Ulga na złe długi w VAT – upadłość nie jest przeszkodą

- Zgodnie z przepisami bhp i zarządzeniem wewnętrznym zwracamy zatrudnionym osobom część wydatków (nie więcej niż  150 zł) za okulary. Aby uzyskać dofinansowanie, pracownicy zobowiązani są do przedstawienia faktur wystawionych na  naszą firmę. Od kwoty zwrotu odliczamy VAT. Czy jesteśmy zobowiązani do wystawienia faktury wewnętrznej i naliczenia VAT w związku z nieodpłatnym przekazaniem towaru na rzecz pracownika?

Okulary dla pracownika

Odpowiada Przemysław Skorupa doradca podatkowy, starszy menedżer w Zespole VAT firmy Deloitt:

W tej sytuacji można się zastanawiać, czy firma słusznie odlicza VAT z faktury przedstawionej przez pracownika. To nie ona jest bowiem nabywcą okularów. Z tego powodu można mieć wątpliwości, czy faktura powinna być wystawiona na firmę, czy na pracownika. Bardziej uzasadnione wydaje się to drugie rozwiązanie.

Nawet jeśli faktura wystawiana jest na pracodawcę, to raczej nie powinien on odliczać VAT. Przecież to nie on nabywa towar. To natomiast oznacza, że trudno uznać zwrot części wydatków za okulary za zakup związany ze sprzedażą opodatkowaną VAT.

Jeśli uznamy, że w opisanej sytuacji nie ma prawa do odliczenia VAT, to nie pojawi się problem opodatkowania nieodpłatnego przekazania. Art. 7 ust. 2 ustawy o VAT nakazuje bowiem obciążenie VAT nieodpłatnych przekazań towarów, tylko jeśli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia podatku należnego o naliczony przy ich nabyciu.

Przyłącze dla gminy

- Cmentarz wykonał odwodnienie alei. Odliczył związany z tym VAT (na podstawie faktur od wykonawców). Jedno z urządzeń infrastruktury technicznej znajduje się jednak poza terenem cmentarza. Dlatego zostało nieodpłatnie przekazane gminie. Wcześniej zostało zaliczone do środków trwałych (w ewidencji tej było niecałe dziewięć miesięcy). Czy musimy skorygować odliczony VAT? Czy takie nieodpłatne przekazanie powinno być obciążone VAT?

Aby ustalić, czy słusznie został odliczony VAT, należy zastanowić się, czy wykonanie odwodnienia było związane ze sprzedażą opodatkowaną. Skoro usługi cmentarne są obciążone 8-proc. stawką VAT, to należy uznać, że ten warunek jest spełniony. VAT należny zawarty w fakturach zakupu został więc odliczony prawidłowo i nie ma potrzeby go korygować.

Bardziej skomplikowane jest ustalenie, czy nieodpłatne przekazanie przyłącza powinno być obciążone VAT. Należy bowiem ustalić, czy mamy w tym wypadku do czynienia z nieodpłatnym przekazaniem towarów, czy nieodpłatnym świadczeniem usług.

W tym pierwszym wypadku trzeba wystawić fakturę wewnętrzną z 23-proc. stawką. To dlatego że od 1 kwietnia, co do zasady, każde nieodpłatne przekazanie towarów jest opodatkowane. Natomiast nieodpłatne świadczenie usług jest obciążone VAT, tylko gdy nie jest związane z prowadzonym przedsiębiorstwem. Gdyby więc uznać przekazanie infrastruktury za świadczenie usług, to obowiązek naliczenia VAT nie powstanie. Wiele wskazuje, że tak właśnie będzie. Jeśli bowiem odwodnienie zostało wykonane na terenie należącym do gminy, to z punktu widzenia prawa cywilnego od początku było jej własnością. Przekazanie ma więc jedynie charakter techniczny, a nie prawny.

W podobnych sytuacjach, gdy deweloperzy budują drogi na terenie należącym do gminy, organy podatkowe zgadzają się, że jest to wykonanie nieodpłatnie usługi zbliżonej do usługi budowlanej, które nie jest obciążone VAT. Duże wątpliwości może budzić sytuacja, gdy inwestorzy wykonują przyłącza energetyczne. W takim wypadku szczególne przepisy prawa cywilnego od razu uznają je za część przedsiębiorstwa energetycznego. Sprawa nie jest więc jednoznaczna i warto wystąpić o interpretację.

Poczęstunek dla klientów

- Nasza spółka prowadzi serwis samochodowy. Gdy klienci czekają na wykonanie usługi, częstujemy ich kawą i herbatą. Czy jest to nieodpłatne przekazanie towarów, które trzeba opodatkować?

Raczej nie. I trudno uznać, że napoje wydawane są nieodpłatnie. Z pewnością ich wartość jest uwzględniona w cenie usług. Można więc uznać, że poczęstunek dla klienta jest częścią usługi serwisowej. Jest więc częścią złożonego świadczenia (usługi) i nie powinien być uznany za nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług.

Impreza integracyjna

- Czy przekazanie artykułów spożywczych na potrzeby imprezy integracyjnej należy udokumentować fakturą wewnętrzną i naliczyć VAT (przy zakupie towarów odliczyliśmy podatek naliczony)?

Raczej tak. W większości wypadków należy to bowiem uznać za przekazanie na cele osobiste pracowników. Co prawda można sobie wyobrazić imprezę o charakterze szkoleniowym lub biznesowym, podczas której pracownicy będą cały czas zaangażowani do wykonywania zadań przygotowanych przez pracodawcę. Wtedy poczęstunek, który ma usprawnić przebieg spotkania, nie jest nieodpłatnym przekazaniem towarów. Będzie to jednak wyjątek, a nie reguła.

- Czy tego typu przekazania trzeba ujmować za pomocą kasy fiskalnej?

Reguluje to rozporządzenie ministra finansów z 26 lipca 2010 w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (DzU nr 138, poz. 930). Z poz. 33 załącznika do tego rozporządzenia wynika, że zwolniona z ewidencjonowania jest dostawa towarów i świadczenie usług przez podatnika na rzecz jego pracowników.

Przekazanie produktów spożywczych nie musi więc być dokumentowane paragonem. Inaczej będzie, jeśli pracodawca na cele takiego spotkania kupi chociażby jedną butelkę wina lub innego alkoholu. § 4 rozporządzenia zawiera bowiem katalog czynności, które muszą być bezwzględnie ujmowane za pomocą kasy. W ust. 1 pkt 9 tego przepisu wymieniono m.in. napoje alkoholowe. Zwolnienie z poz. 33 załącznika nie ma do nich zastosowania.

Faktura za usługi budowlane

- Kiedy można odliczyć VAT z faktury za usługi budowlane: w momencie jej otrzymania czy w terminie powstania obowiązku podatkowego u wystawcy?

Obowiązuje ogólna zasada wynikająca z art. 86 ust. 10 ustawy o VAT. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje więc w rozliczeniu za  okres, w którym podatnik otrzymał fakturę, bez względu na to czy powstał już obowiązek podatkowy.

W polskich przepisach nie ma bowiem regulacji analogicznej do zawartej w  art. 167 dyrektywy VAT. W  świetle przepisów unijnych rzeczywiście moment odliczenia powiązany jest z powstaniem obowiązku podatkowego u sprzedawcy.

- Na pytania czytelników odpowiadał Przemysław Skorupa doradca podatkowy, starszy menedżer w Zespole VAT firmy Deloitt

- Notował Konrad Piłat

Zobacz więcej w serwisie:

Dobra Firma

»

Podatki i księgi

»

VAT

»

Co i jak podlega opodatkowaniu

»

Dostawa towarów