Lepiej gdy praca będzie trwała od wtorku do soboty

Za niezrealizowany w naturze urlop wypoczynkowy, gdy podwładny nie zdąży go wybrać przed rozstaniem z firmą, otrzymuje od niej pieniądze. Tak stanowi art. 171 kodeksu pracy.

Dostanie ich więcej, gdy wskaźnik urlopowy służący do obliczenia należnego ekwiwalentu finansowego będzie niższy. A od tego roku przełożeni osób zatrudnionych w podstawowym systemie czasu pracy mogą tym sterować.

Zawdzięczają to nowelizacji kodeksu pracy z 24 września 2010 r. (DzU nr 224, poz. 1459), która obowiązuje od 1 stycznia br.

Dzięki temu po 50 latach do kalendarza dni wolnych od pracy powróciło święto Objawienia Pańskiego, czyli Trzech Króli (6 stycznia). Dziś mamy zatem 13 zamiast wcześniejszych 12 dni świątecznych wolnych od obowiązków służbowych. Ale dodanie Trzech Króli spowodowało:

- zmianę zasad liczenia wymiaru czasu pracy,

- uchylenie obowiązku pracodawcy dotyczącego oddawania wolnego za święto przypadające tego samego dnia co wolne wynikające z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy (na ogół sobota).

To skutek zmian wprowadzonych w art. 130 § 21 k.p.

W efekcie liczba dni wolnych z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy oraz świątecznych dla części zatrudnionych może odbiegać od tych dla innych podwładnych wskutek ich indywidualnego rozkładu.

Ponadto nawet w jednej firmie mogą one przypadać w różnych dniach, np. w dziale produkcji będzie to środa, a administracji – sobota.

Główny Inspektorat Pracy dopuszcza, aby zbieg święta i wolnego od zadań w przeciętnie pięciodniowym tygodniu (np. soboty) potraktować jako jeden dzień i tylko raz ująć go z wymiaru czasu pracy. To stanowisko GIP z 15 lutego 2011 r. w sprawie ustalania współczynnika ekwiwalentowego w 2011 r. (GPP-364/501-4560-93-1/10/PE/RP) opublikowaliśmy 23 lutego br.

To  pozwala ustalić koniunkturalnie co miesiąc taki dzień bez zadań pokrywający się ze świętem wynikającym z ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (DzU nr 4, poz. 28 ze zm., dalej ustawa).

Wtedy odrębnie trzeba obliczyć współczynnik urlopowy uwzględniający te parametry i ustalić przysługujący pracownikowi ekwiwalent za wypoczynek w razie jego odejścia z pracy.

O sposobie przeprowadzenia tych rachunków przesądza § 19 ust. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU nr 2, poz. 14 ze zm., dalej rozporządzenie urlopowe).

Najpierw od liczby dni w roku kalendarzowym odejmuje się przypadające w nim niedziele, święta i dni wolne z racji pięciodniowego tygodnia pracy, np. piątki lub soboty, a następnie ten wynik dzieli się przez 12. Dzięki temu wychodzi przeciętna liczba dni pracy w miesiącu.

Liczba wolnych dni wpływa zatem na wymiar czasu pracy i ustalenie wskaźnika urlopowego. Im jest ich więcej, tym ten współczynnik jest niższy. A to dla pracodawcy gorzej, musi bowiem zapłacić wyższy ekwiwalent odchodzącym z firmy, którzy nie mieli wakacji w naturze, bo dni pracy jest mniej.

Chcąc zaoszczędzić, powinien wybrać taki układ dni zadań, świąt i wolnego z racji pięciodniowego tygodnia pracy, kiedy ten wskaźnik będzie najwyższy. W 2011 r. pozostawienie najczęstszego w firmach wariantu, czyli dnia wolnego od pracy ustalonego na sobotę, wcale tego nie gwarantuje.

Przykład

W 2011 r. jedynym świętem przypadającym w sobotę był Nowy Rok (1 stycznia).

U pracodawcy wolne od pracy są wszystkie soboty. Zgodnie z nowymi przepisami szef tę noworoczną sobotę odlicza tylko raz, jako święto.

Zatem od 365 dni ujmuje:

- 52 niedziele,

- 53 soboty,

- 8 świąt (spośród tegorocznych 13), czyli w sumie 113 dni.

365 dni – 113 dni = 252 dni

252 : 12 miesięcy = 21

W tabeli pokazujemy przeliczenia także dla pozostałych tegorocznych świąt przypadających w inne dni tygodnia, kiedy nie obniżają one wymiaru czasu pracy. Odliczamy je bowiem tylko raz, właśnie jako święta.

Pamiętajmy też o tym, że niezależnie od tego co do zasady niedziele są gwarantowanymi dniami bez pracy (na podstawie ustawy), a w 2011 r. właśnie w takim terminie wypadają cztery święta.

Będzie to:

25 kwietnia – pierwszy dzień Wielkiejnocy,

1 maja – święto państwowe,

12 czerwca – pierwszy dzień Zielonych Świątek