Nieobecność usprawiedliwiona nie spowoduje obniżenia zasiłku

W takiej sytuacji pracownikowi uzupełnia się wynagrodzenie do pełnej wysokości. Polega to na ustaleniu wynagrodzenia, które pracownik osiągnąłby, gdyby przepracował pełny miesiąc kalendarzowy.

Zasady uzupełniania wynagrodzenia określa art. 37 ust. 2 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. DzU z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm., dalej ustawa zasiłkowa). Ustawodawca odróżnił w nim uzupełnianie wynagrodzenia przysługującego w stałej miesięcznej wysokości od takiego należnego w zmiennej wielkości.

Przedstawiamy wyjaśnienia dotyczące najczęstszych wątpliwości pracodawców.

KILKA DNI ABSENCJI

- Czy w podstawie wymiaru świadczeń należy przyjąć wynagrodzenie za miesiące nie w pełni przepracowane?

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego i innych świadczeń dla pracownika stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Gdy nie przepracował jeszcze tego okresu, podstawę wymiaru zasiłku należy ustalić, przyjmując do obliczeń wynagrodzenie wypłacone za pełne miesiące kalendarzowe zatrudnienia przed miesiącem, w którym powstała niezdolność do pracy.

Przez wynagrodzenie uwzględniane w podstawie wymiaru zasiłku rozumiemy, zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy zasiłkowej, przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe.

Jeżeli w okresie, za który wynagrodzenie uwzględnia się w podstawie wymiaru zasiłku, podwładny nie osiągnął pełnego wynagrodzenia, bo był nieobecny w firmie z przyczyn usprawiedliwionych, stosuje się art. 38 ust. 2 i 3 ustawy zasiłkowej. Według niego przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku:

- wyłącza się wynagrodzenie za miesiące, w których pracownik przepracował mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy,

- przyjmuje się po uzupełnieniu wynagrodzenie pracownika z miesięcy, w których przepracował co najmniej połowę jego czasu pracy,

- przyjmuje się wynagrodzenie za wszystkie miesiące po uprzednim uzupełnieniu, jeżeli w każdym miesiącu uwzględnianym w podstawie wymiaru zasiłku pracownik przepracował mniej niż połowę jego czasu pracy.

Przykład

Pracownica zatrudniona od 1 grudnia 2012 r. przedstawiła zwolnienie lekarskie w związku z opieką nad chorym 5-letnim synem od 15 do 24 maja br. Podstawę wymiaru zasiłku stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie z okresu od grudnia 2012 r. do kwietnia br. W styczniu zamiast 22 dni przepracowała 5 dni, a w marcu zamiast 21 dni tylko 14 dni. Nieobecności w pracy spowodował urlop bezpłatny.

W podstawie wymiaru zasiłku należy uwzględnić wynagrodzenie za grudzień 2012 r., luty i kwiecień 2013 r. oraz uzupełnione wynagrodzenie za marzec br., gdyż pracownica przepracowała w tym miesiącu co najmniej połowę obowiązującego ją czasu. Nie należy natomiast uwzględniać wynagrodzenia za styczeń br., ponieważ w tym miesiącu przepracowała mniej niż połowę obowiązującego ją czasu.

UZUPEŁNIENIE WYNAGRODZENIA

- Zatrudniona na etacie od 2 maja 2013 r. przekazała zwolnienie lekarskie od 11 maja w związku z opieką nad chorym ojcem. Zgodnie z umową przysługuje jej wynagrodzenie w stałej wysokości 2900 zł. Jak uzupełnić jej wynagrodzenie za ten miesiąc?

Jeżeli pracownikowi przysługuje wynagrodzenie w stałej miesięcznej wysokości, to jego uzupełnienie polega na przyjęciu wynagrodzenia określonego w umowie o pracę lub w innym akcie nawiązującym stosunek pracy. Chodzi więc o pełny miesięczny przychód pracownika pomniejszony o pełną miesięczną składkę, która zostałaby mu potrącona, gdyby przepracował cały miesiąc.

Podstawę wymiaru zasiłku opiekuńczego pracownicy stanowi kwota określona w angażu, pomniejszona o kwoty składek na ubezpieczenia społeczne (które pracownica sfinansowałaby, gdyby przepracowała pełny miesiąc kalendarzowy), tj. 2502,41 zł, co wynika z wyliczenia 2900 zł – (2900 zł x 13,71 proc.).

NIE TYLKO GRYPA

- Jak wyliczyć wynagrodzenie pracownika, gdy jest nieobecny w pracy z innego powodu niż choroba (bez prawa do pensji)?

Ponieważ w analizowanym przypadku mamy do czynienia z absencją niepłatną, pracodawca musi w odpowiedni sposób wyliczyć potrącenie wynagrodzenia za nieobecność.

Tu musi użyć § 12 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy (DzU nr 62, poz. 289 ze zm.).

Zgodnie z nim w celu obliczenia wynagrodzenia, ustalonego w stawce miesięcznej w stałej wysokości, za przepracowaną część miesiąca, jeżeli pracownik w tym miesiącu był nieobecny w pracy z innych przyczyn niż niezdolność do pracy spowodowana chorobą, i za czas tej nieobecności nie zachowuje prawa do wynagrodzenia, należy:

- podzielić stałą stawkę wynagrodzenia przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu,

- pomnożyć otrzymany wynik przez liczbę godzin nieobecności pracownika w pracy,

- odjąć kwotę obliczoną w sposób zaprezentowany w punkcie 2 od wynagrodzenia przysługującego pracownikowi za cały miesiąc.

Przykład

Pracownik wezwany do sądu w charakterze świadka nie zachowuje prawa do wynagrodzenia za taką nieobecność. Otrzymuje stałe miesięczne wynagrodzenie 5000 zł. W miesiącu miał do przepracowania 168 godzin, ale z powodu wezwania do sądu był nieobecny w pracy 8 godzin. Była to jego jedyna absencja w tym miesiącu. Jego wynagrodzenie wyniesie 4761,92 zł, zgodnie z obliczeniami:

5000 zł : 168 godz. = 29,76 zł

29,76 zł × 8 godz. = 238,08 zł

5000 zł – 238,08 zł = 4761,92 zł

POBORY ZMIENNE I URLOP

- Jak uzupełnić wynagrodzenie 62-letniego pracownika, który otrzymuje je w zmiennej wysokości? 30 kwietnia br. przekazał zwolnienie lekarskie na 10-dniową chorobę. Z tego tytułu ma prawo do wynagrodzenia chorobowego. W marcu br. pracownik przez 4 dni był na urlopie bezpłatnym i 5 na wypoczynkowym. Z 21 dni roboczych w tym miesiącu przepracował tylko 12 dni. Za marzec otrzymał wynagrodzenie po potrąceniu składek społecznych (13,71 proc.) w wysokości 1786,20 zł (2070 zł – 283,80 zł) oraz wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, po potrąceniu składek społecznych (13,71 proc.), w kwocie 595,40 zł (690 zł – 94,60 zł).

Jeżeli otrzymuje zmienne wynagrodzenie i przepracował w miesiącu choćby jeden dzień, to podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi uzupełnione wynagrodzenie miesięczne. Uzupełnienie to polega na podzieleniu wynagrodzenia osiągniętego za przepracowane dni robocze przez liczbę dni przepracowanych i pomnożenie przez liczbę dni, które podwładny musiał przepracować w tym miesiącu.

Jeżeli pracownik otrzymuje wyłącznie wynagrodzenie zmienne, które podlega uzupełnieniu, i w tym miesiącu przebywał na urlopie wypoczynkowym, to wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy należy zsumować z tym za dni przepracowane. Następnie tak otrzymaną kwotę dzieli się przez liczbę dni pracy oraz dni urlopu wypoczynkowego i mnoży przez dni, które zatrudniony musiał przepracować, łącznie z dniami urlopu wypoczynkowego.

Podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie za okres od kwietnia 2012 r. do marca 2013 r. W marcu br. łącznie za pracę i za urlop wypoczynkowy otrzymał wynagrodzenie w wysokości 2381,60 zł (1786,20 zł + 595,40 zł).