PIT: jak rozliczyć cudzoziemca zatrudnionego na krótki okres

• W firmie zatrudniono na umowę o pracę na określony czas pracownika z Białorusi. Jak go rozliczyć, gdy zakończy pracę po trzech miesiącach? Praca jest wykonywana w Polsce. Czy takiemu pracownikowi należy sporządzić PIT-11- czy IFT-1/IFT-1R? Do którego urzędu skarbowego trzeba będzie przesłać informacje o jego dochodach?

– pyta czytelnik.

Zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy o PIT za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski uważa się osobę fizyczną, która

• posiada tu centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

• przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Z uwzględnieniem umowy

Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Polski miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych w naszym kraju (ograniczony obowiązek podatkowy). Tak wynika z art. 3 ust. 2a ustawy o PIT. Za dochody (przychody) osiągane na terytorium Polski uważane są m.in. dochody (przychody) z pracy tu wykonywanej (art. 3 ust. 2b pkt 1 tej ustawy).

Te przepisy należy jednak stosować z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska (art. 4a ustawy o PIT). Zatem kwestię określenia państwa opodatkowania należy rozpatrywać na podstawie postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę. W tym wypadku chodzi o umowę między Polską a Białorusią w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (DzU z 1993 r. nr 120, poz. 534).

Obywatelstwo nie decyduje

Wynika z niej, że nie zawsze osoba, która jest obywatelem Białorusi, ma tam miejsce zamieszkania w rozumieniu tej umowy >patrz ramka. Na przykład gdy obywatel Białorusi ma stałe miejsce zamieszkania w Polsce i na Białorusi, ale w Polsce ma ośrodek interesów życiowych (w szczególności rodzinę), to wówczas jest traktowany jako polski podatnik podlegający w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Gdy wykonuje on pracę w Polsce, należy go rozliczać tak, jak polskiego pracownika.

Jednak gdy pracownik czasowo przebywa w Polsce, a posiada w rozumieniu umowy stałe miejsce zamieszkania na Białorusi, to niezależnie od tego czy przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym, państwem, w którym podlega on nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, jest Białoruś. W Polsce  osoba ta podlega ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. tylko od dochodów uzyskanych w naszym kraju.

Gdzie podatek

Z art. 15 ust. 1 i  2 umowy wynika, że pensje, płace i inne podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania na Białorusi otrzymuje za pracę najemną wykonywaną w Polsce, mogą być opodatkowane w Polsce, z wyjątkiem gdy:

• odbiorca przebywa w Polsce przez okres lub okresy nieprzekraczające łącznie 183 dni podczas danego roku podatkowego oraz

• wynagrodzenia są wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w Polsce, oraz

• wynagrodzenie to nie będzie ponoszone przez zakład, który pracodawca posiada w Polsce.

Gdyby spełnione były łącznie  trzy wskazane przesłanki, to wynagrodzenie pracownika mającego miejsce zamieszkania na Białorusi byłoby tylko tam opodatkowane, pomimo że pracę wykonywałby w Polsce.

Pobieramy zaliczki

Ponieważ, jak wynika z pytania, pracownik otrzymuje wynagrodzenie od polskiego pracodawcy, to nie jest spełniony warunek, aby wynagrodzenie było wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w Polsce.

W związku z tym wynagrodzenie tego pracownika będzie opodatkowane w Polsce według zasad obowiązujących dla polskich pracowników, w tym również w zakresie poboru zaliczek na podatek dochodowy.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o PIT należy je przekazywać do  urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania płatnika (pracodawcy), a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności (gdy płatnik nie posiada siedziby).

Informacja roczna

Również takiemu pracownikowi pracodawca musi przekazać PIT-11, tj. informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy, w terminie do końca lutego roku następnego po roku podatkowym.

Informację tę pracodawca powinien także przekazać urzędowi skarbowemu właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych (a nie urzędowi skarbowemu właściwemu według czasowego miejsca zamieszkania tego pracownika w Polsce).

Jeżeli obowiązek poboru zaliczek na podatek ustanie w ciągu roku i pracownik złoży pisemny wniosek o przekazanie mu PIT-11, to pracodawca w terminie 14 dni od dnia złożenia tego wniosku jest obowiązany do jego sporządzenia i przekazania podatnikowi  i właściwemu urzędowi skarbowemu.

Tak wynika z art. 39 ust. 1 i  2 ustawy o PIT. W tym wypadku nie ma obowiązku sporządzenia IFT- 1/IFT-1R, tj. informacji o wysokości przychodu (dochodu) uzyskanego przez osoby fizyczne niemające w Polsce miejsca zamieszkania. W informacji tej wykazywane są bowiem przychody (dochody) podlegające zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu. Dochody z pracy nie są opodatkowane ryczałtem, lecz na zasadach ogólnych (według skali podatkowej).

Który urząd przyjmie PIT cudzoziemca

Kwestię właściwości urzędów skarbowych reguluje rozporządzenie ministra finansów z 22 sierpnia 2005 (DzU nr 165, poz. 1371 ze zm.).

Wynika z niego, że  właściwymi urzędami skarbowymi, do których należy kierować PIT-11 zatrudnionego w firmie nierezydenta, są ustalone ze względu na miejsce zamieszkania lub adres siedziby płatnika organy podatkowe:

• w województwie dolnośląskim –  naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław-Psie Pole;

• w województwie kujawsko-pomorskim  –  naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy;

• w województwie lubelskim – naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie;

• w województwie lubuskim – naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Zielonej Górze;

• w województwie łódzkim – naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście;

• w województwie małopolskim – naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Śródmieście;

• w województwie mazowieckim – naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście;

• w województwie opolskim – naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu;