Cztery procedury przy „zadyszce” finansowej

Funkcjonowanie sprawnego systemu pomagającego przedsiębiorstwom w przejściowych kłopotach finansowych jest jednym z elementów wpływających na konkurencyjną gospodarkę. Brak konieczności natychmiastowej eliminacji z obrotu gospodarczego przedsiębiorstw może wpłynąć na podniesienie potencjału gospodarczego. Z początkiem 2016 r. zaczęły obowiązywać nowe przepisy ustawy Prawo restrukturyzacyjne, które wprowadzają politykę nowej szansy dla firm z kłopotami finansowymi poprzez wdrożenie do systemu prawa katalogu procedur naprawczo-oddłużeniowych.

Z dniem 1 stycznia 2016 r. zaczęły obowiązywać przepisy nowej ustawy z 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (DzU z 2016 r., poz. 1574), której głównym celem jest umożliwienie przedsiębiorcom wykorzystania szerokiego wachlarza procedur i instrumentów prawnych na wyjście z kłopotów finansowych. Wprowadzenie do systemu prawnego nowych przepisów związane było z zastąpieniem dotychczasowo obowiązującej ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Restrukturyzacja ma pierwszeństwo przed upadłością

Po zmianach kwestie problematyki firm zagrożonych niewypłacalnością regulują dwa odrębne akty prawne, a więc ustawa z dnia 28 lutego 2003 roku – Prawo upadłościowe (DzU z 2015 r., poz. 233) oraz wskazane Prawo restrukturyzacyjne. Co warte podkreślenia, Prawo restrukturyzacyjne ustanawia zasadę pierwszeństwa restrukturyzacji przed likwidacją. W przypadku wystąpienia w przedsiębiorstwie kłopotów finansowych i decyzji o złożeniu wniosku restrukturyzacyjnego oraz wniosku o ogłoszenie upadłości, sąd upadłościowy w pierwszej kolejności rozpozna wniosek restrukturyzacyjny.

Zachowanie funkcjonującego biznesu, zamiast jego likwidacji, jest ważne również dla samego wierzyciela, który nie zostaje pozbawiony szansy na zaspokojenie swoich roszczeń. Dodatkowo z punktu widzenia społecznego i ekonomicznego, skuteczna restrukturyzacja pozwala na zachowanie miejsc pracy czy też dalszą realizację podpisanych kontraktów, których wykonanie często pozwoli na zachowanie płynności finansowej firmy i spłatę długów.

Nowa szansa dla przedsiębiorcy

W pierwszej kolejności wskazać należy, że przepisy Prawa restrukturyzacyjnego wprowadzają cztery główne rodzaje postępowań, z których mogą skorzystać przedsiębiorcy. Na zasadnicze intencje postępowań restrukturyzacyjnych wskazuje art. 3 Prawa restrukturyzacyjnego. Stanowi on, iż celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami, a w przypadku postępowania sanacyjnego – również przez przeprowadzenie działań sanacyjnych przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli. Wskazać zatem należy, że – na podstawie przepisów – restrukturyzację przeprowadza się w następujących postępowaniach restrukturyzacyjnych:

1) postępowaniu o zatwierdzenie układu,

2) przyspieszonym postępowaniu układowym,

3) postępowaniu układowym,

4) postępowaniu sanacyjnym.

O zastosowaniu danego trybu restrukturyzacji powinna decydować każdorazowo aktualna kondycja finansowa, jak również charakterystyka zaciągniętych zobowiązań. Postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością. Definicję niewypłacalności zawarto w ustawie Prawo upadłościowe, natomiast na gruncie Prawa restrukturyzacyjnego określono, że jako dłużnika zagrożonego niewypłacalnością należy rozumieć dłużnika, którego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny (art. 6 Prawo restrukturyzacyjne).

O zatwierdzenie układu

Postępowanie o zatwierdzenie układu to postępowanie, które charakteryzuje się najmniejszym formalizmem postępowania. Może być prowadzone, jeżeli suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15 proc. sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem. W tym trybie postępowania przewiduje się samodzielne zbieranie na piśmie przez dłużnika głosów wierzycieli. Dopiero gdy dłużnik uzyska większość głosów wymaganych do przyjęcia układu, możliwe jest złożenie do sądu wniosku restrukturyzacyjnego. Następnie sąd w terminie dwóch tygodni wyda odpowiednie postanowienie, które od dnia jego wydania gwarantuje dłużnikowi ochronę przed egzekucją dotyczącą wierzytelności objętych układem.