W 2021 r. miasto na prawach powiatu wystąpiło o interpretację przepisów o VAT. We wniosku wyjaśniło, że w latach 2021–2023 będzie realizować projekt kompleksowa modernizacja linii tramwajowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą (sieci wodno-kanalizacyjnej i deszczowej, gazowej, elektroenergetycznej, oświetleniowej, telekomunikacyjnej, sygnalizacji świetlnej i trakcyjnej). Inwestycja wymusza także wykonanie niezbędnych robót drogowych oraz dróg rowerowych.
Miasto chciało się upewnić, czy ma prawo do odliczenia części podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki o charakterze uzupełniającym? I ewentualnie w jaki sposób powinno go odliczyć.
Czytaj więcej:
Trwająca wojna na Ukrainie spowodowała, że wiele polskich spółek przekazuje, bądź chce przekazać różnego rodzaju towary (tj. żywność, leki) oraz śr...
Pro
Fiskus odpowiedział jednak, że miasto w ogóle nie wykorzystuje infrastruktury uzupełniającej do działalności gospodarczej w rozumieniu VAT. Tym samym nie działa jako podatnik VAT, a opisana czynność stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu.
W ocenie urzędników miasto będzie ponosiło wydatki, które będą służyły realizacji zadań publicznych wykonywanych w ramach władztwa publicznego. W konsekwencji nie przysługuje prawo do odliczenia jakiejkolwiek części kwot podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących wydatki poniesione na infrastrukturę uzupełniającą.
Miasto zaskarżyło interpretację, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił jego skargę. Za wadliwą uznał tezę, że realizacja jakiejś inwestycji, w ramach zadań własnych, wyklucza, iż samorząd działa jako podatnik VAT.
Jak tłumaczył sąd w świetle orzecznictwa realizacja zadań własnych gminy czy miasta może się odbywać także w ramach prowadzonej przez nie działalności gospodarczej. Zakres zadań własnych gminy wskazuje na ich charakter usługowy, a więc jej aktywność w tym zakresie jak najbardziej mieści się w zakresie przedmiotowym działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Dlatego gmina z tego tytułu jest podatnikiem VAT, jeżeli czynności te wykonywane są na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Zdaniem WSA wykonując zadania własne (inwestycje) obejmujące sprawy związane z zaspokajaniem zbiorowych potrzeb mieszkańców, np. transportu zbiorowego, w oparciu o zawarte umowy cywilnoprawne, samorząd jest jak najbardziej podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą podlegającą VAT. Tym bardziej, że działalność gospodarcza na gruncie VAT nie musi być prowadzona w celu osiągnięcia zysku.
W spornej sprawie w ocenie sądu nie może budzić wątpliwości, że inwestycja ma charakter kompleksowy, a jej celem jest podwyższenie jakości standardu świadczonych usług transportu publicznego w wielu jego aspektach. I choć niewątpliwie tak zakreślona inwestycja ma charakter zadania własnego. Niemniej jednak dla celów VAT istotne jest w jakim charakterze miasto ją realizuje i w jakim zakresie łączy się ona z jego sprzedażą opodatkowaną.
Tymczasem miasto deklaruje oddanie części powstałej w jej wyniku infrastruktury w dzierżawę podmiotom, mającym jej płacić czynsz opodatkowany VAT.
Nie może zatem budzić wątpliwości, że inwestycja w zamiarze miasta jest przeznaczona do użytku publicznego, lecz także dla celów gospodarczych w rozumieniu VAT, w ramach umów dzierżawy opodatkowanej VAT oraz świadczenia usług transportowych.
Sąd uznał więc, że nie ma podstaw, aby miasto zostało całkowicie pozbawione prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu realizacji tejże infrastruktury towarzyszącej.
Przy czym odliczenie powinno być realizowane na zasadach z art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2a i nast. ustawy o VAT w zw. z § 3 rozporządzenia MF z 17 grudnia 2015 r.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 lutego 2022 r.
Sygnatura akt: I SA/Łd 931/21
Komentarz eksperta
Mirosław Siwiński radca prawny, doradca podatkowy, partner w Advicero Nexia
Wyrok WSA w Łodzi dotyczy dość nietypowej sprawy jak na kwestie stosowania prewspółczynnika VAT. Tym razem bowiem, zamiast typowego sporu o to jak liczyć prewspółczynnik, fiskus tym razem w ogóle zakwestionował prawo do odliczenia, nawet częściowego od wydatków mieszanych – z uwagi na niedziałanie w ogóle jako podatnik przez miasto. Słusznie sąd nie zgodził się jednak z takim rozstrzygnięciem. Argumentacja WSA jest przy tym zarówno prawidłowa w kwestiach ogólnych – rzekoma niemożliwość działania jako podatnik przy realizacji zadań jednostki samorządu terytorialnego - jak i szczególnych. W zakresie tych ostatnich można bowiem postawić pytanie jak KIS wyobraża sobie prowadzenie działalność w zakresie przewozów tramwajowych bez odpowiedniej infrastruktury w tym torów? Samo miasto, składając wniosek o interpretację i tak zachowało się wstrzemięźliwie wywodząc jedynie częściowe odliczenie – której to wstrzemięźliwości w zakresie kwestionowania prawa do odliczenia, ewidentnie zabrakło po stronie organu.
A nie można zapominać, że jest to zasadnicze prawo podatnika VAT, choć nie na tym oparta była argumentacja sądu. Ten bowiem, widać tokiem rozumowania wynikającego z wcześniejszych wyroków NSA i TSUE, przede wszystkim wywiódł swój wniosek z wykładni a contrario art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, ale też podkreślając szerszy obraz takiej działalności. Zgodzić się bowiem należy z sądem, że transport publiczny wykonywany jest na podstawie umów cywilnoprawnych, a więc podlega VAT, a usług tych nie można wykonać bez spornych inwestycji, które przecież związane będą z czynnościami podlegającymi VAT wykonywanymi przez miasto. Idąc zresztą tym tropem, gdyby nie regulacja art. 86 ust. 2a, można by stwierdzić prawo do odliczenia przez miasto w całości, ale oczywiście WSA potwierdza konieczność stosowania tej regulacji – skoro miasto we wniosku samo wskazało, że inwestycja będzie wykorzystywana także na potrzeby działalności nieopodatkowanej.
