Tak uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 lutego 2017 r. (II FSK 4059/14).
Stan faktyczny
W 2014 r. podatniczka wystąpiła o wykładnię ustawy o PIT. Wskazała, że posiada udziały w polskiej spółce z o. o., które objęła w zamian za wkład niepieniężny (aport) w postaci udziałów w innej spółce z o.o. Tłumaczyła, że zgodnie z umową spółki jej udziały zostaną umorzone za wynagrodzeniem, bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników, w razie ziszczenia się określonego zdarzenia (tzw. umorzenie automatyczne). Zapytała o podatkowe skutki takiego umorzenia. Sama uważała, że jej dochodem z automatycznego umorzenia udziałów w spółce, objętych w zamian za aport w postaci udziałów, będzie nadwyżka przychodu otrzymanego w związku z ich umorzeniem nad kosztami ustalonymi w wysokości nominalnej wartości umarzanych udziałów. I to niezależnie od tego, czy nominalna wartość udziałów, które ulegną umorzeniu automatycznemu, była dla niej przychodem ustalonym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT w chwili wniesienia aportu.
Fiskus nie potwierdził tego stanowiska. W jego ocenie w przypadku automatycznego umorzenia udziałów w spółce z o. o. nabytych w sposób niespełniający warunków wymiany udziałów z art. 24 ust. 8a ustawy o PIT, wnioskodawczyni będzie zobowiązana ustalić koszty w wysokości nominalnej wartości objętych udziałów w spółce z o.o. w zamian za aport udziałów. Nie ma to jednak zastosowania, gdy w chwili wniesienia aportu do spółki nominalna wartość udziałów, które ulegną umorzeniu automatycznemu, nie była przychodem z art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT. Zastosowanie będzie miał bowiem art. 24 ust. 8a ustawy o PIT.
Urzędnicy podkreślali, że jeżeli warunki z tych przepisów są łącznie spełnione, to wymiana udziałów jest neutralna podatkowo. W efekcie umorzenia automatycznego udziałów otrzymanych w następstwie wymiany, przy zaistnieniu okoliczności z art. 24 ust. 8a ustawy o PIT, opodatkowaniu będzie podlegał dochód obliczony według art. 24 ust. 5d tej ustawy. Ostatecznie fiskus uznał, że kosztami z umorzenia udziałów lub akcji otrzymanych od spółki nabywającej w drodze wymiany są wydatki poniesione przez udziałowca (akcjonariusza) na ich nabycie lub objęcie w spółce, której udziały (akcje) są przekazywane spółce nabywającej, ustalone zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38, art. 22 ust. 1f lub art. 22 ust. 1ł ustawy o PIT.
Rozstrzygnięcie
Podatniczka zaskarżyła interpretację. Najpierw rację przyznał jej WSA w Bydgoszczy. Sąd stwierdził, że uzyskany przez skarżącą przychód z tytułu automatycznego umorzenia udziałów powinien zostać zakwalifikowany jako przychód z udziału w zyskach osób prawnych. A w takim przypadku, zgodnie z art. 24 ust. 5d ustawy o PIT, dochodem jest nadwyżka przychodu otrzymanego w związku z umorzeniem nad kosztami uzyskania przychodu obliczonymi zgodnie z art. 22 ust. 1f albo 1ł, albo art. 23 ust. 1 pkt 38 tej ustawy. Udziały podlegające umorzeniu automatycznemu zostaną objęte w zamian za wkład niepieniężny w postaci udziałów w innej spółce z o.o. Rację ma więc skarżąca, że dla celów ustalenia kosztów będzie miał zastosowanie art. 22 ust. 1f pkt 1 ustawy o PIT.
