Zakończenie działalności spółki na podstawie uchwały

Wykreślenie spółki z rejestru przedsiębiorców możliwe jest po prawidłowym zakończeniu jej działalności. Rozwiązanie spółki komandytowej może nastąpić w przypadku ziszczenia się jednego ze zdarzeń, o których mowa w art. 58 kodeksu spółek handlowych (dalej k.s.h.).

Przepis ten dotyczy spółki jawnej, ale z mocy art. 103 k.s.h. stosuje się go odpowiednio do rozwiązania spółki komandytowej. Do wspomnianych zdarzeń należy podjęcie jednomyślnie uchwały przez wspólników. Jeśli chodzi o inne okoliczności powodujące rozwiązanie spółki, to ustawa wymienia:

- przyczyny opisane w umowie spółki,

- ogłoszenie upadłości spółki,

- śmierć wspólnika lub ogłoszenie jego upadłości,

- wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika lub przez wierzyciela wspólnika,

- prawomocne orzeczenie sądu.

Jednomyślna uchwała

Do rozwiązania umowy spółki komandytowej w drodze uchwały wspólników konieczna jest zgoda wszystkich wspólników – zarówno komandytariuszy, jak i komplementariuszy. Uchwała taka może zostać podjęta w każdym czasie.

Co potem

Po podjęciu takiej uchwały co do zasady najczęściej przeprowadza się likwidację spółki. Postępowanie likwidacyjne ma na celu doprowadzenie sytuacji majątkowej spółki do takiej sytuacji, by możliwe stało się spłacenie długów, pokrycie kosztów postępowania likwidacyjnego i podział ewentualnej nadwyżki pomiędzy wspólników.

Należy mieć na uwadze, że znajdujący zastosowanie w postępowaniu likwidacyjnym spółki komandytowej art. 67 w zw. z art. 103 k.s.h., przewiduje fakultatywny charakter tego postępowania.Oznacza to, że wspólnicy mogą bądź to w pierwotnej umowie spółki, bądź w inny sposób porozumieć się co do innej formy zakończenia działalności spółki.

Jak podnosi się w doktrynie, dyspozytywny charakter normy art. 67 k.s.h. doznaje ograniczenia w dwóch przypadkach: gdy rozwiązanie spółki następuje z powodu ogłoszenia jej upadłości (likwidację przeprowadza się wtedy w postępowaniu upadłościowym) oraz w sytuacji wypowiedzenia umowy spółki przez wierzyciela wspólnika i upadłości wspólnika.

W tych ostatnich przypadkach porozumienie w sprawie sposobu zakończenia działalności spółki zawarte po powstaniu przyczyn, o których mowa, wymaga zgody odpowiednio: wierzyciela wspólnika i syndyka.

W związku z tym, istnieją dwie możliwości „zlikwidowania" spółki, albo przy uwzględnieniu postępowania likwidacyjnego, o którym mowa w k.s.h., albo gdy wspólnicy zgodnie o tym postanowią bez przeprowadzenia tego postępowania.

W postępowaniu likwidacyjnym

Likwidatorami spółki komandytowej są wszyscy wspólnicy. Na mocy uchwały funkcję tę można powierzyć osobom spoza grona wspólników. Sąd rejestrowy może, z ważnych powodów, na wniosek wspólnika lub innej osoby mającej interes prawny, ustanowić likwidatorami tylko niektórych spośród wspólników, jak również inne osoby. W związku z art. 117 i 118 k.s.h. pojawiają się w doktrynie wątpliwości, czy funkcje likwidatora spółki komandytowej mogą pełnić komandytariusze.

Według treści przytoczonych przepisów k.s.h. to komplementariusze reprezentują spółkę, a komandytariusze mogą reprezentować spółkę jedynie jako pełnomocnicy. Warto zwrócić uwagę na to, że otwarcie likwidacji spółki powoduje wygaśnięcie prokury, która w okresie trwania likwidacji nie może także zostać ustanowiona.

Zadaniem likwidatorów jest zakończenie bieżących interesów spółki, ściągnięcie wszystkich wierzytelności (rozumie się przez to także ich dochodzenie sądowe), wypełnienie pozostałych zobowiązań oraz upłynnienie majątku spółki. Jeżeli powołano kilku likwidatorów, to uprawnieni do reprezentacji są wszyscy likwidatorzy łącznie, chyba że wspólnicy lub sąd, który powołał danych likwidatorów postanowili inaczej. W przypadku, gdy zajdzie konieczność podjęcia przez likwidatorów, uchwały, podejmują ją oni większością głosów, chyba że co innego ustalili wspólnicy bądź sąd.

Należy mieć na uwadze, że stosunek łączący likwidatorów i wspólników spółki, bez względu na sposób ich powołania jest stosunkiem cywilnoprawnym. W kwestii należności likwidatorów, gdy nie są oni jednocześnie wspólnikami za wykonywane przez nich czynności w ramach postępowania likwidacyjnego, zastosowanie znajdą odpowiednie przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia (art 735 k.c.).

Rejestracja czynności

Otwarcie likwidacji należy zgłosić sądowi rejestrowemu. Zgłoszenie powinno nastąpić na urzędowym formularzu KRS-Z61, do którego należy dołączyć:

- formularz KRS-ZR - likwidator, zarządca, przedstawiciel/reprezentant upadłego;

- formularz KRS-ZK - Zmiana – organu podmiotu/Wspólnicy uprawnieni do reprezentowania spółki;

- uchwałę w sprawie rozwiązania spółki oraz powołanie likwidatora/likwidatorów; adres likwidatora/likwidatorów;

- wzór podpisu likwidatora/likwidatorów;

- dowód wpłaty opłaty sądowej (250 zł) oraz opłaty za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (250 zł).

W zgłoszeniu należy więc wskazać:

- fakt otwarcia likwidacji,

- nazwiska, imiona likwidatorów oraz ich adresy (do zgłoszenia dołączyć należy złożone w obecności sądu lub uwierzytelnione przez notariusza wzory podpisów likwidatorów),

- sposób reprezentowania spółki przez likwidatorów.

Zgodnie z art 44 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, dane o likwidacji zamieszcza się w dziale VI rejestru przedsiębiorców. Zgłoszenia dokonują likwidatorzy. Likwidację prowadzi się pod firmą spółki z dodaniem frazy „w likwidacji". Takie rozwiązanie podyktowane jest koniecznością ochrony wiarygodności obrotu gospodarczego.

Jakie czynności

Likwidatorzy sporządzają bilans na dzień otwarcia likwidacji. W pierwszej kolejności spłacane są wierzytelności osób trzecich z uwzględnieniem faktu, że niektórym z nich może przysługiwać ustawowe prawo pierwszeństwa.

Jeżeli spółka posiada wierzytelności jeszcze niewymagalne lub sporne, likwidatorzy obowiązani są pozostawić odpowiednie środki na pokrycie takich wierzytelności w depozycie sądowym. Pozostały majątek dzieli się pomiędzy wspólników zgodnie z postanowieniami umowy spółki. Rzeczy wniesione przez wspólników tylko do używania zwraca się wspólnikom w naturze.

W sytuacji gdy majątek spółki nie wystarcza na pokrycie długów, pozostałą różnicę (niedobór) dzieli się pomiędzy wspólników stosownie do postanowień umowy spółki, a w braku takich postanowień –stosownie do ich udziału w pokrywaniu strat. W przypadku niewypłacalności jednego ze wspólników, jego część dzieli się w takim samym stosunku pomiędzy pozostałych wspólników.

Jeżeli po zwrocie udziałów pozostanie nadwyżka środków, to dzieli się ją między wspólników stosownie do ich udziałów w zysku.