Elektroniczne postępowanie upominawcze: jak może się bronić pozwany przedsiębiorca

Elektroniczne postępowanie upominawcze (dalej epu) daje powodom – przedsiębiorcom – możliwość elektronicznego wnoszenia pozwów oraz dalszego składania pism procesowych poprzez Internet w zainicjowanej przez siebie sprawie sądowej. Nie tylko jednak powodowie mogą korzystać z dobrodziejstw nowoczesnych metod komunikacji w postępowaniu sądowym.

Także pozwani mogą podjąć skuteczną obronę przed wniesionymi przeciwko nim w tym postępowaniu pozwami w drodze elektronicznej, poprzez stronę internetową e-sądu bez wychodzenia z domu. Jednocześnie jednak pozwani nie zostali pozbawieni możliwości działania w tradycyjny sposób, a więc poprzez składanie papierowych pism procesowych.

Pozwany dowiaduje się o  wniesieniu przeciwko niemu pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym w  momencie doręczenia mu odpisu nakazu zapłaty wraz z odpisem pozwu. Doręczenie takie zawsze odbywa się w tradycyjny sposób, w postaci papierowej przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru nadanej pocztą na adres pozwanego wskazany przez powoda w treści pozwu, zawierającej wydruk – odpis mających w oryginale postać elektroniczną pozwu i nakazu zapłaty.

Nakazowi zapłaty towarzyszy pouczenie dla pozwanego, wskazujące m.in. sposób wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty albo skargi lub zażalenia na orzeczenie w przedmiocie kosztów procesu zawarte w treści tego nakazu.

Należy zwrócić uwagę, że odpisy orzeczeń sądowych wydawanych przez e-sąd nie są opatrywane odciskiem pieczęci z godłem ani adnotacją o zgodności z oryginałem. Mają one postać zwykłych wydruków. Mimo braku wskazanej pieczęci i adnotacji nie można jednak ich ignorować. W praktyce sądowej zdarzały się takie przypadki – pozwani zwykle uświadamiają sobie swój błąd dopiero w momencie, gdy zostaje przeciwko nim wszczęte postępowanie egzekucyjne.

Ważne kody

Jeżeli taka korespondencja budzi nasze wątpliwości ze względu na brak tradycyjnych oznaczeń wskazujących na jej sądowy charakter, należy posłużyć się kodami dostępu umieszczonymi na nakazie zapłaty i w treści pouczenia. Te właśnie kody zastępują w elektronicznym postępowaniu upominawczym tradycyjne metody weryfikacji odpisów.

Jaka metoda weryfikacji

W prawnym górnym rogu nakazu zapłaty możemy odnaleźć kod dostępu – jego wprowadzenie na stronie internetowej www.e-sad.gov.pl pod linkiem „dostęp do akt sprawy i nakazów” powoduje wyświetlenie treści samego nakazu zapłaty.

Jeśli natomiast skorzystamy z kodu dostępu do akt sprawy znajdującego się w treści pouczenia dołączonego do nakazu zapłaty, możliwy jest wgląd do całych elektronicznych akt sprawy po wprowadzeniu tego kodu pod wskazanym powyżej linkiem bez konieczności tworzenia konta i logowania się na stronie e-sądu.

Opisana powyżej metoda weryfikacji jest więc w istocie o wiele pewniejsza od tradycyjnej posługującej się odciskami pieczęci, które można było sfałszować. Co więcej, pozwany może uzyskać błyskawicznie wgląd do całych akt toczącej się przeciwko niemu sprawy.

Korzyści z wprowadzenia elektronicznego postępowania upominawczego dla pozwanego idą jednak o wiele dalej. Pozwany może podjąć także aktywne działania służące obronie swoich praw z wykorzystaniem internetowej drogi kontaktu z sądem. Może oczywiście pozostać przy tradycyjnej formie, kierując do niego papierowe pisma procesowe, ale może także skorzystać z nowej alternatywnej metody.

Należy jednak pamiętać, że taki wybór w danej sprawie jest możliwy tylko raz i ma charakter nieodwracalny. Zgodnie z treścią art. 505

31

§ 3

kodeksu postępowania cywilnego

od chwili wniesienia pisma procesowego w drodze elektronicznej pozwany ma obowiązek składania kolejnych pism również w takiej formie; jeśli wniesie kolejne pismo w drodze papierowej, nie wywoła ono skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma do sądu.

Co więcej, również e-sąd od takiego momentu będzie kierował wszystkie doręczenia dla pozwanego w postaci elektronicznej, o czym mówi art. 131

1

§ 1 k.p.c. Jego wybór musi być więc przemyślany.

Trzy możliwości

Pozwany, otrzymując nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, ma trzy możliwości działania:

• Może uznać zasadność powództwa i nie wnosić żadnego środka zaskarżenia skierowanego przeciwko nakazowi.

Nakaz wówczas uprawomocnia się i jest mu nadawana klauzula wykonalności z urzędu. Wierzyciel – powód – może na tej podstawie prowadzić egzekucję przeciwko dłużnikowi – pozwanemu.

• Pozwany może również w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu nakazu zapłaty wnieść sprzeciw od tego nakazu zapłaty, a jeśli zaskarża jedynie rozstrzygnięcie w  przedmiocie kosztów procesu, może w terminie siedmiu dni wnieść zażalenie (jeśli nakaz wydał sąd, a więc sędzia) lub skargę na orzeczenie referendarza sądowego (gdy to on wydał nakaz) w przedmiocie kosztów procesu zawarte w nakazie zapłaty.

• Pozwany, który ma zamiar aktywnie korzystać z systemu informatycznego e-sądu, składając elektroniczne pisma procesowe, musi pamiętać, że będzie musiał w tym celu zarejestrować swoje konto na portalu e-sądu, czemu towarzyszy weryfikacja jego danych, co trwa ok. jednego dnia roboczego. Należy więc brać pod uwagę okoliczność, że proces ten może zająć pewien czas i nie może być odkładany na ostatnie dni terminu na wniesienie sprzeciwu czy innego środka zaskarżenia.

Trzeba również pamiętać, że opanowanie techniki składania pism procesowych i uzyskanie certyfikatu zwykłego podpisu (chyba że pozwany dysponuje własnym kwalifikowanym podpisem elektronicznym) może zająć również pewien czas.

Znane są z praktyki sądowej przypadki, gdy nieuwzględnienie tych okoliczności prowadziło ostatecznie do spóźnionego wniesienia przez pozwanego pisma procesowego w postaci papierowej, bo pozwany nie zdążyłby wnieść sprzeciwu drogą elektroniczną w terminie, o czym przekonywał się w ostatnich jego godzinach.

Zakładanie konta na portalu e-sądu i uzyskiwanie certyfikatu zwykłego podpisu elektronicznego szczegółowo opisałem w artykule „Od założenia konta podstawowego aż do nakazu zapłaty”.

Stały dostęp do sprawy Po dołączeniu do sprawy (czytaj poniżej) pozwany ma stały dostęp do akt sprawy, w której jest pozwany. W dziale „moje sprawy w sądzie” pod linkami „moje sprawy” i „moje nakazy” może zobaczyć sprawę, do której właśnie dołączył.

Link „moje nakazy” prowadzi do nakazu zapłaty, który został przeciwko niemu wydany. Po wybraniu nakazu system wyświetla informacje o nakazie w kilku zakładkach. W zakładce o treści „informacje ogólne” znajduje się przycisk umożliwiający elektroniczne wniesienie sprzeciwu.

Przepisy kodeksu cywilnego znacznie redukują wymogi co do treści sprzeciwu od nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

Art. 505