Opóźniona dywidenda to problem z fiskusem

Akcjonariusze czekają na zysk, spółki muszą jednak ostrożnie podejmować decyzje o jego podziale. Jeśli okaże się, że nie mają środków i przekroczą termin wypłaty, grozi im spór z urzędem skarbowym. Fiskus uważa bowiem, że przetrzymując pieniądze udziałowców, firma uzyskuje przychód z nieodpłatnego świadczenia. Trzeba od niego zapłacić 19-proc. podatek.

[srodtytul]Prawo do zysku[/srodtytul]

[link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=7ED58BDB6DD200ACB7C67CBCCBE7EFEE?id=133014]Kodeks spółek handlowych[/link] mówi wyraźnie: wspólnicy mają prawo do udziału w zysku wykazanym w sprawozdaniu finansowym.

– Decyzję o jego zagospodarowaniu podejmuje zgromadzenie wspólników (akcjonariuszy) – wyjaśnia Cezary Żelaźnicki, radca prawny w Pricewaterhouse-Coopers Legal. – Trzeba je zwołać w ciągu sześciu miesięcy od zakończenia roku obrotowego, czyli z reguły do 30 czerwca. Dywidendę wypłaca się w dniu określonym w uchwale wspólników. W tym terminie świadczenie staje się wymagalne.

[b] Co w sytuacji, gdy spółka nie wypłaci zysku? Fiskus uzna, że za darmo korzysta z kapitału wspólników. Uzyskuje więc podatkowy przychód[/b] w wysokości odsetek, jakie należałoby uiścić za korzystanie z obcego kapitału na warunkach rynkowych (np. przy kredycie bankowym).

[srodtytul]Nieodpłatne świadczenie[/srodtytul]

– Można mieć wątpliwości, czy spółka, która nie ma pieniędzy na wypłatę dywidendy, faktycznie uzyskuje korzyść majątkową od wspólników – mówi Tomasz Piekielnik, doradca podatkowy w kancelarii Piekielnik i Partnerzy. – Trudno jednak liczyć na pobłażliwość fiskusa.

Także sądy szeroko definiują pojęcie nieodpłatnego świadczenia. Bezpieczniej więc przyjmować odległy termin na wypłatę zysku.

Co jednak zrobić, jeśli zbliża się dzień wypłaty, a spółka nie ma środków?

– Zgromadzenie wspólników może podjąć kolejną uchwałę o zmianie terminu wypłaty – tłumaczy Jarosław Sekita, doradca podatkowy w Meritum Doradcy Podatkowi. – Przesuwamy wtedy moment wymagalności roszczenia. Są jednak wątpliwości, czy taka uchwała jest dopuszczalna. Wspólnik może też podpisać porozumienie ze spółką na odroczenie terminu wypłaty. Organy podatkowe mogą jednak i tak uznać, że przychód powstaje, bo spółka, odraczając termin, korzysta z cudzego kapitału.

Eksperci podpowiadają jeszcze jeden sposób.

– [b]Zgodnie z kodeksem spółek handlowych uprawnienie do wyznaczenia terminu wypłaty dywidendy może przejść na zarząd (w spółkach z o.o.) lub radę nadzorczą (w spółkach akcyjnych)[/b] – mówi Dariusz Stolarek, doradca podatkowy w kancelarii Salans. – Jest to możliwe, jeśli wspólnicy (akcjonariusze) nie określą tego terminu w uchwale. Wtedy zarząd (rada nadzorcza) decyduje, w którym dniu zostanie wypłacony zysk. Może więc uwzględnić sytuację finansową spółki.

To rozwiązanie też jednak nie daje stuprocentowej pewności.

– Nieokreślenie terminu wypłaty w uchwale wspólników powoduje, że zostaje on przesunięty na bliżej nieokreśloną przyszłość – ostrzega Tomasz Piekielnik. – Organy podatkowe mogą więc uznać, że spółka uzyskała przychód w momencie podjęcia uchwały o podziale zysku. Wspólnicy już wtedy mogą bowiem żądać wypłaty dywidendy.

[ramka][b]Jest przychód, bo korzystasz z kapitału[/b]

„Odroczenie terminu wypłaty dywidendy daje spółce możliwość dysponowania określoną kwotą pieniężną, a w razie jej braku – majątkiem stanowiącym równowartość dywidendy. Ta możliwość więc sama przez się stanowi korzyść o konkretnym wymiarze finansowym, a tym samym mieści się w definicji świadczenia nieodpłatnego na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zatem korzyść ekonomiczna spółki jest ewidentna. Wartość tego świadczenia równa będzie odsetkom, które spółka musiałaby zapłacić, gdyby chciała pozyskać na rynku kapitał w wysokości pozostawionej jej do dyspozycji dywidendy (...)

Reasumując, niewypłacenie dywidendy po podjęciu uchwały o podziale zysku lub dniu dywidendy skutkuje osiągnięciem przez spółkę przychodów z tytułu nieodpłatnych świadczeń” – [b]interpretacja Izby Skarbowej w Katowicach (nr IBPBI/2/423-1031/09/MS[/b]).[/ramka]