Podatek od dywidendy i zwolnienie od podatku

- Nasza spółka z o.o. będzie wypłacała dywidendę za 2010 r. wspólnikom z Polski, Holandii i USA. Jakie obowiązki z tego tytułu na nas ciążą?

– pyta czytelnik.

Sposób postępowania zależy od tego, czy dywidendę otrzymają osoby fizyczne czy spółki kapitałowe. W tym drugim wypadku trzeba również znać wysokość ich udziałów. Rozpatrzymy więc różne możliwe warianty.

Na początku przyjmijmy, że udziałowiec ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce.

Z art. 22 ust. 1 ustawy o CIT wynika, że podatek od dochodów (przychodów) z dywidend oraz innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd w Polsce wynosi 19 proc.

Ustawodawca objął jednak zwolnieniem dywidendy wypłacane spółkom podlegającym w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (art. 22 ust. 4 ustawy o CIT). Jednak nie zawsze.

Podatku nie pobiera się od dywidendy przekazanej spółkom kapitałowym, które posiadają bezpośrednio nie mniej niż 10 proc. udziałów (akcji) w kapitale spółki ją wypłacającej.

Uczelnia bez zwolnienia

Zwolnienie to nie dotyczy spółek osobowych, fundacji, stowarzyszeń czy innych podmiotów. Potwierdza to interpretacja Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 7 września 2010 (ITPB3/423-347/10/PS).

Podkreśliła ona, że art. 22 ust. 4 – 4b ustawy o CIT wprowadza wyjątek od ogólnej zasady opodatkowania wypłacanych należności z tytułu udziału w zyskach osób prawnych.

Zwolnienie to zostało wprowadzone w związku z koniecznością wdrożenia dyrektywy Rady nr 90/435/EWG.

Jej celem jest wprowadzenie wspólnego systemu opodatkowania, który ułatwiłby konsolidację spółek z o.o. i akcyjnych. Skoro zwolnienie na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy o CIT ma zastosowanie wyłącznie do podatników działających w formie spółki kapitałowej, to nie może obejmować swoim zakresem np. uczelni niepublicznej (której dotyczyło pytanie).

Warunek można spełnić później

Zgodnie z art. 22 ust. 4a ustawy o CIT zwolnienie ma zastosowanie, kiedy spółka uzyskująca dochody z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych  posiada udziały (akcje) w spółce wypłacającej te należności w wysokości nie niższej niż 10 proc. nieprzerwanie przez dwa lata.

Warunek ten będzie również spełniony, gdy dwuletni okres posiadania udziałów lub akcji upłynie już po dniu uzyskania dywidendy. Wynika to z art. 22 ust. 4b ustawy o CIT. Jeśli udziałowiec nie dochowa tego kryterium (np. sprzeda akcje lub udziały przed upływem dwóch lat), to musi zapłacić 19-proc. podatek wraz z odsetkami za zwłokę.

Odpowiednią kwotę ma obowiązek uiścić do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym utracił prawo do zwolnienia. Odsetki nalicza się od dnia następnego po dniu, w którym  pierwszy raz skorzystał ze zwolnienia.

Zwolnienie stosuje się, jeżeli posiadanie 10 proc. udziałów (akcji) wynika z tytułu własności. Może ono jednak objąć także przychody uzyskane z udziałów (akcji) posiadanych na podstawie tytułu innego niż własność, pod warunkiem że te dochody (przychody) korzystałyby ze zwolnienia, gdyby posiadanie tych udziałów (akcji) nie zostało przeniesione (art. 22 ust. 4d ustawy o CIT).

Przykład

Spółka A z o.o. wypłaca dywidendę za 2010 r. Wspólnikami są:

- spółka B z o.o. (11 proc. udziałów),

- spółka C z o.o. (9 proc. udziałów),

- osoba fizyczna (80 proc. udziałów).

Wypłata dywidendy spółce B będzie zwolniona od podatku, jeśli spełni ona warunek posiadania (zadeklarowania posiadania) udziałów w spółce A nieprzerwanie przez dwa lata w wysokości nie niższej niż 10 proc.

Natomiast wypłata dywidendy spółce C będzie obciążona 19-proc. zryczałtowanym podatkiem. Wypłata dywidendy dla osoby fizycznej posiadającej 80 proc. udziałów również będzie opodatkowana 19-proc. stawką. Dla osób fizycznych przepisy nie przewidują bowiem żadnych zwolnień.

Obowiązki płatnika

Przy wypłacie dywidendy krajowym osobom prawnym spółka jako płatnik powinna pobrać  podatek od dywidendy w dniu jej wypłaty.

Wynika to z art. 26 ust. 1 ustawy o CIT. Następnie należy go przekazać do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, na rachunek urzędu skarbowego właściwego według siedziby podatnika (wspólnika). Mówi o tym art. 26 ust. 3 ustawy o CIT.

Płatnicy są zobowiązani przesłać wspólnikom będącym  osobami prawnymi (podatnikom) informację o wysokości pobranego podatku (CIT-7). Formularz ten należy przekazać w terminie przewidzianym do wpłaty podatku (art. 26 ust. 3a ustawy o CIT).

Ponadto na podstawie art. 26a ustawy o CIT do końca pierwszego miesiąca roku następującego po roku podatkowym, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku, płatnicy muszą przesłać do urzędu skarbowego właściwego według siedziby podatnika roczną deklarację (CIT-6R).

Preferowane cele

Ze zwolnienia od podatku mogą korzystać nie tylko udziałowcy, którzy są spółkami kapitałowymi. Zgodnie z art. 26 ust. 1a ustawy o CIT płatnik nie pobiera go również, jeśli podatnik wymieniony w art. 17 ust.1 ustawy o CIT najpóźniej w dniu wypłaty złoży oświadczenie (CIT-5), że dochody z dywidendy przeznaczy na cele statutowe wolne od podatku.

Z rozwiązania takiego mogą skorzystać m.in. podatnicy, których celem statutowym jest działalność: naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa (w tym również polegająca na kształceniu studentów), kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynna, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego.

Oświadczenie o zamiarze przeznaczenia dochodu na cele uzasadniające zwolnienie należy złożyć najpóźniej w dniu wypłaty.

Zwolnienie to powstaje w momencie zadeklarowania w oświadczeniu zamiaru przeznaczenia środków na preferowane cele, a nie w momencie ich wydania. Co istotne, przepisy nie wprowadzają terminu na wydanie zadeklarowanych kwot. Wynika to z art. 17 ust. 1b ustawy o CIT.

Dochody te mogą być również wydatkowane na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji preferowanych przez ustawodawcę celów oraz na opłacenie podatków, które nie są zaliczane do kosztów uzyskania przychodów.

Zmiana planów bez odsetek

Jeżeli podatnik, pomimo złożonego oświadczenia, wyda dochody z dywidendy na inne cele niż wymienione w art. 17 ust. 1 ustawy o CIT, to powinien bez wezwania wpłacić należny zryczałtowany podatek na rachunek właściwego dla niego urzędu skarbowego.