Urlop wypoczynkowy w czasie okresu wypowiedzenia

Pracodawca ma całkowitą autonomię w udzieleniu pracownikowi urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia angażu. Zapewnia mu ją art. 167

1

kodeksu pracy

. Oznacza to, że zatrudniający może, ale nie ma obowiązku udzielenia w tym czasie urlopu.

Nie ma przy tym znaczenia, która ze stron stosunku pracy wypowiedziała umowę o pracę. Ważne jest, aby okres wymówienia zaczął biec, a cały wymiar urlopu udzielanego w trybie art. 167

1

k.p. obejmował czas jego trwania. Okres wypowiedzenia rozpoczyna się z chwilą złożenia stosownego oświadczenia woli i kończy w ostatnim dniu wymówienia. Skutkuje to tym, że zatrudniającemu przysługuje prawo do udzielenia urlopu wypoczynkowego od dnia następującego po wyartykułowaniu oświadczenia o wypowiedzeniu angażu.

Jeśli w okresie wypowiedzenia pracownik nie wykorzysta urlopu – czy to z polecenia szefa, czy z własnej inicjatywy – pracodawca ma obowiązek wypłacenia mu ekwiwalentu pieniężnego.

Przykład

Pracodawca wypowiedział pani Martynie umowę o pracę.

Za 2012 r. przysługiwał jej urlop wypoczynkowy w wymiarze siedmiu dni roboczych. Z uwagi jednak na znaczną liczbę zleceń przełożony nie chciał, by pani Martyna korzystała z wolnego w okresie wypowiedzenia.

W związku z tym w dniu ustania angażu wypłacił jej ekwiwalent pieniężny za te siedem dni niewykorzystanego urlopu. Zachowanie pracodawcy było więc prawidłowe.

Skutki samowolki

Samowolne udanie się pracownika na urlop w okresie wypowiedzenia może być uznane za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 k.p. W konsekwencji może prowadzić do niezwłocznego rozwiązania umowy o pracę, które zostanie dokonane w  okresie wypowiedzenia. Tak też stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 17 grudnia 1980 r. (I PRN 136/80).

Przykład

Pani Olga, której pracodawca wypowiedział angaż, uznała, że w okresie wypowiedzenia ma obowiązek wykorzystać przysługujący jej urlop wypoczynkowy.

W związku z tym następnego dnia po otrzymaniu od przełożonego pisma zawierającego oświadczenie o rozwiązaniu umowy za wypowiedzeniem udała się na ten urlop bez zgody szefa.

Pracodawca uznał, że pani Olga dopuściła się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych i zwolnił ją dyscyplinarnie. Mógł postąpić w opisany sposób.

Bieżący i zaległy

W czasie wypowiedzenia udzielany jest zarówno urlop przysługujący za bieżący rok, jak również zaległy, który się nie przedawnił. Ten pierwszy wykorzystywany jest zgodnie z zasadą proporcjonalności.

Jego wymiar jest bowiem odpowiedni do okresu przepracowanego u danego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy (chyba że pracownik wcześniej wykorzystał urlop w przysługującym mu lub w wyższym wymiarze). Natomiast zaległe dni wolne od pracy pracownik może wykorzystać w pełnym wymiarze, do którego nabył prawo. Analogicznie stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 12 kwietnia 2007 r. (I PK 261/06).

Przykład

Pani Paulina wypowiedziała kontrakt o pracę.

Pracodawca udzielił jej w okresie jednomiesięcznego wypowiedzenia pięć dni roboczych zaległego urlopu wypoczynkowego za 2011 r. oraz siedem dni roboczych przysługującego jej urlopu wypoczynkowego za 2012 r.

Bez świadczenia pracy

W okresie wypowiedzenia umowy o pracę zatrudniony może być zwolniony z obowiązku wykonywania pracy na mocy porozumienia zawartego przez strony. W efekcie jest też wtedy zwolniony z pozostawania w gotowości do jej świadczenia z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Przykład

Pracodawca wypowiedział pani Kamili umowę o pracę. Nie miała ona urlopu zaległego, nie przysługiwał jej także bieżący urlop wypoczynkowy.

Z uwagi na fakt, że przełożony podejrzewał panią Kamilę o działalność konkurencyjną, w uzgodnieniu z nią zwolnił ją z obowiązku wykonywania pracy w okresie wypowiedzenia angażu (z zachowaniem prawa do wynagrodzenia).

Pracodawca mógł tak postąpić. Gdyby pani Kamili przysługiwał zaległy bądź bieżący urlop wypoczynkowy, to przełożony mógłby ją też zwolnić z obowiązku świadczenia pracy po wykorzystaniu wypoczynku w naturze.

Sąd Najwyższy w wyroku z 20 maja 1998 r. (I PKN  137/98) a

rgumentował, że „ugoda, na mocy której pracodawca zwalnia pracownika od obowiązku świadczenia pracy w okresie pozostającym do uzgodnionej przez strony daty rozwiązania umownego stosunku pracy, mimo niewykorzystania przez pracownika przysługującego mu urlopu wypoczynkowego, nie narusza art. 18 § 2 k.p. i jest ważna”.

Natomiast zgodnie ze stanowiskiem SN wyrażonym w wyroku z 7 lutego 2001 r. (I PKN 240/00) „brak obowiązku wykonywania pracy przez pracownika w  okresie wypowiedzenia (art. 71 k.p.) nie jest przeszkodą do  udzielenia mu w tym czasie urlopu wypoczynkowego”.

Wzór informacji pracodawcy o udzieleniu pracownikowi urlopu w okresie wypowiedzenia