Przełom grudnia i stycznia powitał przedsiębiorców licznymi zmianami w prawie pracy. 1 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, która wprowadziła art. 3021 stanowiący o podstawach zaliczenia do okresu zatrudnienia pracownika okresów innej aktywności zawodowej. Po wprowadzeniu zmian w przepisach dotyczących sposobu ustalania zasad wykonywania pracy zdalnej, terminu wypłacania ekwiwalentu pieniężnego w przypadku niewykorzystania przysługującego pracownikowi urlopu z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy i reprezentacji pracowników w ustaleniach dotyczących zakładowego funduszu świadczeń socjalnych do grona zmienionych przepisów dołączyły normy modyfikujące wyliczanie stażu pracy.
Liczenie stażu pracy
1 stycznia br. w sektorze publicznym zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące możliwości wliczania do stażu pracy m.in. okresu świadczenia usług w oparciu o umowę zlecenia, umowę agencyjną lub okresu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Co ważne, do stażu pracy zaliczymy również okresy zawieszenia działalności gospodarczej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem oraz okresy współpracy z osobą prowadzącą działalność. W przypadku rolników zmiany obejmą także okres pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych, natomiast u osób pracujących za granicą – okres wykonywania pracy zarobkowej na podstawie innej niż stosunek pracy. Dodatkowym wymogiem będzie podleganie przez osobę fizyczną ubezpieczeniom – emerytalnemu i rentowemu. Ustawa przewiduje również wyjątki, w ramach których zaliczone do stażu pracy zostaną okresy, w których osoba fizyczna podejmująca działalność gospodarczą nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Do stażu pracy zostaną doliczone również okresy, w których za osobę współpracującą z osobą prowadzącą działalność gospodarczą zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe.
Okresy aktywności zawodowej
Pracownicy sektora publicznego już od początku roku są uprawnieni do złożenia u obecnego pracodawcy wniosku o naliczenie stażu pracy na nowo – mają na to 24 miesiące. Do wniosku pracownicy powinni załączyć dokumenty dające podstawę doliczenia okresów ubezpieczenia do stażu pracy. W tym celu warto wystąpić o nowe zaświadczenie wydawane przez ZUS na składany przez pracownika elektroniczny wniosek, które obejmuje wszystkie tytuły do ubezpieczeń i pełen zakres danych o stażu pracy pracownika. W razie niemożności jego uzyskania pracownicy mogą podjąć próby wykazania okresów innymi dokumentami, np. wydrukiem z rejestru potwierdzającego prowadzenie działalności gospodarczej, zaświadczeniem wydanym przez zagranicznego zleceniodawcę, zaświadczeniem o podleganiu ubezpieczeniom lub dokumentem potwierdzającym członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej czy spółdzielni kółek rolniczych. Dlaczego warto złożyć taki wniosek?
Staż pracy warunkuje wiele uprawnień przysługujących pracownikom – ma wpływ zarówno na wymiar urlopu wypoczynkowego, jak i na okres wypowiedzenia umowy. Dla osób zatrudnionych w sektorze publicznym szczególnie ważną kwestią jest termin wypłaty i wysokość dodatku za wieloletnią pracę, zwanego dodatkiem stażowym, przysługującym m.in. pracownikom urzędów państwowych, pracownikom samorządowym, członkom korpusu służby cywilnej, a także pracownikom sądów i prokuratur. Uzyskanie uprawnień do dodatku stażowego może mieć również wpływ na inne świadczenia pracowników, np. tych z tytułu macierzyństwa.
Sektor prywatny i B2B
Od 1 maja tego roku zmiany dotyczące naliczania stażu pracy wejdą w życie dla zatrudnionych w sektorze prywatnym. W bieżącym roku zapowiadane są także zmiany, które będą miały znaczący wpływ na samozatrudnionych w kontekście ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy – szczególnie gdy zakres ich obowiązków i sposób świadczenia usług nie odbiegają od stosunku pracy łączącego ich współpracowników z podmiotem ich zatrudniającym.
