Przedsiębiorca może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej, jeśli wcześniej wyrejestruje z ubezpieczeń wszystkich swoich pracowników oraz członków rodziny (swojej i pracowników). Przerwa w prowadzeniu działalności może wynosić od 30 dni (w lutym 28/29 dni) do 24 miesięcy. Jeśli przedsiębiorca prowadzi działalność od co najmniej 6 miesięcy, może także zawiesić działalność, aby opiekować się swoim dzieckiem. Może to zrobić na dłuższy okres:
- do 3 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia,
- do 6 lat – jeśli dziecko z powodu stanu zdrowia (potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności) wymaga osobistej opieki, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia.
Z uprawnienia do zawieszenia działalności, aby opiekować się dzieckiem, przedsiębiorca może skorzystać jednorazowo w całości albo w czterech częściach.
Najpierw wyrejestrowanie...
Jeśli przedsiębiorca zawiesza pozarolniczą działalność, musi wyrejestrować w ZUS:
- z odpowiednich ubezpieczeń na formularzu ZUS ZWUA osoby, które zatrudnia, tj. pracowników, zleceniobiorców,
- z ubezpieczenia zdrowotnego (na formularzu ZUS ZCNA) członków rodziny pracowników, zleceniobiorców oraz osób współpracujących.
... później zgłoszenie
Jeśli przedsiębiorca rejestrował działalność w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), to aby ją zawiesić:
- wypełnia formularz CEIDG-1 – wniosek o wpis informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej,
- składa formularz CEIDG-1 w urzędzie gminy lub wysyła elektronicznie albo listem poleconym.
Urząd gminy przesyła wniosek do ZUS, a Zakład wyrejestruje:
- płatnika składek (przygotowuje druk ZUS ZWPA),
- przedsiębiorcę i osoby z nim współpracujące z ubezpieczeń (ZUS ZWUA),
- członków rodziny przedsiębiorcy z ubezpieczenia zdrowotnego (ZUS ZCNA).
Jeśli działalność jest prowadzona w formie spółki akcyjnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), to trzeba:
- wypełnić wniosek KRS – zawieszenie wykonywania pozarolniczej działalności,
- złożyć wniosek we właściwym sądzie rejestrowym lub wysłać listem poleconym albo elektronicznie.
Na podstawie tych danych ZUS wyrejestruje spółkę (ZUS ZWPA). Wspólnik spółki komandytowej, jawnej, partnerskiej oraz jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością musi dodatkowo złożyć do ZUS formularz:
- ZUS ZWPA – wyrejestrowanie płatnika składek,
- ZUS ZWUA – wyrejestrowanie z ubezpieczeń,
- ZUS ZCNA – wyrejestrowanie zgłoszonych członków rodziny.
Ubezpieczenia w czasie przerwy
W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie jest objęty ubezpieczeniami. Może jednak, na swój wniosek, przystąpić do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Ma do tego prawo w dowolnym momencie, ale objęty będzie ubezpieczeniami od dnia, który poda we wniosku, nie wcześniej niż od dnia, w którym go złoży.
Ubezpieczenia te ustaną, jeśli przedsiębiorca złoży w tej sprawie wniosek lub nie opłaci składki.
W okresie zawieszenia działalności przedsiębiorca może także przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Aby to zrobić, musi:
- zawrzeć umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia o objęcie tym ubezpieczeniem,
- opłacać za siebie składki na to ubezpieczenie.
Ważne! W okresie zawieszenia działalności przedsiębiorca nie może wystąpić z wnioskiem o objęcie ubezpieczeniem chorobowym ani wypadkowym.
Jeśli zawieszenie działalności związane jest z opieką nad dzieckiem, składki za przedsiębiorcę opłaca budżet państwa, a ZUS tworzy odpowiednie dokumenty. Przedsiębiorca musi złożyć w placówce ZUS lub przesłać pocztą oświadczenie w tej sprawie. Jego wzór jest dostępny na stronie internetowej www.zus.pl.
Przedsiębiorca, który zawiesił działalność gospodarczą, żeby opiekować się dzieckiem, może w tym czasie zgłosić się do:
- ubezpieczenia emerytalnego, rentowych oraz zdrowotnego, albo
- ubezpieczenia emerytalnego.
Okres korzystania z ulgi bez przedłużenia
Jeśli przedsiębiorca korzysta z preferencyjnych zasad opłacania składek – płaci je od 30 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia – to przez zawieszenie działalności nie wydłuży okresu korzystania za tej ulgi. Okres zawieszenia wlicza się do pierwszych 24 miesięcy prowadzenia działalności, w których można opłacać obniżone składki. ?
—oprac. pracownicy Centrali ZUS
