Dotacje unijne dla firm na szkolenia i usługi doradcze

W województwie kujawsko-pomorskim trwają dwa konkursy dla firm w ramach programu operacyjnego „Kapitał ludzki”. Jeden z nich przewiduje dotacje dla projektów szkoleniowych i doradczych (działanie 8.1.1 „Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw”). Dzięki niemu firma może przeprowadzić dla swoich pracowników szkolenie, którego minimalna wartość musi przekraczać 50 tys. zł.

Drugi wiąże się z realizacją działania 8.2.1 „Wsparcie dla współpracy sfery nauki i przedsiębiorstw”. Jego celem jest ułatwienie firmom kontaktu ze środowiskiem badawczo-naukowym.

Przedsiębiorca, który chciałby skoncentrować się w większym stopniu na prowadzeniu badań, wprowadzaniu nowoczesnych rozwiązań, może skorzystać z opcji czasowego zatrudnienia wysoko wykwalifikowanej osoby, np. pracownika naukowego lub eksperta z dużej firmy. Przez cały czas realizacji takiej współpracy będzie otrzymywał wsparcie w postaci sfinansowania części kosztów zatrudnienia takiej osoby.

Pierwsze wykłady

Na wsparcie projektów szkoleniowych oraz doradczych władze samorządowe zarezerwowały 35 mln zł. O dotacje mogą ubiegać się wszystkie firmy z tego województwa, które przedstawią odpowiedni plan szkoleniowy, dopasowany do potrzeb i wyzwań stojących przed przedsiębiorstwem, i pokażą, w jaki sposób dotacja przyczyni się do jego rozwoju.

Na dofinansowanie mogą liczyć projekty przewidujące zarówno szkolenia ogólne, jak i specjalistyczne. Jak można przeczytać w regulaminie konkursu, te ostatnie oznaczają szkolenia polegające głównie na upowszechnianiu wiedzy bezpośrednio związanej z obecnym lub przyszłym stanowiskiem pracownika w przedsiębiorstwie oraz na przekazywaniu umiejętności, których wykorzystanie w innej firmie lub na innym obszarze zatrudnienia jest możliwe tylko w ograniczonym stopniu lub w ogóle nie jest możliwe.

Z kolei szkolenia ogólne oznaczają te polegające na upowszechnianiu wiedzy, która nie jest wyłącznie lub głównie związana z obecnym lub przyszłym stanowiskiem pracownika w firmie, i przekazywaniu umiejętności, które można wykorzystać w innym przedsiębiorstwie lub obszarze zatrudnienia.

Innymi słowy podstawowym kryterium decydującym o uznaniu danego szkolenia za ogólne lub specjalistyczne jest nie zakres merytoryczny lub program szkolenia, lecz możliwość wykorzystania zdobytej wiedzy przez przeszkolonego pracownika w innych miejscach pracy lub na innych polach aktywności zawodowej. Rozróżnienie to jest o tyle istotne, że w znaczącym stopniu wpływa na wysokość przysługującego dofinansowania.

Zgodnie z unijnymi przepisami, które znajdą tu zastosowanie, z funduszy unijnych w znacznie większym stopniu mogą być wspierane szkolenia ogólne. Przykładowo firma małej wielkości ma prawo ubiegać się o dofinansowanie 45 proc. kosztów szkolenia specjalistycznego i aż 80 proc., gdyby szkolenie to miało charakter ogólny.

Uzyskaną dotację oraz wkład własny wolno przeznaczyć na następujące kategorie wydatków:

- wynagrodzenia oraz obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne osób prowadzących szkolenia,

- podróże służbowe, zakwaterowanie, wyżywienie osób prowadzących kursy oraz ich uczestników,

- inne koszty bieżące, w tym zakup materiałów szkoleniowych oraz ich dostawy,

- usługi doradcze w zakresie, w jakim dotyczą projektu szkoleniowego (np. doradztwo związane ze szkoleniami dla kadr zarządzających i pracowników  przedsiębiorstw w zakresie zarządzania, identyfikacji potrzeb w zakresie kwalifikacji pracowników, organizacji pracy, elastycznych form pracy, wdrażania  technologii produkcyjnych przyjaznych środowisku, wykorzystania w prowadzonej działalności technologii informacyjnych i komunikacyjnych),

- najem, dzierżawa lub leasing pomieszczeń albo sprzętu związanego bezpośrednio z realizacją szkolenia,

- koszty amortyzacji narzędzi i wyposażenia (wyłącznie w zakresie, w jakim są one wykorzystywane na potrzeby prowadzenia kursu),

- koszty ogólne, w tym np. obsługi administracyjno-księgowej i finansowej projektu, koszty najmu pomieszczeń,

- wynagrodzenia pracowników oddelegowanych na szkolenia obliczone za czas ich faktycznego uczestnictwa w szkoleniu.

Kontrakt z ekspertami

Oprócz projektów mających na celu podnoszenie kwalifikacji samych pracodawców i ich pracowników działanie 8.1.1 umożliwia tańsze sięgnięcie po usługi doradcze pochodzące od zewnętrznych ekspertów. Ten tzw. doradczy typ projektu zarezerwowany jest dla mikro-, małych i średnich firm.

O sfinansowanie zakupu usług doradczych nie mogą się ubiegać duże przedsiębiorstwa. Celem doradztwa powinno być rozwiązanie lub przedstawienie propozycji rozwiązania konkretnego problemu, a jego efektem – opracowanie i/lub wdrożenie określonych usprawnień i działań w obszarze objętym usługą.

Przykładowo będzie to wdrożenie systemu ocen pracowniczych w przedsiębiorstwie, optymalizacja procesów komunikacji na różnych szczeblach zarządzania w firmie, opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania wiedzą (wiekiem, produktem, obsługą itp.). Innymi słowy chodzi o to, aby zewnętrzna firma doradcza, dzięki obiektywnemu spojrzeniu, zidentyfikowała barierę/y rozwoju lub obszar potencjalnych usprawnień w działaniu przedsiębiorstwa i pomogła je przełamać lub wykorzystać.

Dlatego na potrzeby ubiegania się o grant usługa doradcza nie może być rozumiana jako ta stanowiąca element stałej lub okresowej współpracy z podmiotami zewnętrznymi i wpisywać się w bieżące koszty operacyjne przedsiębiorstwa. Przykładowo chodzi o takie usługi, jak te w zakresie doradztwa podatkowego, usługi prawne, w zakresie marketingu, reklamy czy public relations.

Jest bowiem oczywiste, że każda firma w mniejszym lub większym stopniu powinna z takich usług korzystać. Nie wpisuje się to w żadne nadzwyczajne działania. A fundusze unijne mają przynosić wartość dodaną i dlatego w tym wypadku koncentrować się na usługach mających wyraźnie usprawnić działanie firmy na różnych polach jej aktywności.

Wysokość pomocy publicznej udzielonej na zakup usługi doradczej nie może przekroczyć 50 proc. jej ceny. Jest to jedyny stosowany próg, niezależnie od wielkości firmy ubiegającej się o wsparcie.

Profesor na etacie

Wspomniane 35 mln zł na projekty szkoleniowe i doradcze to niecała pula środków na tzw. projekty miękkie, czyli związane z szeroko rozumianym podnoszeniem kwalifikacji i pozainwestycyjnych możliwości rozwoju. Kolejne 10 mln zł czeka m.in. na firmy, które postawią na współpracę z sektorem badawczo-naukowym. Działanie 8.2.1 przewiduje realizację wielu różnorodnych projektów.

Pomysł, który szczególnie powinien zainteresować firmy, wiąże się z perspektywą czasowego zatrudnienia eksperta. Powinny pomyśleć o tym podmioty, które np. prowadzą własne badania lub przymierzają się do wprowadzenia innowacji (produktowej, organizacyjnej) i brakuje im odpowiedniej kadry do przeprowadzenia takich procesów. Wiadomo, że zatrudnienie osoby o odpowiednich kwalifikacjach jest kosztowne. Dlatego właśnie pomoc polega tu na subsydiowaniu zatrudnienia.

Przyjmując do pracy nową osobę (o odpowiednich kwalifikacjach), przedsiębiorca będzie ponosił połowę kosztów z tym związanych. Chodzi tu m.in. o jej wynagrodzenie i pobierane od niego składki na obowiązkowe ubezpieczenia. Ponadto już z samego założenia jest to zatrudnienie tymczasowe.

W szczególności wymogiem uzyskania wsparcia nie jest deklaracja przedsiębiorcy, że po zakończeniu projektu zatrudni taką osobę na stałe (chociaż oczywiście może to zrobić, ale już wyłącznie na swój koszt). Jedynie na czas finansowania takiego przedsięwzięcia musi dla niej utworzyć nowe stanowisko, bo zatrudniony ekspert nie może zastępować dotychczas zatrudnionych w firmie osób.

Dodatkową zachętą może być to, że terminu tymczasowego zatrudnienia nie trzeba utożsamiać z umową o pracę. Przepisy zezwalają, aby taka współpraca była oparta np. na umowie-zleceniu lub umowie o dzieło. Ekspert nie musi być także zatrudniony na cały etat.

Przykładowo pracownik naukowy może kontynuować pracę na uczelni i jednocześnie pomagać firmie we wdrażaniu innowacji. Szczegółowe zasady udzielania wsparcia na takie subsydiowane zatrudnienie określa rozporządzenie ministra rozwoju regionalnego w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach programu „Kapitał ludzki” (DzU z 2010 r. nr 239, poz. 1598) oraz dokumentacja konkursowa przygotowana na potrzeby tego konkretnego naboru wniosków.

Pomoc publiczna

Zasady udzielania pomocy publicznej na projekty szkoleniowe, doradcze i subsydiowanie zatrudnienia określa rozporządzenie ministra rozwoju regionalnego z 15 grudnia 2010 w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach programu „Kapitał ludzki” (DzU z 2010 r. nr 239, poz. 1598).

Można je pobrać ze strony internetowej resortu rozwoju regionalnego www.mrr.gov.pl (kolejne zakładki: Fundusze Europejskie, Pomoc publiczna, Regulacje polskie, Program Kapitał Ludzki).