Prezenty będą opodatkowane VAT

Nowelizacja ustawy o VAT przewiduje opodatkowanie nieodpłatnie przekazanych towarów bez względu na to, czy są związane z działalnością czy też nie. Teraz można obdarowywać kontrahentów bez konieczności naliczania daniny.

– Rachunek jest prosty – firmy, które reklamują się, rozdając gadżety kontrahentom, powinny po ich opodatkowaniu zwiększyć wydatki na promocję o 23 proc. – mówi Krzysztof Wilk, doradca podatkowy, starszy menedżer w Deloitte. – Będą musiały doliczyć do kosztów całej akcji VAT należny. Teraz opodatkowane są tylko te prezenty, których przekazanie nie ma związku z działalnością.

Przepisy niezgodne z dyrektywą

Przypomnijmy, że z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT wynika, iż opodatkowane jest nieodpłatne przekazanie towarów na cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, jeżeli podczas ich nabycia można było odliczyć podatek naliczony. Nie dotyczy to tylko drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości oraz próbek.

Sądy, interpretując ten przepis, nie mają wątpliwości – opodatkowane są tylko te gratisowe towary, które są przekazywane na cele niezwiązane z działalnością. Tak wynika np. z wyroku siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. I FPS 6/08). Wprawdzie polska ustawa o VAT inaczej reguluje te kwestie niż przepisy unijne, ale jak podkreśla się w orzecznictwie, na podatnika nie można nakładać obowiązków wynikających z dyrektywy wbrew unormowaniom krajowym.

Urzędy skarbowe nie mogą więc powoływać się na bezpośrednią skuteczność prawa unijnego i nakładać na podatników – przez stosowanie wykładni zgodnej z celami dyrektywy – obowiązków z niego wynikających, które jednak nie zostały lub zostały niewłaściwie określone w przepisach krajowych.

Związek z firmą nieistotny

Po 1 kwietnia (tego dnia ma wejść w życie uchwalona przez Sejm nowelizacja - zobacz artykuł: ) będzie inaczej. O opodatkowaniu nie będzie już decydował związek danej czynności z działalnością. VAT trzeba będzie wykazać w razie nieodpłatnego przekazania (darowizny) towarów, jeśli podczas ich nabycia przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Nieopodatkowane wyjątki

Nie zmieniają się wyjątki od zasady opodatkowania. Nadal więc nie będziemy musieli naliczać VAT, przekazując drukowane materiały reklamowe i informacyjne, próbki i prezenty o małej wartości.

Przy tym przez te ostatnie rozumie się przekazywane jednej osobie towary o łącznej wartości nieprzekraczającej 100 zł rocznie. Będą nieopodatkowane jednak tylko wówczas, gdy firma prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości obdarowanych osób. To kłopotliwe rozwiązanie i niewiele firm je stosuje.

Jeśli prezentu nie wpisano do ewidencji, zostanie obciążony VAT, chyba że jego wartość nie przekracza 10 zł.

Z kolei przez próbkę ustawa o VAT rozumie niewielką ilość towaru reprezentującą określony rodzaj lub kategorię, która zachowuje jego skład oraz wszystkie właściwości fizyczne, fizykochemiczne i chemiczne lub biologiczne. Zastrzega również, że ilość i wartość wręczanych próbek nie powinna wskazywać na działanie mające charakter handlowy.

Lepsza usługa niż towar

– Warto jednak pamiętać, że nadal będzie nieopodatkowane związane z działalnością nieodpłatne świadczenie usług – dodaje Krzysztof Wilk. – Tak więc przedsiębiorca, który teraz przekazuje kontrahentom na własność różne urządzenia, np. półki, lodówki, parasole, może rozważyć zmianę zasad współpracy i ich użyczyć. Taka usługa nie będzie obciążona VAT.