To, że Polska zawetowała w miniony piątek unijne plany redukcji dwutlenku węgla do 2050 r., nie oznacza, iż nie dopełni wcześniejszych zobowiązań. Projektowana regulacja dotyczyć będzie funkcjonowania systemu handlu uprawnieniami do emisji w tzw. trzecim okresie rozliczeniowym, czyli w latach 2013 – 2020, choć z niektórych przepisów można będzie skorzystać jeszcze w tym roku.
– Założenia są bardzo ogólne – mówi Ryszard Pazdan, ekspert Business Centre Club i prezes spółki Atmoterm zajmującej się ochroną środowiska. – Wyraźnie jednak widać, że staramy się bardzo dokładnie dostosować do przepisów unijnych. To, czy rzeczywiście dzięki nowym regulacjom firmom będzie łatwiej sprostać unijnym wymaganiom, wynikać będzie dopiero ze szczegółowych zapisów.
Ekspert zauważa, że propozycja obecnej nowelizacji likwiduje sporo luk wynikających z poprzednich regulacji. Umożliwia m.in. przydzielanie uprawnień z rezerw unijnych.
Dotychczas prowadzący tzw. nowe instalacje, czyli takie, które uzyskały zezwolenia po 30 czerwca 2011 r., oraz instalacje, w których po tej dacie znacząco zwiększyła się zdolność produkcyjna, nie mieli możliwości z tych uprawnień skorzystać. Tymczasem takie rozwiązania funkcjonują w innych krajach UE.
Jedną z nowych zasad wprowadzonych przez Komisję Europejską dotyczącą rozdziału uprawnień dla nowych instalacji jest zasada „first come, first served", co znaczy, iż uprawnienia będą przydzielane według kolejności zgłoszeń. W związku z tym trzeba wprowadzić przepisy pozwalające na jak najszybsze składanie wniosków o przydział uprawnień z unijnej rezerwy. Drugą bardzo ważną sprawą jest konieczność unormowania spraw związanych z aukcjami uprawnień do emisji. Polska, jak inne państwa członkowskie, jest zobowiązana je przeprowadzić już w tym roku. Dlatego przepisy miałyby zacząć obowiązywać szybko – w ciągu 14 dni od publikacji. Mają też pozwolić na funkcjonowanie w systemie operatorów samolotów, które wytwarzają bardzo duże ilości dwutlenku węgla, na takich samych zasadach jak podmioty z pozostałych państw członkowskich.