Pensja pracownika zatrudnionego na pełny etat nie może być niższa niż obowiązująca w danym roku stawka minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 6 ust. 1 ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę; DzU nr 200, poz. 1679 ze zm.).
Dużo składowych
Przy obliczaniu tej kwoty uwzględnia się nie tylko płacę zasadniczą, ale też inne składniki wynagrodzenia i świadczenia wynikające ze stosunku pracy, które Główny Urząd Statystyczny zalicza do wynagrodzeń osobowych. Są to m.in. dodatki za staż pracy, dodatki za szczególne właściwości pracy, szczególne kwalifikacje lub warunki pracy, a także premie oraz nagrody regulaminowe i uznaniowe, wynagrodzenie za dyżury lub pełnienie pogotowia domowego, wynagrodzenie urlopowe, deputaty. Do gwarantowanej kwoty minimalnego wynagrodzenia nie wolno natomiast doliczać nagród jubileuszowych, odpraw pieniężnych przysługujących w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy ani zapłaty za pracę w godzinach nadliczbowych.
Obecne przepisy pozwalają zatem ustalać wynagrodzenie zasadnicze na bardzo niskim poziomie, jeśli tylko do stawki minimalnej (w 2015 r. 1750 zł) „dopełniają" ją inne składniki wynagrodzenia lub świadczenia, które do celów statystycznych są uznawane za wynagrodzenia osobowe. W konsekwencji nie musi dziwić płaca zasadnicza w wysokości np. 300 zł brutto miesięcznie.
Określenie wysokości wynagrodzenia zasadniczego ma niebagatelne znaczenie choćby do wyliczenia wysokości wynagrodzenia za pracę w nadgodzinach. Podstawą jest tu bowiem stawka wynikająca z osobistego zaszeregowania pracownika, która obejmuje wynagrodzenie zasadnicze i dodatek funkcyjny – jeśli jest wypłacany. Im niższe jest wynagrodzenie zasadnicze, tym niższa płaca za pracę w godzinach nadliczbowych.
Nadchodzą zmiany
Przy okazji prac nad podwyższeniem minimalnego wynagrodzenia za pracę rząd przymierza się do zmiany zasad obliczania minimalnego wynagrodzenia. Zgodnie z zapowiedziami to pojęcie de facto odnosiłoby się do pensji zasadniczej. Przy obliczaniu jego wysokości należałoby bowiem pomijać dodatki stażowe, premie czy nagrody regulaminowe i uznaniowe. W konsekwencji spełnienie wymogu zapewnienia płacy minimalnej wymagałoby przyznania pracownikowi wynagrodzenia zasadniczego w wysokości bliskiej (jeśli nie równej) stawce wynagrodzenia minimalnego.
