
Pracodawca wypłacił w marcu pracownikowi zatrudnionemu w szczególnych warunkach oprócz pensji zasadniczej wynagrodzenie za pięć dni niezdolności do pracy a także zapomogę pieniężną z powodu śmierci żony. Wynagrodzenie chorobowe i zapomogę powinien wyłączyć z podstawy wymiaru składek na FEP za tego ubezpieczonego.
Obowiązek comiesięcznego opłacania składki na FEP nie dotyczy osób wykonujących prace górnicze wymienione w art. 50c ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227).
Chodzi m.in. o prace pod ziemią w kopalniach węgla, rud i kruszców czy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego. Osoby te mają możliwość uzyskania emerytury pomostowej, choć praca górnicza nie została umieszczona w załącznikach nr 1 i 2 do ustawy pomostowej. A tylko za pracowników wykonujących takie prace pracodawcy mają obowiązek odprowadzać na bieżąco składki na FEP.
Nie oznacza to jednak, że zostali oni całkowicie zwolnieni z opłacania składek na FEP za górników. Obowiązek ten został tylko odłożony w czasie, do momentu aż pracownicy ci uzyskają prawo do emerytury pomostowej. Wtedy za cały okres wykonywania pracy górniczej przypadający od 1 stycznia 2010 r. zatrudniający ich wcześniej pracodawcy będą musieli jednorazowo opłacić składki na FEP. ZUS poinformuje dotychczasowego pracodawcę o wydaniu decyzji przyznającej pracownikowi emeryturę, a ten będzie musiał opłacić składki w następnym miesiącu po ustaleniu prawa do tego świadczenia.
Górnik, zatrudniony od 1993 r. w kopalni węgla kamiennego pod ziemią, 10 maja 2010 r. spełni ostatni warunek wymagany do uzyskania emerytury pomostowej. Jeszcze w tym samym miesiącu zamierza wystąpić z wnioskiem o przyznanie tego świadczenia. Stosunek pracy z kopalnią zamierza rozwiązać 30 kwietnia 2010 r. ZUS ustali prawo do emerytury pomostowej od 10 maja 2010 r.
W związku z tym kopalnia będzie musiała opłacić, w czerwcowym terminie płatności składek, składkę na FEP za okres wykonywania przez pracownika prac górniczych od 1 stycznia 2010 r. do 30 kwietnia 2010 r.
Ustalając podstawę wymiaru składki na FEP, pracodawca powinien pamiętać o ograniczeniu wynikającym z art. 19 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).
Przepis ten przewiduje maksymalną roczną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym roku kalendarzowym, która nie może być wyższa od 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy.
Ograniczenie to ma zastosowanie również do składek na FEP. W 2010 r. wynosi ono 94 380 zł. Po osiągnięciu tej kwoty nie ma obowiązku opłacania składek na FEP.
Pracodawca musi opłacać składki na FEP w tych samych terminach co pozostałe składki na ubezpieczenia społeczne.
Zatem co do zasady ma to zrobić do 15 dnia następnego miesiąca. Do 5 dnia następnego miesiąca obowiązek ten realizuje, jeśli jest jednostką budżetową, zakładem budżetowym lub gospodarstwem pomocniczym.
Wpłat dokonuje na wskazany przez ZUS rachunek bankowy, a potem rozlicza je w formularzu ZUS DRA. W bloku danych IX „Zestawienie należnych składek na Fundusz Emerytur Pomostowych” wykazuje:
- w polu 01 liczbę pracowników, za których jest opłacana składka na FEP,
- w polu 02 liczbę stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
- w polu 03 sumę należnych składek na FEP obliczonych za poszczególnych pracowników, za których płatnik składek zobowiązany był do opłacania składek na FEP w miesiącu, którego dotyczy deklaracja.
ZUS powinien także otrzymać zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Pracodawca przekazuje je na formularzu ZUS ZSWA, w którym informuje o pracownikach, za których zobowiązany był opłacać w poprzednim roku kalendarzowym składkę na FEP.
Pierwszego zgłoszenia powinien dokonać do 31 marca 2011 r. za lata 2009 – 2010. Kolejne zgłoszenia będzie zobowiązany przekazywać do 31 marca każdego następnego roku kalendarzowego za poprzedni rok kalendarzowy.
