Tak orzekł WSA w Warszawie w wyroku z 1 kwietnia 2008 r. (III SA/Wa 2166/07).
Spółka zawarła umowy leasingu operacyjnego i finansowego samochodów. Zgodnie z ich treścią w razie rozwiązania lub wygaśnięcia umowy przysługiwało jej roszczenie o zapłatę przez leasingobiorcę określonej kwoty. Zwróciła się więc do urzędu skarbowego z pytaniem, czy wypłaty te – będące odszkodowaniami oraz karami umownymi w rozumieniu kodeksu cywilnego – są opodatkowane VAT? Organ podatkowy stwierdził, że kwoty te są elementem wynagrodzenia należnego spółce w związku z już spełnionymi przez nią świadczeniami i jako takie są opodatkowane (art. 29 ust. 1 ustawy o VAT z 2004 r.). Z kolei organ odwoławczy doszedł do wniosku, że dodatkowe świadczenie pieniężne zastrzeżone na rzecz spółki w razie rozwiązania umowy jest dodatkowym wynagrodzeniem, które pełni funkcję gwarancyjną.
Spółka złożyła skargę do WSA. Sąd uchylił decyzje organów. Jego zdaniem otrzymanie odszkodowania jest neutralne dla rozliczenia w VAT. Nie można bowiem przyjąć, że zapłata odszkodowania jest wynagrodzeniem za usługę. Sąd wskazał, że świadczenie usług następuje, gdy dokonywane jest na czyjąś rzecz za wynagrodzeniem, przyczyniając się do uzyskania korzyści przez podmiot je wypłacający. Odszkodowanie natomiast uzyskiwane jest w razie niewykonania umowy, tym samym kontrahent nie jest beneficjentem żadnej usługi świadczonej przez podatnika. Przedsiębiorca nie osiąga przy tym obrotów i w konsekwencji nie ma obowiązku rozliczenia podatku. Kary umowne z kolei, co do zasady, również nie podlegają VAT, pod warunkiem że stanowią odszkodowanie za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Zapłata kary umownej, podobnie jak odszkodowania, nie jest zdaniem sądu wynagrodzeniem za usługę.
Zespół Zarządzania Wiedzą Podatkową firmy Deloitte
Wyrok ten jest zgodny z linią prezentowaną w orzecznictwie i doktrynie. Zgodnie z nią rekompensata za czyjąś szkodę nie powinna być opodatkowana VAT.
