Bankowe poręczenia dla kredytobiorcy

Z myślą o podmiotach, które w celu realizacji inwestycji współfinansowanych ze środków unijnych muszą się posiłkować kredytem, został stworzony m.in. Fundusz Poręczeń Unijnych. Wiadomo, że w wypadku przedsiębiorstw obowiązuje zasada refundacji wydatków. Oznacza to, że najpierw trzeba zrealizować projekt ze środków własnych, a dopiero później można się starać o uzyskanie refundacji.

Niektóre firmy mogą jednak mieć problem ze zgromadzeniem własnych pieniędzy. Rzadko która ma wystarczające oszczędności. Z kolei uzyskanie kredytu w bankach komercyjnych obwarowane jest często wieloma wymogami. Mogą one dotyczyć zdolności kredytowej badanej na podstawie historii firmy, jej przychodów, zysków, możliwych do przedstawienia zabezpieczeń (hipoteka, zastaw). To spora bariera, zwłaszcza dla małych i średnich firm.

W trudnej sytuacji są zwłaszcza ci przedsiębiorcy, którzy zaczęli działalność krótko przed próbą ubiegania się o kredyt (i nie mają wystarczająco długiej historii).

Przede wszystkim FPU daje dostęp do kredytu nawet przy braku wystarczających własnych zabezpieczeń. Zamiast przedsiębiorcy zabezpieczenie daje po prostu BGK. Jednak w każdym wypadku klient musi mieć zdolność kredytową. Szansa ustanowienia zabezpieczenia to również możliwość swobodnego dysponowania własnym majątkiem na inne cele. Może więc być rozwiązaniem alternatywnym. Zamiast zabezpieczać kredyt własnym majątkiem, firma może skorzystać z poręczenia/gwarancji.

W szczególności, jak wskazuje Anna Węgrzanowska, ekspert w Departamencie Klienta Korporacyjnego PKO Banku Polskiego, poręczenie z FPU pozwala klientowi na wykorzystanie środków trwałych i nieruchomości jako zabezpieczeń innych kredytów inwestycyjnych zaciąganych na rozwój przedsiębiorstwa. Może to zwiększyć potencjał inwestycyjny firmy.

Trzeba jednak pamiętać, że z samego Funduszu Poręczeń Unijnych przedsiębiorca nie otrzyma żadnych dodatkowych pieniędzy. Nie jest on bezpośrednim źródłem wsparcia inwestycji. Służy wyłącznie zwiększeniu i poprawie zdolności kredytowej albo może zastępować inne formy zabezpieczenia wymagane przez bank komercyjny.

Ponadto poręczenie (gwarancja) jest udzielone maksymalnie do 80 proc. kwoty kredytu i w żadnym razie nie może przekroczyć równowartości 5 mln euro.

O poręczenie z FPU może się ubiegać każdy przedsiębiorca (a także jednostki samorządu terytorialnego). Nie ma ograniczenia do sektora małych i średnich lub dużych przedsiębiorstw. Co więcej, o poręczenie może się starać nawet taka firma, która w 100 proc. należy do przedsiębiorstwa zagranicznego. Jedynym niezbędnym warunkiem jest realizacja projektu współfinansowanego ze środków unijnych, na którego potrzeby firma chce uzyskać kredyt w banku komercyjnym. Warunkiem jest również realizacja takiego projektu w Polsce.

Dużą zaletą korzystania z tego instrumentu jest prosta procedura. Wniosek, który należy złożyć w celu uzyskania poręczenia/gwarancji, zostawiamy bowiem w banku udzielającym kredytu. Musi to być jeden z banków współpracujących z BGK (ich listę można znaleźć na stronie www.fpu.bgk.pl).

Jeżeli jednak chcemy zaciągnąć kredyt w banku komercyjnym, który nie współpracuje w tym zakresie z BGK, to też jest na to szansa. Wtedy bezpośrednio w jednym z oddziałów BGK musimy złożyć wniosek o promesę poręczenia/gwarancji. Po jej uzyskaniu można kontynuować procedurę kredytową w banku komercyjnym.

Robert Koziński, dyrektor Departamentu Wspierania Przedsiębiorczości i Innowacji BGK, wyjaśniae, że czas oczekiwania na decyzję zależy od trybu rozpatrywania wniosku. W zależności od wartości poręczenia/gwarancji oraz oceny ryzyka przez BGK czeka się na decyzję do 15 dni roboczych (wniosek rozpatrywany w tzw. trybie zwykłym) lub do 35 dni (wniosek rozpatrywany w tzw. trybie rozszerzonym). W obu wypadkach bank analizuje dokumenty uzyskiwane z banku kredytującego i nie wymaga przedstawiania przez przedsiębiorcę żadnych dokumentów dodatkowych. Przy poręczeniu do kwoty nieprzekraczającej 500 tys. euro można również skorzystać z tzw. trybu portfelowego. Wtedy procedura jest jeszcze prostsza i szybsza.

Za udzielenie poręczenia (gwarancji) BGK pobiera prowizję. Jej wysokość zależy od wartości poręczenia i okresu, na jaki poręczenie zostało udzielone. Obowiązek zapłaty powstaje dopiero w chwili podpisania umowy o dofinansowanie ze środków unijnych.

W razie poręczenia spłaty kredytu opłata prowizyjna kształtuje się na poziomie:

- 0,5 proc. (wartości poręczenia) dla poręczenia udzielonego na okres do roku,

- 0,75 proc. dla poręczenia od roku do dwóch lat,

- 1 proc. dla poręczenia od dwóch do trzech lat,

- 1,25 proc. dla poręczenia od trzech do pięciu lat,

- 1,5 proc. dla poręczenia udzielonego na okres dłuższy niż pięć lat.

Natomiast w razie gwarancji spłaty kredytu opłaty te kształtują się na następujących poziomach:

- 1 proc. (wartości gwarancji) dla gwarancji udzielonej na okres do roku,

- 1,25 proc. dla gwarancji od roku do dwóch lat,

- 1,5 proc. dla gwarancji od dwóch do trzech lat,

- 1,75 proc. dla gwarancji od trzech do pięciu lat,

- 2 proc. dla gwarancji na okres dłuższy niż pięć lat.

Warto zaznaczyć, że wybór formy zabezpieczenia należy do banku udzielającego kredytu. Dodatkową dobrą informacją jest to, że większość banków współpracujących z BGK podpisała specjalne aneksy umożliwiające obniżenie kosztów poręczenia/gwarancji. Im niższe marże stosuje bank komercyjny, tym niższa jest opłata za poręczenie. Jeżeli np. marża banku wynosi do 0,75 proc., to opłata prowizyjna za poręczenie lub gwarancję może być obniżona nawet o 70 proc. Jeżeli natomiast będzie wynosiła od 3,5 do 4 proc., to redukcja może sięgnąć 10 proc. W przedziale 0,75 – 3,5 proc. też można liczyć na odpowiednie zniżki.

FPU to nie tylko poręczenia i gwarancje spłaty kredytu. Daje także wiele innych możliwości.

Do produktów dostępnych z tego funduszu należą jeszcze:

- poręczenie spłaty kredytu w portfelu kredytowym,

- poręczenie/gwarancja emisji obligacji,

- gwarancja realizacji przedsięwzięcia,

- regwarancja,

- gwarancja dobrego wykonania kontraktu,