Od lat trudno było ignorować problem fikcyjnego samozatrudnienia i nadużywania umów cywilnoprawnych w sytuacjach, które odpowiadają zatrudnieniu pracowniczemu. Skutki boleśnie odczuwała słabsza strona umowy. Naprawić ma to reforma inspekcji pracy, ale nie wszystkie jej elementy są spójne. Np. osoba, wobec której ustalono istnienie stosunku pracy, nie uzyska na podstawie decyzji PIP świadczeń za okres wcześniejszej współpracy – wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych czy ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Ich dochodzenie nadal będzie wymagało wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy z mocą wsteczną. Więcej na ten temat można przeczytać w artykule pt. „Inspekcja wyda decyzję, ale i tak trzeba będzie pójść do sądu”.

Nie oznacza to jednak, że reforma jest skazana na porażkę. To, jak bardzo była potrzebna, obrazują dane. Do końca lipca, czyli w ciągu niespełna miesiąca od wejścia w życie nowych uprawnień PIP, wpłynęły do niej 502 skargi na pozorne umowy cywilnoprawne. Największym wyzwaniem pozostanie oczywiście praktyka. Nawet najlepiej skonstruowane przepisy nie zastąpią przecież sprawnych sądów i odpowiednich zasobów kadrowych inspekcji. 

Prawdziwe wyzwanie nie tkwi jednak w procedurach, lecz w samym prawie materialnym. Nieostre kryteria odróżniające stosunek pracy od współpracy cywilnoprawnej sprawiają, że nawet najlepiej zaprojektowany mechanizm dochodzenia praw nie usunie źródła problemu. Zmiana może jedynie usprawniać rozstrzyganie sporów, zamiast ograniczać ich liczbę. Reforma PIP jest owocem kompromisu. I jak to często bywa z takimi owocami, jest nieco nadpsuty. Nie oznacza to jednak, że w ogóle nie nadaje się do spożycia.

Zapraszam do lektury Tygodnika Kadrowych.

Czytaj więcej:

Kadry i Płace Czy pracodawca odpowie także za zachowania klientów i kontrahentów?

Pro

Kadry i Płace Świadczenia pod lupą związków

Pro

Kadry i Płace Inspekcja wyda decyzję, ale i tak trzeba będzie pójść do sądu

Pro

Kadry i Płace Zlecenie z uczniem lub studentem może być objęte ubezpieczeniami

Pro

Kadry i Płace Po prawnej korekcie płci pracownika konieczne są zmiany w dokumentacji

Pro