Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 25 kwietnia 2014 r. (I PK 192/13).
Stan faktyczny
Pracownik był zatrudniony na stanowisku menedżera do spraw sprzedaży. Jego wynagrodzenie obejmowało, oprócz płacy zasadniczej, wynagrodzenie prowizyjne. Za realizację planu sprzedaży wypłacano je kwartalnie, a za nową sprzedaż lub przedłużenie kontraktu – miesięcznie. Zgodnie z regulaminem w uzasadnionych przypadkach, takich jak mniejsza niż zakładana marża lub wzrost sprzedaży bez wpływu sprzedawcy, dyrektor sprzedaży mógł dokonać korekty lub anulować prowizję za sprzedaż konkretnych usług.
Według regulaminu pracownik powinien otrzymać 23 760 zł prowizji, ale wypłacono mu ją w kwocie 11 880 zł. Pracodawca podjął decyzję o zmniejszeniu prowizji z tytułu wykonania planu sprzedaży, kierując się przeświadczeniem, że popełniono błąd w wyliczeniach, ponieważ pozostali pracownicy osiągnęli wyraźnie niższe wyniki pracy. Pracownik wystąpił do sądu o brakującą prowizję i wynagrodzenie urlopowe zaniżone w związku z wliczeniem niższej prowizji.
Rozstrzygnięcia
Sąd rejonowy uwzględnił roszczenie powoda w całości i zasądził od pracodawcy na jego rzecz prowizję i wyrównanie wynagrodzenia urlopowego. ?W ocenie tego sądu nie zaistniała przesłanka uzasadniająca korektę lub anulowanie przyznanej prowizji. Sąd okręgowy oddalił apelację pracodawcy, w pełni podzielając stanowisko sądu rejonowego. W ocenie sądu okręgowego niewypłacenie prowizji kwartalnej z powołaniem się na postanowienie zawarte w pkt 2.3 regulaminu prowizyjnego, a także „z uwagi na małą aktywność powoda" nie miało uzasadnionych podstaw. Z tego postanowienia regulaminu wynika, że w uzasadnionych przypadkach (np. mniejszej niż zakładana marży, wzrostu sprzedaży, na którą sprzedawca nie miał wpływu) dyrektor sprzedaży może skorygować lub anulować prowizję za sprzedaż konkretnych usług. Pracodawca wniósł skargę kasacyjną.
Sąd Najwyższy przyznał rację pracownikowi. Wynagrodzenie prowizyjne jest istotnym elementem stosunku pracy, który nie może być zmieniany lub anulowany jednostronną decyzją pracodawcy, nawet gdyby się pomylił lub popełnił błąd przy jego kalkulowaniu albo gdyby pracownik bez przejawienia szczególnej sprawności lub nadzwyczajnej aktywności zawodowej uzyskał wyraźnie „lepszy od innych pracowników wynik pracy". Przeciwnie, postanowienie prowizyjnego regulaminu wynagradzania za pracę, który „w uzasadnionych przypadkach" przewiduje możliwość dokonywania przez pracodawcę „korekty lub anulowania prowizji za sprzedaż konkretnych usług", było ?i jest ewidentnie mniej korzystne niż przepisy kodeksu pracy (art. 9 § 2 k.p.).
