Przedsiębiorcy coraz chętniej korzystają z możliwości uzyskania z ZUS zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne. Bywa jednak, że po jakimś czasie spokój płatnika burzy decyzja z ZUS o zadłużeniu za okres, na jaki opiewało takie zaświadczenie. Czy w takiej sytuacji broni go fakt, że organ rentowy poświadczył brak zadłużenia na jego koncie?
Koncepcja ponoszenia zobowiązań składkowych przez przedsiębiorców jest szeroko akceptowana w orzecznictwie sądowym. Przykładowo, Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z 16 stycznia 2013 r. (III AUa 435/12) podał, że: Zgodnie z treścią art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (...) to płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zatem to płatnik składek jest zobowiązany wykazać, czy wywiązał się z ciążących na nim zobowiązań oraz wskazać dowody na potwierdzenie swoich twierdzeń.
W dotyczącym takiej sytuacji stanie faktycznym Sąd Okręgowy w Siedlcach w wyroku z 20 lipca 2017 r. (IV U 768/16) wskazał m.in., że: Poza wpłatami ujętymi w wykazach sporządzonych przez organ rentowy, odwołujący się nie przedstawił żadnych innych dowodów wpłat, które potwierdzałyby, że uregulował wszystkie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne powstałe przed 2013 r.
Wynika z tego, że jeśli przedsiębiorca nie dysponuje stosownymi dowodami na poparcie swych twierdzeń, o tyle praktycznie nie ma szans na podważenie decyzji ZUS stwierdzającej zadłużenie składkowe za okres sprzed daty wydania decyzji o niezaleganiu w składkach.
Ostatecznie sąd w przywołanym wyroku przyjął, że decyzja ZUS była prawidłowa. Co najistotniejsze, zaakcentował również, że: Dokonując oceny mocy prawnej zaświadczenia z ZUS stwierdzającego brak zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenia, należy wskazać, że takie zaświadczenie, o którym mowa w art. 217 k.p.a., nie stanowi oświadczenia zwalniającego z długu. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 23 lipca 2008 r., I UK 6/08 (Legalis nr 174005) zwrócił uwagę, że zobowiązania składkowe powstają z mocy ustawy i mają charakter publicznoprawny. Dalej podano tam, że zaświadczenie tylko potwierdza określone fakty lub stan prawny, co nie znaczy, że po jego wydaniu nie jest możliwa zmiana stanowiska m.in. przed sądem.
