Zmiana przepisów ustawy o VAT, która weszła w życie 1 kwietnia 2014 roku, w praktyce uniemożliwia pełne odliczenie VAT od zakupu pojazdów bez narażania się na restrykcje organów skarbowych. Chcąc skorzystać z pełnego odliczenia VAT, przedsiębiorca musi m.in. zadeklarować, że samochód będzie przeznaczony wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, a nie na cele prywatne. Samochód, od którego przedsiębiorca chce odliczać pełny VAT, musi zostać zgłoszony w urzędzie skarbowym, a sam przedsiębiorca zobowiązany jest prowadzić szczegółową ewidencję przebiegu takiego pojazdu, z dokładnym wskazaniem m.in. osoby kierującej oraz daty, miejsca i celu wyjazdu. Brak prawidłowego prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu powoduje pozbawienie przedsiębiorcy możliwości pełnego odliczania VAT, obowiązek rozliczenia podatku odliczonego, a ponadto naraża podatnika na dodatkowe sankcje ze strony organów skarbowych, w tym na sankcje karne skarbowe.
Kłopotliwe dodatkowe obowiązki...
Wprowadzona zmiana przepisów uderzyła w szczególności w osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, gdzie naturalną praktyką było wykorzystywanie własnego samochodu prywatnego również na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Zmiana ta, a w szczególności kolejne obciążenia i obowiązki nałożone na przedsiębiorców, spowodowały, że znaczna ich część, głównie z obawy przed kontrolami organów skarbowych i ewentualnymi dotkliwymi sankcjami, zrezygnowała z możliwości pełnego odliczenia VAT od samochodów.
W naturze każdego przedsiębiorcy jest jednak szukanie takich rozwiązań, które pozwolą zoptymalizować prowadzenie działalności gospodarczej m.in. poprzez zaliczenie do kosztów podatkowych jak największej części ponoszonych wydatków czy odliczania jak największej kwoty zapłaconego podatku, a te związane z samochodem zazwyczaj stanowią ich dużą część.
...da się ograniczyć
Poniżej przedstawiono jedno z możliwych rozwiązań pozwalających skorzystać z prawa do pełnego odliczenia VAT od zakupu nowych samochodów oraz kosztów związanych z ich eksploatacją w firmie, przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka narażenia się na sankcje ze strony organów skarbowych, wprowadzone nowelizacją ustawy z kwietnia br. Daje ono także dodatkowe korzyści w postaci obniżenia ceny pojazdu o zapłaconą od niego akcyzę.
Polska to jedyny kraj w Europie, który opodatkował podatkiem akcyzowym sprzedawane na naszym rynku nowe samochody.
Akcyza nawet 18,6 proc. wartości auta
W przypadku prestiżowych droższych modeli z silnikami powyżej 2 litrów pojemności to nawet 18,6 proc. wartości auta. Jeżeli doliczy się do tego VAT, którego przedsiębiorca nie może odliczyć, to okazuje się, że niemal połowa ceny samochodu to podatki.
Wykorzystanie zagranicznych struktur do prowadzenia działalności gospodarczej pozwala na uniknięcie tych obciążeń, a ponadto wprowadza liczne dodatkowe korzyści, jak na przykład brak limitów w zakresie amortyzacji pojazdu. Wyjątkowo korzystna sytuacja w zakresie systemu podatkowego kształtuje się w Republice Czeskiej.
Prowadzenie biznesu za granicą
Sposobem na rozwiązanie zmartwień wielu przedsiębiorców w Polsce może okazać się przeniesienie części lub całego biznesu do krajów, w których możliwe jest pełne odliczenie VAT od zakupu nowych samochodów, pełne odliczenie VAT od kosztów jego eksploatacji, a przy okazji uniknięcie obowiązku ponoszenia ciężarów związanych z koniecznością opłacenia podatku akcyzowego.
Rozwiązanie wydaje się z jednej strony oczywiste i proste, a z drugiej powoduje u przedsiębiorców powstanie wielu pytań, np. w jaki sposób przenieść prowadzony od kilku lat w kraju biznes za granicę i jak go tam prowadzić (jak nim zarządzać)? Przyglądając się obecnej sytuacji na drogach południowej Polski, gdzie coraz więcej samochodów porusza się na zagranicznych tablicach rejestracyjnych, można stwierdzić, że przynajmniej część przedsiębiorców znalazła już prawidłowe odpowiedzi na te pytania.
Chcąc skorzystać z dobrodziejstw tego typu optymalizacji, w pierwszej kolejności przedsiębiorca powinien wybrać kraj, do którego chce przenieść część lub całość swojego biznesu, lub kraj, w którym chce otworzyć spółkę, która będzie kontynuować lub wspierać jego biznes w Polsce.
Same korzyści
Z polskiej perspektywy jednym z najlepszych pod wieloma względami krajów do tego typu optymalizacji wydaje się Republika Czeska.
1. Po pierwsze, możliwa jest tam optymalizacja w zakresie VAT oraz oszczędności na akcyzie.
2. Po drugie, mniejsze są tam obciążenia w zakresie podatku dochodowego.
3. Niższe są także obciążenia w zakresie ubezpieczeń społecznych, co również otwiera dodatkowe możliwości optymalizacyjne.
4. Ponadto kraj ten zlokalizowany jest tuż za polską południową granicą, co znacznie ułatwia przemieszczanie się pomiędzy krajami, a tamtejszy język i kultura nie powinny stanowić bariery w prowadzeniu biznesu.
Zarejestrowana w Czechach spółka przy zakupie nowego samochodu w Polsce nie płaci VAT (wewnątrzwspólnotowa dostawa towaru). Ponadto, wydatki związane z bieżącym serwisowaniem pojazdu, zakupem benzyny czy oleju napędowego uprawniają do odliczenia zapłaconego VAT. Amortyzacja pojazdów trwa pięć lat i nie jest ograniczona kwotowo. Co więcej, zgodnie z przepisami polskiej ustawy o podatku akcyzowym podmiot, który nabył nowy samochód w Polsce i rozporządza nim jak właściciel, po przekroczeniu przez ten samochód granicy kraju i zarejestrowaniu samochodu, w tym przypadku w Republice Czeskiej, może wystąpić do naczelnika urzędu celnego z wnioskiem o zwrot kwoty akcyzy od zakupionego w Polsce samochodu. Niektórzy dostawcy nowych pojazdów są w stanie przygotować transakcję tak, aby cena zakupu auta była od razu obniżona o podatek akcyzowy i sami przeprowadzają procedurę zwrotu podatku.
Fiskus potwierdza
Cała procedura optymalizacji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, a wielu przedsiębiorców na skutek wystąpienia z wnioskami o wydanie indywidualnych interpretacji podatkowych (o interpretacje występują zarówno podmioty polskie, jak i zagraniczne, np. spółki czeskie) posiada już zabezpieczenie prawne przyjętych przez nich rozwiązań. Organy podatkowe w wydanych już interpretacjach indywidualnych potwierdziły m.in., że prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami jest metoda optymalizacyjna polegająca na zakupie w Polsce nowych (niezarejestrowanych wcześniej w Polsce) samochodów przez spółki czeskie, które to samochody przemieszczane są na terytorium Republiki Czeskiej i tam rejestrowane, a spółki czeskie następnie występują o zwrot akcyzy do polskiego urzędu celnego, po czym dokonują wynajmu długoterminowego takiego samochodu podmiotowi mającemu siedzibę w Polsce bez konieczności oddawania kwoty zwróconej akcyzy. Analogiczne interpretacje indywidualne zostały wydane również w zakresie leasingu operacyjnego samochodów, gdzie spółka czeska jest podmiotem finansującym, a podmiot mający siedzibą w Polsce – korzystającym z samochodu.
Autor jest radcą prawnym w SOMMERREY & FURMAGA Kancelaria Radców Prawnych Spółka Partnerska
