Kiedy postępowanie podatkowe może być wznowione

- Zawarliśmy umowę leasingu samochodu osobowego.Jesteśmy zobowiązani do zapłacenia wynagrodzenia leasingowego, na które składają się: miesięczne raty leasingowe, opłata pierwsza, opłata manipulacyjna  oraz inne opłaty i należności wynikające z umowy i warunków ogólnych.

Oprócz faktury obejmującej opłatę wstępną i pierwszą opłatę miesięczną leasingodawca wystawił nam jeszcze dwie. Jedna dotyczy prowizji tytułem wydania pozwolenia na ubezpieczenie przedmiotu leasingu poza pakietem leasingodawcy (zgodnie z ogólnymi warunkami umowy leasingu umowę ubezpieczenia zawiera korzystający, ale na rzecz leasingodawcy, chyba że strony postanowią inaczej; my ubezpieczyliśmy na swoją rzecz i na swój koszt).

Druga dotyczy prowizji tytułem rejestracji przedmiotu leasingu i kosztów rzeczywistych tej rejestracji. Opłaty te wynikają z oficjalnej tabeli opłat i prowizji leasingodawcy. Czy możemy odliczyć 100 proc. VAT wynikającego z otrzymanych faktur, czy tylko 60 proc. (do limitu 6000 zł), tak jak od rat leasingowych?

– pyta czytelnik.

Ograniczenie w odliczaniu VAT z faktur dotyczących leasingu samochodów osobowych wynika obecnie (od 1 stycznia 2011 do 31 grudnia 2012) nie z ustawy o VAT, ale z art. 3 ust. 6 ustawy z 16 grudnia 2010 o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym.

Podatnik uprawniony jest do odliczenia 60 proc. kwoty podatku naliczonego od czynszu (raty) lub innych płatności wynikających z zawartej umowy, udokumentowanych fakturą. Przy tym suma kwot w całym okresie użytkowania, dotycząca jednego samochodu osobowego, nie może przekroczyć 6000 zł.

Wynagrodzenie za korzystanie

Sformułowanie „inne płatności”, użyte w przepisie, nie zostało niestety zdefiniowane. Można jednak postawić tezę, że jeżeli tzw. inne płatności na rzecz leasingodawcy nie wynikają z zawartej umowy (w domyśle leasingowej), to nie powinny ich dotyczyć ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego.

Wystarczy więc, że będą wynikały z odrębnych umów albo innych uregulowań niż sama umowa leasingu. Uważam, że nie wystarczy istnienie bliższego lub dalszego związku określonej odpłatności z faktem zawarcia umowy leasingu, aby ograniczać prawo do odliczenia VAT (niezależnie od zapisania lub niezapisania płatności w umowie).

Ograniczenie powinno raczej dotyczyć płatności związanych z samym korzystaniem z samochodu na podstawie umowy leasingu, a więc wprost wymienionych rat i czynszu (jako form wynagrodzenia za korzystanie) lub innych płatności, ale właśnie o charakterze wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy (gdy nie są nazwane ratą lub czynszem). Inaczej można by interpretować omawiane ograniczenie, gdyby ustawodawca napisał o czynszu (ratach) „i” innych płatnościach wynikających z umowy.

Różne stanowiska fiskusa

Z interpretacji Izby Skarbowej w Warszawie z 5 stycznia 2009 (IPPP3/443-45/08-6/RK) wynika, że ograniczenie, o którym mowa w art. 86 ust. 7 ustawy o VAT (który miał takie same brzmienie jak obecnie obowiązujący przepis ustawy z 16 grudnia 2010), dotyczy każdej należności, która wynika z zawartej umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze i obejmuje wszystkie opłaty składające się na wynagrodzenie wydzierżawiającego (leasingodawcy) z tytułu oddania dzierżawcy (leasingobiorcy) do użytkowania samochodu osobowego lub innego pojazdu.

Organy podatkowe prezentowały również korzystne stanowiska w sprawie pełnego odliczenia VAT naliczonego w związku np. z nabyciem od leasingodawcy usług serwisowania przedmiotów leasingu.

Stwierdzały wprost, że ograniczenie dotyczy jedynie podatku naliczonego od czynszu wynikającego z zawartej umowy dzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze, których istotą jest udostępnienie samochodów do używania. Natomiast skoro przedmiotem umowy jest wykonywanie kompleksowej usługi serwisowej, to do odliczenia VAT naliczonego z tytułu jej nabycia nie znajdzie zastosowania ograniczenie.

Można  jednak spotkać stanowiska, że co do zasady podatek naliczony od takich innych płatności i tak musi się mieścić we wspomnianym górnym limicie. Warto jednak, w celu uniknięcia ewentualnych sporów, aby inne usługi, oferowane ewentualnie przez firmy leasingowe, takie jak: usługi serwisowe, przeglądy techniczne, naprawy gwarancyjne i pogwarancyjne, serwis ogumienia, zapewnianie pojazdu zastępczego w razie awarii itp., dotyczące leasingowanego auta, były przedmiotem oddzielnej umowy.

Podatek do odliczenia

Wracając do pytania czytelnika, po pierwsze należy stwierdzić, że z zawartej umowy leasingu wprost nie wynikają zafakturowane koszty i prowizje  ani sama możliwość ich powstania, ani tym bardziej wysokość.

Po drugie owe płatności nie mają związku z wynagrodzeniem za udostępnienie samochodu do używania, są natomiast opłatami de facto manipulacyjnymi za pewne czynności techniczne i urzędowe (rejestracja przedmiotu leasingu) czy za odstąpienie od ogólnych warunków (zgoda na inne zasady ubezpieczenia przedmiotu leasingu).

Są to samodzielne zdarzenia, występujące obok umowy leasingu, niezwiązane z korzystaniem przez leasingobiorcę z samochodu na podstawie umowy jako takiej, aczkolwiek obciążające go w powiązaniu z zawarciem umowy leasingu. Uważam jednak, że podatek naliczony związany z tymi opłatami podlega odliczeniu w całości.

Autorka jest doradcą podatkowym, współpracuje ze Spółką Doradztwa Podatkowego „Manugiewicz, Trzaska i Wspólnicy”