Zamówienia publiczne: Czy powstanie nowy kodeks o przetargach

Prawa zamówień publicznych nie da się już poprawić, trzeba je napisać od nowa – alarmuje coraz więcej ekspertów.  Ustawę ma ocenić   Komitet stały Rady Ministrów. Poseł PO  Adam Szejnfeld uważa, że ocena ta może stać się podstawą rozpoczęcia prac nad zupełnie nową ustawą. Jaka miałaby być?

Swoboda a procedury

– Powinna być lżejsza, mniej kazuistyczna, a przede wszystkim otwierać zamówienia na rozstrzyganie ich racjonalnym bilansem jakości i ceny, a nie tylko wartości ofert – mówi Szejnfeld. – Powinniśmy też w zwiększyć swobodę stron, zwłaszcza na etapie po rozstrzygnięciu przetargu. Oczywiście w granicach dyrektyw unijnych, którymi jesteśmy związani. Ważne jest utrzymanie symetrii praw i obowiązków stron umowy – dodaje poseł. Jego zdaniem punktem ciężkości zamówień powinna być jak największa transparentność.

– Zamówienia powinny być w równym stopniu dostępne wszystkim zainteresowanym, a wiedza opinii publicznej o zasadach i procesie ich rozstrzygania byłaby skutecznym uzupełnieniem kontroli i nadzoru  administracyjnego.  Gdy wszystko określa się w najdrobniejszych detalach, to i tak z biegiem czasu ludzie się uczą, jak te szczególiki omijać, albo wykorzystywać na swoją rzecz – podkreśla poseł Szejnfeld.

Także Elżbieta Gnatowska, była wiceprzewodnicząca Rady Zamówień Publicznych, uważa, że zbytnia kazuistyka obowiązujących jeszcze uregulowań nie służy dobrze rynkowi.

– Dziś niestety główny cel zamówień publicznych, czyli jak najbardziej racjonalne ekonomicznie zakupy, schodzi na drugi plan. Najważniejsze staje się często  właściwe stosowanie procedur. Powinny być one metodą pozwalającą na podjęcie racjonalnej decyzji, a nie celem samym w sobie – dodaje Gnatowska. Także ona uważa, że nowa ustawa powinna być mniej kazuistyczna.

– Pozwoliłabym na pewną swobodę w działaniu i zamawiającym, i wykonawcom – podkreśla Gnatowska.

Tomasz Zalewski, radca prawny z kancelarii Wierzbowski Eversheds, mówi o źródłach przeregulowania.

– Od lat mamy kolejne  nowelizacje ustawy. Wprowadza się przepisy, które mają pełnić funkcje bajpasów na problemy, które często powstały z powodu wcześniejszej pilnej nowelizacji, mającej rozwiązać inny problem. Efekt jest taki, że dzisiaj tej ustawy nie da się nawet naprawić, trzeba ją napisać od nowa – mówi mec. Zalewski. Jego zdaniem nie byłoby źle, gdyby przybrała ona formę kodeksu ze względu na rozmiar regulacji i jej znaczenie.

– Można sobie wyobrazić, że pzp w formie kodeksu będzie zawierał zbiór podstawowych regulacji, a Urząd Zamówień Publicznych mógłby publikować wytyczne dla zamawiających ,jak, zgodnie z najlepszymi praktykami organizować różnego rodzaju zamówienia – dodaje mec. Zalewski.

Brak pewności

Co na to sami zamawiający? Zbigniew Kosarzewski, dyrektor Miejskiego Biura Przetargów w Świdnicy, mówi, że brakuje mu od lat chociażby wzorów specyfikacji istotnych warunków zamówienia, które były publikowane w przeszłości. Podkreśla, że zwiększenie swobody zamawiających będzie musiało oznaczać większą odpowiedzialność.

– Problemem obecnej ustawy są niejasne przepisy. Różnorodność interpretacji powoduje, że zamawiający nie mają pewności, jak te przepisy stosować, jak je zinterpretują organy kontrolne. Ustawodawca powinien starać się tego uniknąć w nowej regulacji – ocenia dyrektor Kosarzewski. On także uważa, że pzp powinno przyjąć formę kodeksu.