Kontrakt menedżerski to typ umowy nienazwanej (niesprecyzowanej przez przepisy). Odpowiednio można do niego stosować przepisy kodeksu cywilnego o zleceniu (art. 724 – 751).
Odrębne stanowiska
W praktyce powstają problemy z określeniem, czy jeśli menedżer realizuje kontrakt menedżerski w zakresie prowadzonej przez siebie firmy, to umowa ta jest odrębnym tytułem podlegania ubezpieczeniom społecznym. Tak niekiedy przyjmuje ZUS.
Problem wynika z różnych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. DzU z 2012 r. poz. 361, dalej ustawa podatkowa) i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczących działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza stanowi bowiem podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym, ?a z drugiej strony dochód osoby fizycznej podlega ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednak dla ustalenia zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym decydujące znaczenie ma ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2013 r., poz. 1442, dalej ustawa o sus).
Zgodnie zaś z jej art. 6 ust. 1 pkt 5 obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlega osoba fizyczna prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Przy czym ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie wskazuje, żeby umowy menedżerskie były wyłączone z działalności gospodarczej. Dlatego kontrakt o zarządzanie można realizować także w działalności gospodarczej prowadzonej przez menedżera. Tym bardziej, gdy jako przedmiot tego biznesu zgłoszono usługi w zakresie zarządzania przedsiębiorstwami czy np. doradztwo dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej i usługi prowadzenia firm.
Co na to orzecznictwo
Ustawa o sus nie wymienia kontraktu menedżerskiego (umowy o zarządzanie) jako odrębnej (samodzielnej) podstawy ubezpieczenia. Dlatego orzecznictwo sądowe przyjmuje, że menedżer ma podstawę do ubezpieczenia społecznego właśnie z racji prowadzonej działalności, którą obejmował też umowy menedżerskie, czyli z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o sus. Tak wskazał Sąd Najwyższy ?w uzasadnieniu wyroku z 9 grudnia 2008 r. (I UK 138/08). Podobnie wypowiadał się Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku ?z 15 maja 2013 r. (III AUa 1570/12). Wyjaśnił, że umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem (spółką) lub kontrakt menedżerski wskazane w art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako źródła przychodu z działalności wykonywanej osobiście, nie stanowią samodzielnej podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o sus, jeżeli są realizowane w pozarolniczej działalności gospodarczej.
