Nie tylko ZUS, ale i pracodawca może odwiedzić chorego pracownika, by sprawdzić, czy prawidłowo wykorzystuje zwolnienie. Do przeprowadzenia kontroli upoważnieni są płatnicy składek na ubezpieczenie chorobowe, którzy zgłaszają do tego ubezpieczenia powyżej 20 osób.
Jeśli pracodawca będzie miał wątpliwości, jak jest wykorzystywane zwolnienie lekarskie, może się domagać wyjaśnień. Zgodnie z [b]wyrokiem Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2001 r. (I PKN 376/00) [/b]wyjaśnienie, czy w czasie zwolnienia z pracy z powodu choroby pracownik przeprowadzał zaleconą przez lekarza kurację czy też inaczej wykorzystywał zwolnienie, wynika z obowiązku współdziałania z pracodawcą. Odmowa złożenia stosownych wyjaśnień może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę.
Płatnik chcący sprawdzić prawidłowość wykorzystywania zwolnienia lekarskiego wystawia osobie przeprowadzającej kontrolę upoważnienie do wizyty w miejscu zamieszkania lub czasowego pobytu pracownika. W razie stwierdzenia, że zwolnienie było wykorzystywane nieprawidłowo (np. na zagraniczne wczasy lub pracę dla innej firmy), osoba kontrolująca sporządza protokół, który przedkłada pracownikowi w celu wniesienia uwag.
Kontrola może dotyczyć także nieobecności w pracy z powodu opieki nad chorym członkiem rodziny. W takim wypadku pracodawca może zbadać, czy nie ma w domu innych dorosłych osób mogących doglądać chorego.
Pracodawca ma również obowiązek kontrolować autentyczność druku ZUS-ZLA. Powinien więc sprawdzić, czy nie jest on sfałszowany i czy został wystawiony zgodnie z prawem. W razie wątpliwości powinien wystąpić do lekarza, który podpisał się na druku, o wyjaśnienie. Płatnik nie może samodzielnie ocenić, czy zwolnienie jest uzasadnione stanem zdrowia pracownika. W razie wątpliwości powinien więc wystąpić do ZUS o kontrolę.