Obowiązujący do końca 2015 r. art. 272 pkt 1 lit. b ordynacji podatkowej stanowił, że organy podatkowe przeprowadzają czynności sprawdzające mające na celu sprawdzenie terminowości wpłacania zadeklarowanych podatków, w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów. Z tego przepisu usunięto zwrot „zadeklarowanych". Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy nowelizującej ordynację podatkową zrobiono to w celu uściślenia, że przepis ten należy odnosić także do zaliczek na podatek, jako że podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych wpłacają zaliczki na podatek, nie mając obowiązku składania w trakcie roku deklaracji o wysokości należnych zaliczek.
Poza tym, ze względu na to, że – jak wskazano w uzasadnieniu do projektu nowelizacji ordynacji podatkowej – istnieją obecnie wątpliwości co do tego, czy w ramach czynności sprawdzających możliwa jest weryfikacja danych i dokumentów przedstawionych przez podatników dokonujących rejestracji podatkowej, w art. 272 pkt 5 o.p. rozszerzono katalog czynności sprawdzających w tym zakresie.
Forma elektroniczna
W przepisie przyznającym organowi podatkowemu uprawnienie do korygowania z urzędu deklaracji w razie stwierdzenia, że deklaracja zawiera błędy rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, bądź że wypełniono ją niezgodnie z ustalonymi wymaganiami (art. 274 § 1 pkt 1 o.p.) zwiększono wynikającą z tej korekty dopuszczalną kwotę zmiany wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, kwoty zwrotu podatku lub wysokości strat z 1000 zł do 5000 zł. Co więcej, w cytowanym wyżej zmienionym artykule instytucją korekty deklaracji z urzędu objęto również kwoty nadwyżki podatku do przeniesienia. Z kolei dodanym art. 274 § 6 o.p. rozszerzono opisaną instytucję na korekty deklaracji składane w formie elektronicznej. Tym samym doręczenie korekty z urzędu nastąpi za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeśli deklaracja została złożona w tej formie. Ma to pozwolić na upowszechnienie elektronicznych form kontaktu z podatnikami, co powinno się również przyczynić do ograniczenia wydatków organów podatkowych.
Konieczne jest pouczenie
Za uzasadnione uznano także, aby organ podatkowy wraz z korektą deklaracji sporządzoną z urzędu doręczał podatnikowi pouczenie o prawie wniesienia wobec niej sprzeciwu (zmieniony art. 274 § 2 pkt 2 o.p.), co ma podnieść standard ochrony praw podatnika.
Dokumenty od kontrahenta
Na podstawie art. 274c § 1 o.p. organ podatkowy, w związku z postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową, może zażądać od kontrahentów podatnika wykonujących działalność gospodarczą przedstawienia dokumentów, w zakresie objętym postępowaniem lub kontrolą u podatnika, w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności. W związku z wprowadzeniem do ordynacji podatkowej opisanej instytucji jednolitego pliku kontrolnego, za zasadne uznano również wprowadzenie od 1 lipca br. możliwości zażądania przez organ podatkowy w toku tzw. kontroli krzyżowej przekazania przez kontrahentów, na ich koszt danych również w tej formie (274c § 1 pkt 2 o.p.). Przypomnijmy, że chodzi o przekazanie za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznym nośniku danych wyciągu z ksiąg podatkowych i dowodów księgowych zapisanych w postaci elektronicznej, jeżeli kontrahent podatnika prowadzi księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych.
