Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania: Opodatkowanie korzystania z baz danych podatkiem u źródła

Na wstępie trzeba podkreślić, że dokonując kwalifikacji podatkowej danej płatności na rzecz podmiotów zagranicznych pod kątem powstania obowiązku pobrania podatku u źródła należy w pierwszej kolejności ustalić obowiązek pobrania podatku na gruncie ustawy o CIT. Następnie zaś należy ocenić, w jakim stopniu obowiązek ten jest modyfikowany przez odpowiednią umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Organ podatkowy prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT przychody z tytułu z praw autorskich lub praw pokrewnych uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez nierezydentów podlegają opodatkowaniu podatkiem u źródła. Organ zaznaczył przy tym, że ten obowiązek podatkowy może ulec modyfikacji na gruncie art. 13 ust. 3 Umowy.

Organ stwierdził, że w odpowiedniej definicji należności licencyjnych nie wymieniono wprost należności za korzystanie z praw autorskich do baz danych. W konsekwencji, stosownie do art. 3 ust. 2 Umowy, pojęcie bazy danych powinno zostać zinterpretowane w świetle właściwego dla polskiego prawodawstwa systemu ochrony praw autorskich.

Wątpliwości może budzić konkluzja organu, jakoby fakt, że baza danych jest utworem stanowiącym przedmiot prawa autorskiego, był czynnikiem wystarczającym do włączenia bazy danych do definicji należności licencyjnych odnoszących się do wszelkich praw autorskich. Stanowisko takie jest wprawdzie powszechnie prezentowane przez organy podatkowe, zwłaszcza w kwestii opodatkowania należności wypłacanych z tytułu prawa do używania programów komputerowych (por. interpretację Izby Skarbowej w Warszawie z 23 maja 2012 r., IPPB5/423-116/12-5/PS oraz Izby Skarbowej w Katowicach z 3 lipca 2013 r.,  IBPBI/2/423-434/13/BG), jednak należy zauważyć, że w świetle polskiego prawa programy komputerowe są samodzielnym przedmiotem ochrony praw autorskich. Ustawa wymienia je (podobnie jak bazy danych) obok utworów literackich, publicystycznych, naukowych i kartograficznych.

Stanowisko prezentowane przez organy podatkowe nie znajduje również potwierdzenia w przeważającej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, w myśl której jeśli dana Umowa nie nakazuje wprost traktować płatności za użytkowanie lub za prawo do użytkowania określonych praw autorskich (np. programów komputerowych) jako należności licencyjnych, to powinny być one traktowane jako zyski przedsiębiorstw niepodlegające opodatkowaniu u źródła (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2010 r., II FSK 1182/08; wyrok WSA w Krakowie z 13 marca 2012 r., I SA/Kr 115/12; wyrok WSA w Warszawie z 15 maja 2013 r., III SA/Wa 3449/12).

Przyjmując zatem linię orzeczniczą sądów, skoro krajowe prawo autorskie nie zalicza baz danych do wymienionych w umowie grup dzieł, nie powinien mieć znaczenia fakt, czy wnioskodawca jest użytkownikiem końcowym prawa autorskiego, z tytułu używania którego wypłaca należności kontrahentowi amerykańskiemu. Stanowisko takie (w odniesieniu do programów komputerowych) potwierdza m.in. wyrok WSA w Warszawie z 15 maja 2013 r. (III SA/Wa 3450/12). Podatnicy znajdujący się w podobnej sytuacji powinni jednak mieć na względzie, że w praktyce organy podatkowe mogą zastosować interpretację rozszerzającą znaczenie zwrotów użytych w definicji należności licencyjnych.