Fundusze unijne na prowadzenie badań i prac rozwojowych

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, które przejęło pieczę nad działaniem 1.4 „Wsparcie projektów celowych” programu „Innowacyjna gospodarka”, ogłosiło pierwszy i być może ostatni konkurs dla zainteresowanych tym rodzajem dotacji. A to dlatego, że budżet tego działania pozostający w dyspozycji NCBiR na dofinansowanie projektów w trybie konkursowym na lata 2012 – 2013 wynosi 166,8 mln euro. I dokładnie tyle zostało zarezerwowane na dotacje dla projektów wyłonionych w ogłoszonym właśnie konkursie. Kwota ta została podzielona w ten sposób, że:

- 108,4 mln euro ma przypaść firmom z sektora mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw,

- 58,4 mln euro ma trafić do dużych podmiotów.

Przedsiębiorcom, którzy do tej pory nie interesowali się programem „Innowacyjna gospodarka”, należy wyjaśnić, co kryje się pod hasłem „działanie 1.4”. Jest to specjalna pula środków, która ma nakłonić przedsiębiorców do intensywniejszej pracy nad badaniami, rozwijaniem i doskonaleniem produktów (usług, technologii) oraz do współpracy z sektorem badawczym.

Są one przeznaczone na dofinansowanie projektów celowych, czyli takich, które składają się z dwóch zasadniczych faz. Pierwszej obejmującej badania przemysłowe lub prace rozwojowe i drugiej, w której firma wykorzystuje uzyskaną wiedzę w praktyce. Jednak, co bardzo istotne, w obrębie tego działania przedsiębiorca może liczyć na dofinansowanie jedynie pierwszej części projektu, czyli tej badawczej. Drugi etap, który jest co do zasady obowiązkowy, musi sfinansować ze środków własnych.

Bez laboratorium

Dlatego też prace B+R muszą służyć zaspokojeniu konkretnych potrzeb przedsiębiorcy. Inaczej sens prowadzenia badań, a później wdrażania ich wyników stałby pod dużym znakiem zapytania.

Jednocześnie warto zaznaczyć, że przedsiębiorca, który otrzyma wsparcie, sam może zdecydować o wykonawcy prac badawczych lub rozwojowych. Innymi słowy, nie musi robić tego sam, czyli nie wymaga się od niego doświadczenia w tym zakresie, posiadania własnego zaplecza laboratoryjnego, odpowiednich pracowników.

Oczywiście badania może prowadzić samodzielnie, jeżeli dysponuje odpowiednią bazą i innymi niezbędnymi zasobami, w tym ludzkimi. Jednak równie dobrze może takie prace zlecić na zewnątrz. Powierzyć je jednostce naukowej, sieci naukowej, konsorcjum naukowo-przemysłowemu, a nawet innemu przedsiębiorcy, który dysponuje odpowiednim zapleczem.

Prace B+R w ramach projektu celowego mogą być również realizowane przez przedsiębiorcę wspólnie z inną firmą lub organizacją badawczą. Istnieje więc wiele możliwości i dla firmy, która nigdy nie podejmowała takich prac, jest to na pewno szansa.

Równocześnie trzeba jednak pamiętać, że w grę mogą tu wchodzić stosunkowo duże projekty badawcze. Ich wartość musi bowiem przekraczać 3 mln zł i do tego dotyczy to tzw. wydatków kwalifikowanych.

W praktyce oznacza to konieczność przygotowania droższego projektu. Z reguły nie wszystkie koszty zasługują bowiem na miano kwalifikowanych (np. podatek VAT, chyba że w świetle przepisów przedsiębiorca nie ma żadnej możliwości odliczenia tego podatku).

Jakie korzyści

Przedsiębiorca może liczyć przede wszystkim na korzyści finansowe. Oznacza to dla przedsiębiorcy mniejsze ryzyko podjęcia prac badawczych. Nigdy przecież nie wiadomo, czy prace badawcze dadzą takie wyniki, jakich oczekuje firma. W tym wypadku przedsiębiorca może przynajmniej liczyć na to, że ktoś (podatnicy i fundusze unijne) będzie partycypował w kosztach ich prowadzenia.

Maksymalna wartość dotacji zależy od tego, czy projekt realizuje firma z sektora MSP, czy firma duża, oraz od tego, czy przedmiotem projektu jest prowadzenie badań przemysłowych, czy prac rozwojowych.

Generalnie maksymalna kwota wsparcia dla jednego przedsiębiorcy na jeden projekt (można ich zgłosić więcej) to:

- 10 mln euro – jeżeli koszty kwalifikowane badań przemysłowych stanowią więcej niż połowę całkowitych kosztów projektu,

- 7,5 mln euro – w odniesieniu do pozostałych projektów.

Jednocześnie tzw. intensywność wsparcia, czyli procentowy udział dotacji w kosztach, nie może przekroczyć:

dla mikro- i małych firm

- 70 proc. kosztów dla badań przemysłowych,

- 45 proc. wydatków kwalifikowanych dla prac rozwojowych, dla średnich przedsiębiorców

- 60 proc. dla badań przemysłowych,

- 35 proc. dla prac rozwojowych, dla dużych firm

- 50 proc. dla badań przemysłowych,

- 25 proc. dla prac rozwojowych.

Jak wynika z tego zestawienia, na większe dofinansowanie można liczyć wtedy, gdy projekt przewiduje prowadzenie badań przemysłowych.

Do połowy maja

Na przygotowanie i złożenie wniosku przedsiębiorcy mają czas do 15 maja. Oczywiście aplikacje będą przyjmowane już wcześniej (od 16 kwietnia).

Wniosek należy złożyć w wersji elektronicznej za pośrednictwem specjalnego systemu informatycznego dostępnego na stronie internetowej Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (www.ncbir.pl).