Jednym z kluczowych, a jednocześnie najbardziej wymagających obszarów jest tzw. łączność (connectivity) między sprawozdawczością zrównoważonego rozwoju (SZR), a pozostałymi elementami raportu rocznego, w tym przede wszystkim sprawozdaniem finansowym. To ten element będzie decydować o tym, czy raportowanie ESG to realne rozszerzenie informacji finansowej, czy pozostanie jedynie równoległym, nieskorelowanym strumieniem danych.

Od dwóch światów do jednego obrazu

Jeszcze niedawno raportowanie ESG funkcjonowało w dużej mierze niezależnie od sprawozdawczości finansowej. Dziś takie podejście powoli staje się niewystarczające. Inwestorzy, banki oraz inni interesariusze oczekują, że raport roczny będzie przedstawiał spójny obraz przedsiębiorstwa – obejmujący strategię, wyniki operacyjne, profil ryzyka oraz perspektywy rozwoju.

W tym kontekście wymóg łączności oznacza konieczność takiego zaprojektowania ujawnień, aby użytkownik raportu mógł zrozumieć, jak kwestie zrównoważonego rozwoju przekładają się na dane finansowe – i odwrotnie. Nie chodzi więc wyłącznie o obecność informacji ESG, lecz o ich sensowne osadzenie w całej narracji raportowej oraz pokazanie ich wpływu na wartość przedsiębiorstwa.

Co istotne, koncepcja łączności nie ogranicza się jedynie do technicznych odesłań między sekcjami raportu. Jak podkreśla EFRAG, chodzi o spójność przekazu we wszystkich częściach raportu rocznego – obejmującą dane, założenia oraz narrację – a także o wyjaśnienie, w jaki sposób ryzyka, szanse i wpływy ESG znajdują odzwierciedlenie w wynikach finansowych spółki.

Na czym polega łączność według ESRS

Standard ESRS 1 formułuje jasne oczekiwania w tym zakresie. Spółki powinny zapewnić możliwość zrozumienia powiązań:

- wewnątrz samej sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju,

- pomiędzy SZR a innymi częściami raportu rocznego, w tym sprawozdaniem finansowym.

W praktyce oznacza to konieczność unikania silosowego podejścia do raportowania. Informacje dotyczące strategii klimatycznej, ryzyk środowiskowych czy działań dekarbonizacyjnych powinny być logicznie powiązane z takimi elementami jak przychody, koszty, nakłady inwestycyjne czy wartość aktywów.

Bezpośrednie i pośrednie powiązania

Łączność nie jest pojęciem abstrakcyjnym – standard precyzuje ją poprzez konkretne mechanizmy powiązań danych ESG ze sprawozdaniem finansowym:

1. Powiązania bezpośrednie – występują wtedy, gdy w SZR prezentowane są te same dane liczbowe, które pojawiają się w sprawozdaniu finansowym (np. nakłady inwestycyjne czy rezerwy). W takim przypadku spółka powinna jasno wskazać odniesienie do odpowiednich pozycji sprawozdania finansowego.

2. Powiązania pośrednie – dotyczą sytuacji, w których dane w SZR stanowią część lub agregację wartości prezentowanych w sprawozdaniu finansowym (np. wydzielona część CAPEX związana z transformacją klimatyczną). Spółka powinna wówczas wyjaśnić, w jaki sposób te dane odnoszą się do kluczowych pozycji finansowych.

3. Spójność danych i założeń – jednym z najważniejszych wymogów jest stosowanie możliwie jednolitych założeń w obu obszarach raportowania. Dotyczy to m.in. scenariuszy klimatycznych, horyzontów czasowych czy prognoz wzrostu.

Jeżeli występują różnice między założeniami stosowanymi w SZR a tymi wykorzystywanymi w sprawozdaniu finansowym, spółka powinna je jasno wyjaśnić. Brak takiej transparentności może podważyć wiarygodność całego raportu.

Więcej niż wymóg regulacyjny

Znaczenie łączności zostało dodatkowo podkreślone przez EFRAG (czyli Europejską Grupę Doradczą ds. Sprawozdawczości Finansowej) w projekcie badawczym „Connectivity”, który ma na celu uporządkowanie podejścia do tego zagadnienia oraz dostarczenie praktycznych wskazówek dla spółek. Projekt ten wskazuje, że łączność powinna być traktowana jako uniwersalna koncepcja jakości raportowania – niezależna od tego, czy organizacja stosuje ESRS, standardy ISSB czy inne ramy sprawozdawcze. EFRAG zwraca uwagę, że poprawa connectivity może znacząco podnieść użyteczność raportów rocznych dla inwestorów, nawet bez zmian w samych standardach ujawnień.

Dlaczego łączność jest wyzwaniem

Pomimo rosnącego znaczenia connectivity większość spółek znajduje się dopiero na wczesnym etapie jej wdrażania. EFRAG identyfikuje w tym zakresie wiele barier: niespójność terminologii, luki informacyjne czy niewystarczające powiązanie informacji ESG z ujawnieniami finansowymi. Do tego dochodzą typowe wyzwania organizacyjne: rozdzielenie funkcji raportowania finansowego i ESG, brak zintegrowanych systemów danych oraz niepewność co do zakresu i formy wymaganych powiązań. W praktyce oznacza to, że raporty ESG i sprawozdania finansowe często nadal funkcjonują jako dwa odrębne światy.

W kierunku zintegrowanego raportowania

Pomimo tych trudności kierunek zmian jest jednoznaczny. Łączność informacji nie jest jedynie wymogiem formalnym, lecz jednym z kluczowych elementów budowania wiarygodności raportowania korporacyjnego.

Zarówno regulatorzy, jak i uczestnicy rynku oczekują, że przedsiębiorstwa będą w coraz większym stopniu integrować dane finansowe i niefinansowe, tworząc spójny obraz działalności i jej perspektyw. W tym kontekście connectivity staje się pomostem między strategią ESG a wynikami finansowymi – pomostem, który decyduje o tym, czy raport roczny rzeczywiście wspiera proces podejmowania decyzji inwestycyjnych. W świecie rosnących oczekiwań inwestorów to właśnie zdolność do przedstawienia jednego, spójnego obrazu działalności – łączącego ESG i finanse – staje się istotną przewagą informacyjną.