Fakturę korygującą przychód ujmujemy wstecz czy na bieżąco?

Zdarza się, że przychód podatnika jest wprost uzależniony od wysokości kosztów bądź zrealizowanej sprzedaży, których prawidłowa wartość ustalana jest w okresie późniejszym, często już po zakończeniu roku.

[srodtytul]Dwie metody[/srodtytul]

W praktyce tak się dzieje u podatników, których wynagrodzenie ustalone jest według metody rozsądnej marży (koszt plus) bądź uzależnione jest od wysokości sprzedaży realizowanej przez ich kontrahentów.

Te metody są szczególnie popularne w spółkach, które świadczą usługi reklamowe bądź marketingowe na rzecz spółek powiązanych.

Wynagrodzenie ustalone metodą koszt plus odpowiada wartości poniesionych przez nią kosztów, powiększonych o doliczoną do nich marżę, której wysokość jest ustalona w umowie serwisowej zawartej z kontrahentem.

Alternatywnie wartość przychodów podatnika może odpowiadać określonej części (procentowi) sprzedaży kontrahenta, dla którego podatnik świadczy usługi reklamowe lub marketingowe.

Zdarza się także, że z umów wynika możliwość zastosowania jednej z dwóch powyższych metod, w zależności od tego, która z nich prowadzi do ustalenia przychodu w wyższej wysokości.

Możliwe jest także, że obie metody będą stosowane łącznie, wówczas przychód będzie odpowiadał wysokości poniesionych przez podatnika kosztów, powiększonych o doliczoną do nich marżę i o ułamek sprzedaży zrealizowanej przez jego kontrahenta.

[srodtytul]Korekta po zakończeniu roku[/srodtytul]

Uzależnienie wysokości wynagrodzenia podatnika od danych, których ostateczna wielkość znana jest po zakończeniu roku, powoduje, że w trakcie roku przychody podatnika mają charakter szacunkowy, bo faktury sprzedażowe często wystawiane są według budżetowych, a nie rzeczywiście poniesionych kosztów bądź zrealizowanej sprzedaży.

Usługi te często rozliczane są w okresach rozliczeniowych, zazwyczaj miesięcznych, co umożliwia regularne wystawianie faktur sprzedażowych.

Z kolei faktury korygujące, które mają za zadanie urealnić wykazany wcześniej przychód do wartości określonej w umowie, wystawiane są, w wielu przypadkach, już w kolejnym roku.

Dopiero bowiem wówczas znane są ostateczne dane, które umożliwiają określenie prawidłowej wielkości sprzedaży.

[srodtytul]Stanowisko fiskusa[/srodtytul]

Przepisy [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=3EC0892953EAF58605FEE453B6E7CBF6?id=115893]ustawy o CIT [/link]nie dają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, w którym roku podatkowym należy zwiększyć bądź zmniejszyć przychód o kwoty wynikające z wystawionej przez podatnika faktury korygującej.

Z pomocą przychodzą natomiast indywidualne interpretacje władz podatkowych, które zdają się mieć w tej kwestii względnie jednolite stanowisko.

Według nich należy rozróżnić dwie sytuacje:

- kiedy faktura korygująca jest wynikiem błędu po stronie podatnika, wówczas powinna być ujęta w rachunku podatkowym roku, którego dotyczy,

- kiedy korekta jest spowodowana okolicznościami, które są niezależne od podatnika, wówczas powinna być rozliczona na bieżąco, a więc w roku, w którym została wystawiona.

[srodtytul]W którym roku[/srodtytul]

Rozróżnienie to jest o tyle zasadne, że faktura korygująca nie dokumentuje odrębnego zdarzenia gospodarczego, lecz odnosi się do tego, które zaistniało w momencie wystawienia faktury pierwotnej.

Stąd wybierając rok podatkowy, w którym powinna być ujęta faktura korygująca, należy zbadać, czy określenie przychodu w prawidłowej wysokości możliwe było już w momencie wystawienia faktury pierwotnej.

W konsekwencji konieczne jest ustalenie, czy wystawiając fakturę pierwotną, podatnik dopuścił się błędu bądź zaniedbania.

Trudno dopatrywać się błędu w wystawianiu faktur sprzedażowych przez podatników, którzy generują przychody według metody koszt plus bądź których wynagrodzenie odpowiada ułamkowi sprzedaży realizowanej przez ich kontrahentów.

Co więcej, ostateczne dane będące podstawą wykazania sprzedaży we właściwej wysokości zostały ustalone w kolejnym roku, a więc niemożliwe było ich precyzyjne określenie na dzień wystawienia faktury pierwotnej.

Czy zatem zasadne jest zwiększenie bądź zmniejszenie przychodu, na podstawie faktury korygującej na bieżąco, skoro w przypadku metody koszt plus lub metody opartej na wysokości sprzedaży generowanej przez kontrahenta nie można mówić o błędzie?

[srodtytul]Korekta u firm powiązanych[/srodtytul]

Metoda koszt plus oraz metoda oparta na wysokości sprzedaży generowanej przez kontrahenta są typowe dla podatników, którzy świadczą usługi na rzecz spółek powiązanych.

Z tego względu istotne jest, by w ujęciu rocznym przychód wykazany przez podatnika był zgodny z zapisami umowy, które określają jego wysokość, pod warunkiem że nie odbiega ona od warunków rynkowych.

Obowiązek ustalenia rocznego przychodu w prawidłowej wysokości dla podatników objętych restrykcjami dotyczącymi cen transferowych skutkuje koniecznością ujęcia faktur korygujących w roku, którego dotyczą.

W przeciwnym razie istnieje ryzyko zaniżenia przychodu podatkowego w danym roku w stosunku do wielkości wynikających z umów serwisowych.

Jest to szczególnie ewidentne w sytuacji podatników, którzy generują przychody według metody koszt plus.