Wszystkie te przesłanki muszą występować łącznie. Co istotne, o ostatniej z nich – współpracy – przesądza m.in. jej stały charakter, bez której dochody małżonków nie miałyby tak zwiększonego pułapu, jak przy samodzielnym prowadzeniu działalności (por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 25 maja 2016 r., III AUa 1683/15).
Przykład
Przedsiębiorcy prowadzącemu sklep internetowy pomaga żona. Realizuje zamówienia na 1/4 etatu za 500 zł brutto. Od tej kwoty mąż opłaca składki. ZUS stwierdził, że kobieta nie podlega ubezpieczeniom z etatu, lecz z tzw. współpracy przy działalności. Tym samym składki powinny być opłacane w wysokości ok. 1172 zł miesięcznie. Małżonkowie uważają, że nie mają wspólnego gospodarstwa. Mają inne adresy, ale wydatki ponosili wspólnie.
W takim przypadku zwykle występują przesłanki dla stwierdzenia istnienia współpracy przy prowadzeniu działalności. Niewątpliwie spełniony jest status osoby bliskiej, a jej praca stanowi istotny wkład w działalność, przyczyniając się znacząco do zwiększenia osiąganych z niej dochodów. Zatem spełnienie warunku współpracy jest wielce prawdopodobne.
Pozostaje kwestia pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym. Wymaga to odrębnej oceny w kontekście argumentacji, że małżonkowie mają inne adresy zamieszkania. Warto tu przytoczyć wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z 15 listopada 2016 r. (IV U 905/16), gdzie zaakcentowano, że: Jak wskazuje się w orzecznictwie (por. uzasadnienie wyroku SN z 2 lutego 1996 r., II URN 56/95) ocena, czy osoba „pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym" zależy od okoliczności konkretnego przypadku, przy czym sam fakt wspólnego zamieszkiwania nie może tu mieć decydującego znaczenia (...). Sąd dodał, że: Jednocześnie fakt oddzielnego zamieszkiwania małżonków nie jest, w aktualnych realiach, sytuacją nietypową (np. praca w innym mieście, praca za granicą jednego z małżonków) i nie jest okolicznością wystarczającą do stwierdzenia braku wspólnego gospodarstwa domowego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 15 kwietnia 2016 r., III AUa 1730/15).
Zatem fakt, że małżonkowie mają odrębne adresy zamieszkania, nie oznacza automatycznie, że nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Świadczą o tym m.in. wspólnie ponoszone wydatki w trakcie małżeństwa. Między małżonkami istnieje więź ekonomiczna, a dodatkowo najczęściej również ustawowa wspólność majątkowa, z której istoty wynika domniemanie, że oboje współpracują w różnych aspektach.
W takich okolicznościach z dużym prawdopodobieństwem ZUS uzna małżonka za osobę współpracującą przy prowadzeniu działalności.
