- „pełnej" reorganizacji modelu biznesowego (np. wprowadzenia modelu centralnego przedsiębiorcy),
- zmiany profilu funkcjonalnego podmiotu polskiego (np. z „pełnego" producenta na producenta kontraktowego lub z „pełnego" dystrybutora na komisanta),
- przeniesienia istotnych aktywów (np. znaków towarowych).
Zgodnie z nowym § 22a Rozporządzenia kontrolujący będą mieli obowiązek badania, czy warunki ustalone w trakcie restrukturyzacji są takie, na jakie zgodziłyby się podmioty niepowiązane. Może to otwierać kontrolującym drogę do badania, czy podmiot niepowiązany zgodziłby się przenieść istotne aktywa do podmiotu trzeciego, jakie przyczyny biznesowe stały za decyzją o restrukturyzacji itp.
Stopień ogólności nowych zapisów, w szczególności definicji restrukturyzacji i standardu weryfikacji zasadności domagania się wynagrodzenia, może jednak stać się przyczyną istotnych sporów pomiędzy podatnikami i administracją podatkową.
Z praktycznego punktu widzenia istotnego znaczenia nabierze więc uzasadnienie biznesowe dokonywanych zmian i zdolność podatnika do przekonania kontrolujących, że np. decyzja o zmianie profilu funkcjonalnego była racjonalna. Organy będą miały uprawnienie do badania, czy podmiot podlegający restrukturyzacji powinien zażądać wynagrodzenia i jaka powinna być jego wysokość.
Uzupełnienie i doprecyzowanie
Warto wspomnieć także o istotnym uzupełnieniu przepisów dotyczących stosowania metody podziału zysków. Przede wszystkim dodano zapis stwierdzający, że jeśli koszty przekraczają sumę przychodów, to podziałowi podlega strata. Dodatkowo wprowadzono wymóg stosowania jednakowych standardów rachunkowości i tej samej waluty do określania zysków stron transakcji, w których stosowana jest metoda podziału zysków.
Przykład
Gdy jedna ze stron transakcji stosuje amerykańskie standardy rachunkowości i rozlicza się w dolarach, a druga stosuje polskie standardy i rozlicza się w złotówkach, to kontrolujący przeliczą zysk strony amerykańskiej zgodnie z polskimi standardami w złotówkach.
Z drugiej strony wprowadzono bezpośrednio w przepisach możliwość stosowania innych niż polskie standardów rachunkowości, jeżeli ich stosowanie zostało założone przez strony (np. w polityce cen transferowych).
W sytuacji stosowania przez podatników metody podziału zysków i wygenerowaniu w danym roku straty na transakcji, dzięki wprowadzonej zmianie nie będzie już wątpliwości co do możliwości dokonywania podziału całościowej straty poniesionej przez strony – wskazuje Tomasz Adamski, starszy menedżer w Zespole Cen transferowych Deloitte.
Usługi o niskiej wartości dodanej
Usługi o niskiej wartości dodanej zostały zdefiniowane jako usługi, które wspomagają działalność usługobiorcy, mają rutynowy charakter i nie generują istotnej wartości dodanej ani dla usługodawcy, ani dla odbiorcy. Rozporządzenie zawiera przykładowy katalog tych usług. Są to m.in. usługi informatyczne, usługi związane z zarządzaniem zasobami ludzkimi, marketingowe, prawne, księgowe i administracyjne, techniczne czy usługi kontroli jakości.
Nowe zapisy rozporządzenia obligują władze skarbowe do analizy tego typu usług w pierwszej kolejności zgodnie z opisem przedstawionym przez podatnika, jeśli przedstawi on odpowiednią dokumentację w tym zakresie.
Aby podatnik mógł skorzystać z nowo wprowadzonych rozwiązań, musi przygotować opis transakcji obejmujący m.in.:
- wskazanie rodzaju świadczonej usługi wraz z uzasadnieniem zakwalifikowania usługi jako usługi o niskiej wartości,
- potwierdzenie, że usługa została wykonana oraz szczegółowe wyjaśnienie dotyczące racjonalności nabycia usług, w tym uzyskanych lub oczekiwanych korzyści;
- wykaz wydatków ponoszonych przez podmioty powiązane, związanych ze świadczonymi usługami, wraz z ich opisem i analizą;
- wykaz wydatków akcjonariusza;
- opis klucza podziału kosztów;
- katalog usług na żądanie wraz z ich opisem;
- wskazanie sposobu kalkulacji wynagrodzenia należnego za świadczone usługi oraz jego wysokości wraz z uzasadnieniem dla zastosowanej metody i sposobu jej stosowania;
- dokumentację możliwą do przedstawienia.
Wskazanie wprost, jaką dokumentację powinien przedstawić podatnik, można uznać za pozytywne zjawisko. Zmiany te pozwolą bowiem na:
- uporządkowanie procesu kontroli usług przez władze skarbowe i zmniejszenie jej kompleksowości,
- uporządkowanie żądań kontrolujących, co zwiększy przewidywalność zakresu kontroli i pozwoli na lepsze przygotowanie się podatników do tych kontroli.
Z drugiej strony zakres wymaganej dokumentacji jest pokaźny, a punkt mówiący o dokumentacji możliwej do przedstawienia niejasny. Taki zapis może zostać wykorzystany przez organy skarbowe jako podstawa żądania od podatnika dodatkowych materiałów i rozszerzania zakresu kontroli.
Warto podkreślić, że w przeciwieństwie do Wytycznych Wspólnego Forum UE ds. Cen Transferowych, nowe przepisy nie określają przedziału wysokości narzutu na koszty, który mógłby zostać zaakceptowany przez władze skarbowe. Wytyczne Forum wskazują natomiast, że dla usług o niskiej wartości dodanej, dla których podatnik jest w stanie przedstawić wymagany opis transakcji, władze podatkowe powinny akceptować narzut na kosztach w wysokości 3–10 proc.
Wydatki akcjonariusza
Przygotowując opis transakcji dla usług o niskiej wartości dodanej, podatnik powinien również uwzględnić nowe przepisy wskazujące, które koszty mogą zostać uznane za związane ze świadczeniem usług (tj. koszty bezpośrednio i pośrednio powiązane ze świadczeniem usług), a które wyłączone – tzw. wydatki akcjonariusza (wydatki przynoszące korzyść jedynie akcjonariuszowi).
Wprowadzenie zapisów o wyłączeniu wydatków akcjonariusza potwierdza już istniejącą praktykę ich wyłączania z podstawy służącej wyznaczeniu ceny za usługi (np. wyłączanie kosztów związanych ze sporządzaniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego). Jednak taki przepis (wraz z dodanym do rozporządzenia przykładowym katalogiem wydatków akcjonariusza) pozwoli uporządkować stosowane podejście.
Zapraszamy na stronę www.deloitte.com/pl/ZmianyTP, gdzie znajdują się szczegółowe informacje o rozporządzeniu MF w sprawie cen transferowych.
Mariusz Kozłowski - starszy menedżer w Zespole Cen Transferowych Deloitte
Zmiany dotyczą również lat przeszłych
Nowe przepisy będą miały zastosowanie do wszelkich nowych kontroli/postępowań podatkowych, również do kontroli podatkowych za lata przeszłe, wszczętych po wejściu w życie nowelizacji rozporządzenia – podkreśla Rafał Sadowski, dyrektor w Zespole Cen Transferowych Deloitte.
Zuzanna Rosińska menedżer w Zespole Cen Transferowych Deloitte
Komentuje Zuzanna Rosińska, menedżer w Zespole Cen Transferowych Deloitte
Świadczenie (nabywanie) usług o niskiej wartości dodanej jest często spotykanym zjawiskiem w przypadku podmiotów należących do jednej grupy kapitałowej i jednocześnie jednym z najczęściej badanych przez władze skarbowe typów transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi.
Nowe przepisy mogą pomóc podatnikom w lepszym przygotowaniu się do ewentualnej kontroli, dzięki określeniu zakresu dokumentacji, jaka powinna zostać przedstawiona kontrolującym.
Zakres wymaganej przez władze skarbowe dokumentacji jest jednak szeroki, dlatego też podatnicy powinni zweryfikować i uzupełnić posiadane przez siebie materiały, w tym dokumentację cen transferowych oraz dowody świadczenia usług pod kątem wymogów wymienionych w § 22a rozporządzenia.
