Porozumienia cenowe: dopiero trzecie czy już trzecie

Na początku listopada 2007 r. zostało zawarte trzecie porozumienie cenowe od momentu wprowadzenia tej instytucji do ordynacji podatkowej, tj. od początku 2006 r.? Dwa lata obowiązywania procedury i trzy decyzje. Czy to za mało? Czy niezadowolenie prezentowane przez część doradców wynika z typowej polskiej przypadłości i skłonności do narzekania czy też jest rzeczywiście uzasadnione?

Porozumienie cenowe to decyzja, w której minister finansów akceptuje metody kalkulacji oraz wysokość cen stosowanych przez podatnika w transakcjach z podmiotami powiązanymi (np. cen stosowanych w ramach grup kapitałowych).

Według nieoficjalnych informacji uzyskanych w Ministerstwie Finansów dotychczas skierowano ponad 40 nieformalnych zapytań w sprawie porozumienia. W efekcie w ciągu dwóch lat obowiązywania procedury złożono 15 formalnych wniosków o zawarcie porozumienia. Zważywszy, że w pierwszych sześciu – siedmiu miesiącach obowiązywania nowych przepisów MF skarżyło się na kompletny brak zainteresowania w tej kwestii, to wszystkie wnioski zostały złożone w ciągu 1,5 roku.

Możliwość zawierania porozumień cenowych istnieje w wielu jurysdykcjach podatkowych, wystarczy wymienić choćby Francję, Holandię, Belgię, Wielką Brytanię, Stany Zjednoczone czy Australię. Są państwa, w których liczba zawieranych i negocjowanych porozumień sięga kilkudziesięciu rocznie, np. Holandia, Japonia czy wreszcie Stany Zjednoczone przywoływane często jako pionier nowatorskich rozwiązań podatkowych. W 2006 r. zawarto w USA 82 porozumienia (70 w 2005 r.).

We Francji, gdzie omawianą procedurę zainicjowano w 1995 r., do końca 2006 r. według nieoficjalnych informacji zawarto ok. 40 porozumień, co daje średnio ok. trzech rocznie.

Czechy wprowadziły tego rodzaju przepisy w 2006 r. Spośród 13 złożonych wniosków tylko trzy zostały rozpatrzone pozytywnie. Z tym że czeskie porozumienia dotyczą jedynie metody ustalania cen, nie odnosząc się do ich wysokości, co oznacza, że tamtejsze porozumienia charakteryzują się znacznie mniejszą szczegółowością i precyzją niż ustalenia zawarte w polskich porozumieniach.

Biorąc pod uwagę zarówno liczbę wniosków złożonych, jak i rozpatrzonych przez MF nie mamy chyba powodów do narzekań.

Ordynacja podatkowa przewiduje, że postępowanie powinno być zakończone w terminie do sześciu miesięcy – porozumienia jednostronne – i do 18 miesięcy – wielostronne.

Jak dotąd MF tylko w jednym na trzy zawarte porozumienia udało się dotrzymać ustawowego terminu sześciu miesięcy. Można tylko przypuszczać, że przyczyną było mniejsze skomplikowanie sprawy. W innych państwach średni czas negocjacji często jest dłuższy (np. w Stanach Zjednoczonych – 30 miesięcy, we Francji – 18 miesięcy), a terminy rozpatrzenia wniosku są przekraczane także przez tamtejsze władze podatkowe.

Określone w naszej ordynacji podatkowej terminy należą do stosunkowo krótkich i dość optymistycznie określają czas potrzebny na ukończenie skomplikowanego procesu negocjacji. Choć o tym, że niekoniecznie są nierealistyczne, może świadczyć choćby statystyka publikowana przez holenderskiego fiskusa, gdzie średni czas rozpatrywania wniosku zamyka się poniżej 100 dni.

Biorąc jednak pod uwagę interes podatnika i koszty procedury, rzeczywiście należy sobie życzyć, by porozumienia były zawierane szybko i sprawnie. Być może rozwiązaniem godnym naśladowania jest podział grupy zajmującej się negocjowaniem porozumień ze strony MF na zespoły specjalizujące się w określonych dziedzinach, jak to jest np. w USA. Prawdopodobnie wraz z kolejnymi doświadczeniami czas negocjowania wniosków ulegnie skróceniu.