Fundusze unijne za uzyskanie ISO 14001 lub EMAS

Występując o dotację unijną, firmy muszą przestrzegać zasady, zgodnie z którą najpierw należy wystąpić o pomoc, czyli złożyć wniosek, a dopiero później przystępować do pracy nad realizacją projektu. Często z pełnym ryzykiem, że wniosek nie zostanie uwzględniony  a przedsiębiorca nie otrzyma dotacji  lub otrzyma ją w niższej wysokości niż pierwotnie zakładana.

Wszystko dlatego że w Unii Europejskiej w stosunku do pomocy publicznej obowiązuje zasada tzw. efektu zachęty. Wstrzymując się z rozpoczęciem inwestycji do momentu złożenia wniosku o dotację, firma pokazuje, że bez takiego wsparcia projekt  nie byłby realizowany lub zostałby przeprowadzony w znacznie skromniejszej wersji.

W stosunku do dużych firm kryteria udowodnienia tego efektu są jeszcze surowsze. W większości przypadków, tam gdzie firmy walczą o unijną pomoc, zasada ta będzie w pełni obowiązywać. Są jednak wyjątki.

Chodzi o sytuacje, gdy wsparcie udzielane jest jako pomoc de minimis. Nie jest ona uznawana za pomoc publiczną w klasycznym rozumieniu i dlatego rządzi się innymi prawami. W szczególności może być przyznawana na projekty (inwestycje), które są w trakcie realizacji lub nawet już zakończone. Dla wsparcia de minimis nie ma bowiem obowiązku udowodnienia efektu zachęty.

Właśnie na takiej pomocy oparte jest udzielanie dotacji z działania 4.1 „Wsparcie systemów zarządzania środowiskowego i ekoznaków” programu „Infrastruktura i środowisko”.

Tylko zakończone

Co więcej, w ramach trwającego właśnie konkursu wolno składać wnioski o dofinansowanie wyłącznie zakończonych rzeczowo projektów, tj. takich, w wyniku których wnioskodawca już uzyskał certyfikat/został zarejestrowany w systemie.

Dla firm to o tyle dobre rozwiązanie, że nie ponoszą ryzyka związanego z rozpoczęciem projektu i brakiem pewności co do uzyskania grantu. W tym wypadku firma już i tak projekt zrealizowała i poniosła na to wydatki. Teraz może liczyć na dodatkową nagrodę w postaci refundacji części poniesionych kosztów.

O co chodzi

Co kryje się pod nazwą „Wsparcie systemów zarządzania środowiskowego i ekoznaków”?

Jest to specjalnie wydzielona z programu „Infrastruktura i środowisko” pula środków, której celem jest rozpowszechnianie systemów zarządzania środowiskowego objętych certyfikacją oraz wdrażanie certyfikowanych ekoznaków.

Innymi słowy dzięki udzielanemu firmom wsparciu popularyzowane będzie wprowadzanie w nich ISO 14001 i systemu EMAS, a także certyfikowanych ekoznaków, przyznawanych według tzw. ekologicznych kryteriów atestacji.

W tym celu udzielana będzie pomoc na przedsięwzięcia nieinwestycyjne związane z wprowadzaniem w przedsiębiorstwie takich systemów albo uzyskaniem oznakowań ekologicznych dla produktów, obejmujące w szczególności przeprowadzenie niezbędnych badań, szkoleń, audytów, doradztwo oraz uzyskanie certyfikatów i dokonanie rejestracji.

Więcej szczegółów

Dokładny wykaz tego, co może zostać sfinansowane w ramach dotacji, określa rozporządzenie ministra środowiska w sprawie udzielania pomocy de minimis na wsparcie systemów zarządzania środowiskowego w ramach PO IiŚ (DzU z 2009 r. nr 9, poz. 55). Zgodnie z § 5 do tzw. kosztów kwalifikowanych zalicza się niezbędne do realizacji przedsięwzięcia wydatki poniesione na:

• badanie oceny funkcjonowania przedsiębiorstwa w celu określenia możliwości wdrożenia systemu zarządzania środowiskowego,

• usługi doradcze, ekspertyzy oraz szkolenia związane z wdrożeniem takich systemów,

• opracowanie dokumentacji służącej wdrażaniu,

• przeprowadzenie audytów i weryfikacji związanych z procedurą przyznawania certyfikatu,

• rejestrację przedsiębiorstwa w systemie ekozarządzania i audytu (EMAS),

• przygotowanie i publikację deklaracji środowiskowej oraz materiałów informacyjnych wymaganych od przedsiębiorstw zarejestrowanych w EMAS,

• przeprowadzenie badań i audytów niezbędnych dla uzyskania certyfikowanych oznakowań ekologicznych dla produktów przyjaznych środowisku,

• opracowanie dokumentacji, w tym raportów z badań oraz innych niezbędnych informacji, składanych w jednostce przyznającej oznakowania,

• opłaty związane z uzyskaniem certyfikowanych oznakowań ekologicznych uiszczonych na rzecz jednostki przyznającej oznakowania.

Udzielone wsparcie może pokryć 50 proc. wydatków poniesionych na wyżej wskazane działania. Jednocześnie istnieje jednak górna granica dotacji. Jest to 400 tys. zł. Innymi słowy przy projektach o wartości przekraczającej 800 tys. zł wkład własny przedsiębiorcy będzie musiał być coraz większy.

Ponadto § 6 ust. 2 wymienionego rozporządzenia wprowadza jeszcze jedno ograniczenie. Odnosi się ono do firm działających w sektorze rybołówstwa. W ich wypadku maksymalna dotacja została ograniczona do równowartości 30 tys. euro (przy takim samym poziomie wsparcia 50 proc.).

Ponieważ w ostatnim czasie kurs złotego do euro zmienia się dość dynamicznie, warto zaznaczyć, że obliczenia dokonuje się według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego obowiązującego w dniu udzielenia pomocy.

Inaczej dla dużych

O wsparcie z działania 4.1 PO IiŚ mają prawo ubiegać się zarówno duże firmy, jak i te z sektora MŚP (istnieją jednak ograniczenia wynikające m.in. z przepisów o funduszach unijnych na rybołówstwo i rolnictwo). Z reguły w przypadku dotacji unijnych to małe i średnie są traktowane  preferencyjnie. W przypadku działania 4.1 jest nieco inaczej. Wynika to z tzw. linii demarkacyjnej między programem „Infrastruktura i środowisko” a tzw. regionalnymi programami operacyjnymi.

W przypadku kilku województw regionalne programy operacyjne przewidują analogiczne wsparcie do tego opisywanego, ale wyłącznie dla małych i średnich firm. Czym to skutkuje? Otóż wskazana jest minimalna wartość całkowita projektu dla małych i średnich przedsiębiorców z województw:

• dolnośląskiego,

• kujawsko-pomorskiego,

• lubelskiego,

• lubuskiego,

• łódzkiego,

• małopolskiego,